Δελτίο θανάτων στο Λονδίνο του 1632: Από τι πέθανε ο καθένας

Το Bill of Mortality του 1632 είναι ένα από τα πρώτα συστηματικά αρχεία θανάτων στην Ευρώπη.

Οι ενοριακοί κληρικοί κατέγραφαν κάθε θάνατο και αιτία, και τα στοιχεία δημοσιεύονταν εβδομαδιαία (από το 1603) για να προειδοποιούν τους κατοίκους για επιδημίες, κυρίως την πανούκλα.

Το 1632 δεν ήταν έτος μεγάλης πανούκλας (μόνο 8 θάνατοι), οπότε βλέπουμε την «κανονική» θνησιμότητα της εποχής: υψηλή, βίαιη και κυρίως από λοιμώξεις.

1. Η τρομακτική βρεφική και παιδική θνησιμότητα Chrisomes and Infants: 2.268 θάνατοι (νεογνά μέχρι ~1 μηνός, που φορούσαν το λευκό χρισματικό ύφασμα).

Teeth: 470 θάνατοι (σχετίζονταν με την οδοντοφυΐα – στην πραγματικότητα λοιμώξεις, διάρροιες και υποσιτισμός).

Convulsion: 241.

Worms: 27.

Συνολικά, πάνω από 3.000 θάνατοι αφορούσαν βρέφη και μικρά παιδιά. Αυτό σημαίνει ότι περίπου 1 στα 3 θάνατοι ήταν παιδιά κάτω των 2-3 ετών.

Η αιτία; Κακή υγιεινή, μολυσμένο νερό/γάλα, έλλειψη αντιβιοτικών, υποσιτισμός και εύκολη εξάπλωση λοιμώξεων.

2. Κυριαρχία των λοιμωδών και οξέων νοσημάτων

Δεν υπήρχαν αντιβιοτικά, εμβόλια ή απολύμανση. Μια απλή πληγή ή διάρροια μπορούσε να σκοτώσει.

3. Οι «παράξενες» κατηγορίες και η ατελής ιατρική γνώση

Οι διαγνώσεις ήταν πρωτόγονες και συχνά βασίζονταν σε συμπτώματα, όχι αιτίες:

Planet : Πιθανώς «planet-struck» – εγκεφαλικό ή ξαφνική απώλεια συνείδησης (ή και αστρολογική ερμηνεία!).

King’s Evil (38): Στραφούλος (φυματίωση λεμφαδένων). Πίστευαν ότι θεραπευόταν με την «αφή» του βασιλιά!

Rising of the Lights (98): «Αναρρίχηση των φώτων» → πνευμονία, βρογχίτιδα ή άσθμα.

Suddenly (62): Αιφνίδιος θάνατος (πιθανώς καρδιακό επεισόδιο ή εγκεφαλικό).

Surfet (86): Υπερφαγία / δυσπεψία από βαριά φαγητά.

French Pox (12): Σύφιλη (μεταδομένη από στρατιώτες/ναύτες).

4. Οι «σύγχρονες» παθήσεις που… σχεδόν δεν υπήρχαν

Cancer and Wolf: Μόνο 10 θάνατοι.
Gout: 4.
Apoplex (εγκεφαλικό): 17.

Γιατί; Το προσδόκιμο ζωής ήταν ~35 χρόνια (λόγω υψηλής βρεφικής θνησιμότητας).

Όσοι επιζούσαν από την παιδική ηλικία ζούσαν συχνά 50-60, αλλά πολύ λίγοι έφταναν σε ηλικία που εμφανίζονται χρόνιοι καρκίνοι ή καρδιαγγειακά.

Επίσης, η διατροφή ήταν φυσική (χωρίς επεξεργασμένα τρόφιμα, ζάχαρη, χημικά).

5. Κοινωνικό-ιστορικό πλαίσιο

Πληθυσμός Λονδίνου: Περίπου 300.000-400.000. Τα Bills κάλυπταν μόνο τις ενορίες της City και γύρω περιοχές (όχι όλη η μητρόπολη).

1632: «Sickly year» (όπως σημείωσε αργότερα ο John Graunt το 1662, ο πρώτος που ανέλυσε στατιστικά αυτά τα δεδομένα).

Δεν υπήρχε ακόμα η Μεγάλη Πανώλη του 1665.

Κοινωνικές ανισότητες: Οι φτωχοί πέθαιναν από λοιμώξεις, οι πλούσιοι από «Surfet» ή ατυχήματα.

Συμπέρασμα: Το Bill του 1632 μας δείχνει μια σκληρή, εύθραυστη ζωή όπου οι περισσότεροι θάνατοι ήταν προλαμβανόμενοι σήμερα με απλά μέσα (καθαρό νερό, αντιβιοτικά, εμβόλια, υγιεινή). Ταυτόχρονα, μας θυμίζει ότι η σύγχρονη ιατρική (και η στατιστική υγείας) γεννήθηκε ακριβώς από τέτοια πρωτόγονα αρχεία.

Causes of death in London in 1632.

What do you notice pic.twitter.com/l35pDgY5Fb

— Science girl (@sciencegirl) May 5, 2026