Πάνος Κολοκοτρώνης: Ο γιος του Γέρου του Μοριά που σκοτώθηκε από Έλληνες

Στις 13 Νοεμβρίου 1824, η Ελληνική Επανάσταση σημαδεύτηκε από ένα από τα πιο τραγικά περιστατικά της ιστορίας της. Ο Πάνος Κολοκοτρώνης, πρωτότοκος γιος του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, έπεσε νεκρός από ελληνικά πυρά, κατά τη διάρκεια των εμφύλιων συγκρούσεων που είχαν ξεσπάσει ανάμεσα στους επαναστάτες.

Ο νεαρός αγωνιστής, που είχε πολεμήσει στο Βαλτέτσι, στην Τριπολιτσά και στα Δερβενάκια, δεν σκοτώθηκε από τους Οθωμανούς, αλλά από ενόπλους της αντίπαλης ελληνικής παράταξης. Ο θάνατός του συγκλόνισε τον Γέρο του Μοριά και αποκάλυψε με τον πιο οδυνηρό τρόπο το μέγεθος του εσωτερικού διχασμού.

Ποιος ήταν ο Πάνος Κολοκοτρώνης

Ο Πάνος γεννήθηκε στη Ζάκυνθο, πιθανότατα το 1798 ή το 1800, και ήταν γιος του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη και της Αικατερίνης Καρούσου.

Σε αντίθεση με πολλούς αγωνιστές της εποχής, είχε λάβει σημαντική μόρφωση. Σπούδασε στην Κέρκυρα, γνώριζε αρχαία ελληνικά, ιταλικά και γαλλικά, ενώ διακρινόταν ιδιαίτερα στα μαθηματικά.

Το 1818 μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία και, όταν ξέσπασε η Επανάσταση, ακολούθησε τον πατέρα του στην Πελοπόννησο. Συμμετείχε σε σημαντικές στρατιωτικές επιχειρήσεις και γρήγορα ανέλαβε διοικητικά καθήκοντα.

Το 1822 ανέλαβε καθήκοντα δημάρχου της Τριπολιτσάς, ενώ αργότερα ορίστηκε φρούραρχος του Ναυπλίου. Παντρεύτηκε επίσης την Ελένη, κόρη της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας, συνδέοντας δύο από τις πιο γνωστές οικογένειες της Επανάστασης.

Ο εμφύλιος που δίχασε τους επαναστάτες

Το 1824, ενώ ο αγώνας εναντίον των Οθωμανών συνεχιζόταν, οι Έλληνες είχαν ήδη εμπλακεί σε σφοδρές εσωτερικές συγκρούσεις.

Από τη μία πλευρά βρίσκονταν οι δυνάμεις που υποστήριζαν την κυβέρνηση του Γεωργίου Κουντουριώτη και από την άλλη οι Πελοποννήσιοι οπλαρχηγοί που αντιδρούσαν στην πολιτική της.

Οι διαφωνίες για την εξουσία, τη διαχείριση των οικονομικών πόρων και τον έλεγχο των στρατιωτικών δυνάμεων εξελίχθηκαν σε ένοπλη αντιπαράθεση.

Ο Πάνος τάχθηκε στο πλευρό του πατέρα του και συμμετείχε στις επιχειρήσεις εναντίον των κυβερνητικών στρατευμάτων.

Η μοιραία ενέδρα έξω από την Τρίπολη

Στις 13 Νοεμβρίου 1824, ο Πάνος κατευθυνόταν προς τη Συλίμνα της Αρκαδίας, όπου βρισκόταν ο πατέρας του.

Κοντά στο Παλλάντιο, στην περιοχή του σημερινού χωριού Θάνα, βρέθηκε αντιμέτωπος με κυβερνητικούς ενόπλους.

Κατά τη συμπλοκή που ακολούθησε, δέχθηκε σφαίρα στο πίσω μέρος του κεφαλιού και σκοτώθηκε. Οι ιστορικές μαρτυρίες δεν συμφωνούν απόλυτα σχετικά με το ποιος πυροβόλησε και αν επρόκειτο για προσχεδιασμένη δολοφονία ή για θανάσιμο πλήγμα κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.

Το βέβαιο είναι ότι ο Πάνος έπεσε νεκρός από ελληνικά πυρά.

Οι αφηγήσεις της εποχής αναφέρουν ότι οι αντίπαλοι αφαίρεσαν τα ρούχα και τα προσωπικά αντικείμενα από τη σορό του, την οποία εγκατέλειψαν στο σημείο.

Την επόμενη ημέρα, το σώμα του μεταφέρθηκε στη Συλίμνα, όπου και ενταφιάστηκε.

Το βαρύ πλήγμα για τον Γέρο του Μοριά

Η είδηση του θανάτου του πρωτότοκου γιου του καταρράκωσε τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη.

Ο άνθρωπος που είχε αντιμετωπίσει τον στρατό του Δράμαλη και είχε διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην απελευθέρωση της Πελοποννήσου έχανε τώρα το παιδί του από χέρια συμπατριωτών του.

Μετά τη δολοφονία, αποσύρθηκε προσωρινά από τις εμφύλιες συγκρούσεις. Λίγους μήνες αργότερα, τον Φεβρουάριο του 1825, συνελήφθη από την κυβέρνηση και φυλακίστηκε στην Ύδρα.

Την ίδια περίοδο, ο Ιμπραήμ αποβιβαζόταν στην Πελοπόννησο, βρίσκοντας τους επαναστάτες εξαντλημένους από τις μεταξύ τους αντιπαραθέσεις.

Ο Πάνος Κολοκοτρώνης έφυγε από τη ζωή σε ηλικία περίπου 24 έως 26 ετών. Ο θάνατός του έμεινε στην ιστορία ως μία από τις πιο οδυνηρές υπενθυμίσεις ότι η Ελληνική Επανάσταση δεν σημαδεύτηκε μόνο από ηρωικές μάχες εναντίον των Οθωμανών, αλλά και από έναν αιματηρό εσωτερικό διχασμό.