Αυτή ήταν η γυναίκα – θρύλος των τσιγάρων «Sante» – Στα «πόδια» της ακόμα και οι ισχυροί άντρες της εποχής

Τα τσιγάρα «Sante» θεωρούνταν κάποτε επιλογή για εκλεπτυσμένους καπνιστές, ενώ το χαρακτηριστικό τους πακέτο κοσμούσε μία από τις πιο γοητευτικές και μυστηριώδεις Ελληνίδες όλων των εποχών: τη θρυλική Ζωζώ Νταλμάς. 

Η ζωή της ήταν γεμάτη έντονες εμπειρίες και καταστάσεις που για άλλες γυναίκες της εποχής φάνταζαν αδιανόητες. Γεννημένη το 1906 στην Κωνσταντινούπολη, όλα έδειχναν πως θα ακολουθούσε την παραδοσιακή πορεία που επέβαλλε η συντηρητική κοινωνία: γάμος, οικογένεια και μια ήρεμη καθημερινότητα.

Ωστόσο, για τη Ζωή Σταυρινού —όπως ήταν το πραγματικό της όνομα— μια τέτοια ζωή δεν ήταν ποτέ επιλογή.

Από πολύ μικρή κατάλαβε πως έπρεπε να χαράξει η ίδια τη μοίρα της. Σε ηλικία μόλις 12 ετών, στη Θεσσαλονίκη όπου κατέφυγε μετά τους διωγμούς των Ελλήνων από την Πόλη, ερωτεύτηκε τον 25χρονο αεροπόρο Νίκο Παγώνη. Δύο χρόνια αργότερα, στα 14 της, τον παντρεύτηκε, όμως ο γάμος αυτός δεν είχε διάρκεια. Έξι μήνες μετά, χώρισαν, καθώς εκείνος δεν μπορούσε να αποδεχτεί τον τρόπο που εκείνη επέλεγε να ντύνεται και να εκφράζεται.

Οι συγκρούσεις ήταν συνεχείς και η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν απέκτησαν ένα παιδί, το οποίο δυστυχώς δεν επέζησε. Η τραγωδία κορυφώθηκε μετά τον χωρισμό, όταν ο νεαρός αεροπόρος αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει πυροβολώντας τον εαυτό του. Όπως η ίδια είχε εξομολογηθεί, νωρίτερα είχε στρέψει το όπλο και εναντίον της, τραυματίζοντάς την και οδηγώντας την στο νοσοκομείο.

Ταξίδεψε στο Μιλάνο, όπου δοκίμασε τις δυνατότητές της ως τραγουδίστρια όπερας.

Το 1922 επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη και, πριν καν ενηλικιωθεί, είχε ήδη κατακτήσει το κοινό. Οι άνδρες σχημάτιζαν ουρές για να τη δουν στην παράσταση «Χορ Χορ Αγάς» με τον θίασο της Ένκελ, όπου ξεχώριζε με τον χορό της κοιλιάς.

Παρόλα αυτά, η φήμη της δεν άργησε να ξεπεράσει τα ελληνικά σύνορα, με την αρχή να γίνεται στην Αίγυπτο, όπου περιόδευσε. Εκεί γοήτευσε τον πρίγκιπα Χασάν, ο οποίος, θέλοντας να της εκφράσει τον θαυμασμό του, έστειλε ανθρώπους της φρουράς του στο καμαρίνι της γεμίζοντάς το με λουλούδια και πολύτιμα κοσμήματα.

Όταν επέστρεψε στην Ελλάδα, λέγεται πως έφερε μαζί της δεκάδες μπαούλα γεμάτα δώρα, ρούχα και πολύτιμα αντικείμενα, τα οποία μοίρασε απλόχερα, προικίζοντας πολλές νεαρές κοπέλες.

Σε όλη της τη ζωή συνήθιζε να χαρίζει όσα της πρόσφεραν βασιλιάδες, πολιτικοί και ισχυροί άνδρες που διεκδικούσαν τη συντροφιά της. Η ίδια ζούσε με τους δικούς της όρους, αδιαφορώντας για τα σχόλια και την κριτική. Χαρακτηριστικά είχε δηλώσει αργότερα πως πολλές γυναίκες προσποιούνται τη σεμνή, ενώ στην πραγματικότητα εκμεταλλεύονται τους άλλους χωρίς να προσφέρουν τίποτα.

Λίγα χρόνια αργότερα, στην Κωνσταντινούπολη, ακόμη και ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ φέρεται να θαμπώθηκε από την παρουσία της. Σύμφωνα με έναν διαδεδομένο μύθο, την κάλεσε στο προεδρικό μέγαρο, όπου, μετά από έναν χορό, της ζήτησε να χορέψει γυμνή. Εκείνη δέχτηκε και στο τέλος, όταν της προσέφερε ένα χαρτονόμισμα με τη μορφή του, εκείνη κράτησε μόνο το πορτρέτο, σκίζοντας το υπόλοιπο, λέγοντας πως το θέλει ως ενθύμιο.

Παρά τις φήμες για στενή σχέση μεταξύ τους, η ίδια υποστήριζε πως επρόκειτο απλώς για φιλία. Το περιστατικό, ωστόσο, της κόστισε προσωρινά την άδεια άσκησης επαγγέλματος, η οποία όμως σύντομα αποκαταστάθηκε.

Ορισμένοι μάλιστα την παρομοίασαν με τη Μάτα Χάρι, θεωρώντας ότι μέσω των σχέσεών της με ισχυρούς άνδρες αποσπούσε πληροφορίες, χωρίς όμως ποτέ να αποδειχθεί κάτι τέτοιο.

Τα επόμενα χρόνια συνέχισε να ταξιδεύει, να εμφανίζεται στη σκηνή και να ζει έντονες ερωτικές ιστορίες, λαμβάνοντας πλούσια δώρα που συχνά κατέληγαν πίσω στην Ελλάδα. Για πολλούς υπήρξε η απόλυτη μοιραία γυναίκα, καθώς οι χωρισμοί τους άφηναν πίσω τους συναισθηματική και οικονομική καταστροφή.

Με το πέρασμα του χρόνου και την απώλεια της νεανικής της ομορφιάς, άρχισε να αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας.

Παρ’ όλα αυτά, η εικόνα της έμεινε ζωντανή μέσα από κάτι απρόσμενο: το πακέτο των τσιγάρων «Sante», που για χρόνια θύμιζε τη χρυσή εποχή της. Μάλιστα, λέγεται πως ενέπνευσε και το τραγούδι «Ντερμπεντέρισσα» του Τσιτσάνη, που συνδέθηκε με τη χειραφετημένη γυναίκα.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής της τα πέρασε σε ένα μικρό σπίτι στην Κυψέλη, μακριά από τη χλιδή που κάποτε τη συνόδευε. Μία από τις λίγες χαρές της ήταν οι επισκέψεις της στο αναψυκτήριο «Αύρα» στο Φάληρο, όπου τη φρόντιζαν άνθρωποι που τη θυμούνταν. Έφυγε από τη ζωή το 1988, σχεδόν λησμονημένη, ζώντας με μια μικρή σύνταξη.