Ιστορία
Μία εβδομάδα μετά τον φονικό σεισμό της Πάρνηθας, η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με μία ακόμη εθνική τραγωδία.
Στις 14 Σεπτεμβρίου 1999, ένα πρωθυπουργικό αεροσκάφος τύπου Falcon, με προορισμό το Βουκουρέστι, έγινε το σκηνικό ενός από τα πιο συγκλονιστικά αεροπορικά δυστυχήματα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.
Στο αεροσκάφος επέβαινε ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Γιάννος Κρανιδιώτης, ο οποίος ταξίδευε στη Ρουμανία για να συμμετάσχει στη Διαβαλκανική Διάσκεψη των υπουργών Εξωτερικών. Μαζί του βρίσκονταν ακόμα 12 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων ο 23χρονος γιος του Νικόλας, δημοσιογράφοι της ΕΡΤ, μέλη της ασφάλειάς του και το πλήρωμα.
Κατά τη διάρκεια της καθόδου προς το Βουκουρέστι, το αεροσκάφος παρουσίασε απότομη απώλεια ύψους. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, το Φάλκον βρέθηκε από περίπου 15.000 πόδια στα 3.000, προκαλώντας βίαιες αναταράξεις στο εσωτερικό του.
Οι επιβάτες που δεν είχαν δεθεί στις θέσεις τους εκτινάχθηκαν και χτύπησαν με μεγάλη δύναμη στην οροφή, στα τοιχώματα και στο δάπεδο του αεροσκάφους. Η σφοδρότητα των χτυπημάτων προκάλεσε πολλαπλά τραύματα.
Έξι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια του περιστατικού: ο Γιάννος Κρανιδιώτης, ο γιος του Νικόλας, οι δημοσιογράφοι της ΕΡΤ Δημήτρης Πανταζόπουλος και Νίνα Ασημακοπούλου, ο αστυνομικός Νίκος Ασημακόπουλος και ο μηχανικός Μιχάλης Παπαδόπουλος.
Ο εικονολήπτης της ΕΡΤ Παναγιώτης Πούλος τραυματίστηκε σοβαρά και, παρά τη νοσηλεία του, υπέκυψε λίγες ημέρες αργότερα. Ο απολογισμός της τραγωδίας έφτασε έτσι στους επτά νεκρούς.
Το αεροσκάφος προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο Οτοπένι του Βουκουρεστίου στις 22:40. Εξωτερικά δεν παρουσίαζε σοβαρές ζημιές, γεγονός που αρχικά δεν επέτρεψε στις ρουμανικές αρχές να αντιληφθούν το μέγεθος της καταστροφής.
Οι πρώτες πληροφορίες που είχαν φτάσει στην ελληνική πρεσβεία μίλησαν ακόμα και για πιθανή τροφική δηλητηρίαση. Όταν όμως άνοιξε η πόρτα του αεροσκάφους, οι διασώστες βρέθηκαν μπροστά σε μια δραματική εικόνα.
Το εσωτερικό της καμπίνας είχε υποστεί εκτεταμένες ζημιές, ενώ οι επιβάτες βρίσκονταν τραυματισμένοι ή νεκροί. Η αεροσυνοδός Άννα Βελησσαρίου εντοπίστηκε σοβαρά τραυματισμένη κοντά στο πιλοτήριο, ενώ οι δύο πιλότοι βρίσκονταν σε κατάσταση σοκ.
Η ελληνική κυβέρνηση ενημέρωσε επίσημα την κοινή γνώμη για την τραγωδία τα ξημερώματα της 15ης Σεπτεμβρίου.
Μετά το δυστύχημα εξετάστηκε λεπτομερώς το ιστορικό του συγκεκριμένου Φάλκον. Είχαν καταγραφεί προηγούμενα τεχνικά περιστατικά, μεταξύ των οποίων πρόβλημα στον αυτόματο πιλότο το 1998, καθώς και αναγκαστική προσγείωση στο Καζακστάν κατά τη διάρκεια άλλης πτήσης.
Ωστόσο, λίγες εβδομάδες πριν από το δυστύχημα, το αεροσκάφος είχε ολοκληρώσει εκτενή τεχνικό έλεγχο και είχε κριθεί κατάλληλο για πτήση.
Η τελευταία πτήση του Γιάννου Κρανιδιώτη
Η συγκεκριμένη πτήση είχε ξεχωριστή σημασία και για έναν ακόμα λόγο. Ο Γιάννος Κρανιδιώτης επιβιβάστηκε στο αεροσκάφος την τελευταία στιγμή, αντικαθιστώντας τον τότε υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Παπανδρέου.
Μαζί του αποφάσισε να ταξιδέψει και ο γιος του Νικόλας. Η απόφαση αυτή έμελλε να μετατρέψει το ταξίδι στο Βουκουρέστι σε μια οικογενειακή τραγωδία, καθώς πατέρας και γιος δεν επέστρεψαν ποτέ στην Ελλάδα.
Τι έδειξαν οι έρευνες
Οι έρευνες που ακολούθησαν επικεντρώθηκαν τόσο σε πιθανή τεχνική βλάβη όσο και στους χειρισμούς του πληρώματος.
Το πόρισμα των ρουμανικών αρχών απέδωσε το δυστύχημα σε συνδυασμό τεχνικών προβλημάτων και λανθασμένων χειρισμών. Αντίστοιχα, η ελληνική δικαστική πραγματογνωμοσύνη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι καθοριστικό ρόλο έπαιξε ο ανθρώπινος παράγοντας.
Μεταξύ των βασικών στοιχείων που εξετάστηκαν ήταν η υπερβολική ταχύτητα κατά την κάθοδο, ο χειρισμός του αυτόματου πιλότου και η μη έγκαιρη εφαρμογή της διαδικασίας που προέβλεπε την πρόσδεση των επιβατών.
Η δικαστική διαδικασία ολοκληρώθηκε τα επόμενα χρόνια. Ο κυβερνήτης Ιωάννης Ανδρουλάκης κρίθηκε ένοχος για επτά ανθρωποκτονίες από αμέλεια και για πρόκληση σωματικών βλαβών. Η ποινή του μειώθηκε σε 35 μήνες φυλάκισης με τριετή αναστολή.
Είκοσι επτά χρόνια μετά, η πτήση του Φάλκον παραμένει χαραγμένη στη συλλογική μνήμη ως μία από τις πιο οδυνηρές στιγμές της σύγχρονης ελληνικής πολιτικής και αεροπορικής ιστορίας.
