Τουταγχαμών: Νέα στοιχεία για κρυφούς θαλάμους στον τάφο του – Η πιθανή σύνδεση με τη Νεφερτίτη

Ο τάφος του Τουταγχαμών στην Κοιλάδα των Βασιλέων εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο έρευνας. Στο επίκεντρο βρίσκεται το ερώτημα αν πίσω από τους τοίχους του KV62 υπάρχουν άγνωστοι θάλαμοι.

Νέα μελέτη παρουσιάζει στοιχεία που, σύμφωνα με τους ερευνητές, ενισχύουν αυτή την υπόθεση. Ωστόσο, άλλοι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχουν ακόμη αρκετά δεδομένα για οριστικά συμπεράσματα.

Η απόφαση για περαιτέρω έρευνα ανήκει στις αιγυπτιακές αρχές. Εφόσον δοθεί άδεια, η διαδικασία θα μπορούσε να ξεκινήσει τον Νοέμβριο με μικροσκοπικά οχήματα εξοπλισμένα με κάμερες.

Τα νέα δεδομένα

Η ερευνητική ομάδα πραγματοποίησε σειρά γεωφυσικών ερευνών στον χώρο. Χρησιμοποίησε, μεταξύ άλλων, ραντάρ διείσδυσης στο έδαφος (GPR) από το εσωτερικό του τάφου.

Παράλληλα, εφαρμόστηκε τεχνική μικροβαρύτητας για τη μελέτη της πυκνότητας του εδάφους. Πρόκειται για μη επεμβατική μέθοδο που καταγράφει μικροσκοπικές μεταβολές στο βαρυτικό πεδίο της Γης.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής ερευνητή Μαμντούχ Ελνταματί, τα στοιχεία δείχνουν πιθανή ύπαρξη ενός «κρυφού συμπλέγματος» διαδρόμων και δωματίων. Οι κατασκευές αυτές, εφόσον επιβεβαιωθούν, φαίνεται να προϋπήρχαν της ταφής του Τουταγχαμών.

Ο πολιτικός μηχανικός Τζορτζ Μπάλαρντ, ένας από τους συντάκτες της μελέτης, υποστηρίζει ότι εντοπίστηκε διάδρομος περίπου δύο μέτρων σε πλάτος. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, ο διάδρομος είναι γεμάτος με μπάζα και εκτείνεται από τον ταφικό θάλαμο προς τα έξω.

Ο Μπάλαρντ θεωρεί ότι προηγούμενες έρευνες δεν εντόπισαν τη συγκεκριμένη δομή. Όπως αναφέρει, οι ερευνητές αναζητούσαν έναν μεγάλο κενό χώρο ακριβώς πίσω από τον τοίχο.

Η σύνδεση με τη Νεφερτίτη

Η νέα έρευνα συνδέεται με υπόθεση που διατύπωσε το 2015 ο Βρετανός αιγυπτιολόγος Νίκολας Ριβς. Ο ίδιος υποστήριξε ότι ο τάφος KV62 μπορεί αρχικά να ήταν μεγαλύτερος βασιλικός τάφος.

Ο Ριβς εκτίμησε ότι οι χώροι πίσω από τους τοίχους ενδέχεται να συνδέονται με την ταφή της Νεφερτίτης. Η υπόθεση βασίστηκε, μεταξύ άλλων, σε γραμμές και ρωγμές στον βόρειο τοίχο του ταφικού θαλάμου.

Ο αιγυπτιολόγος επικαλέστηκε επίσης τροποποιήσεις στις τοιχογραφίες του τάφου. Σύμφωνα με τη θεωρία του, ο χώρος μπορεί να τροποποιήθηκε μετά τον θάνατο του νεαρού φαραώ.

Ο Τουταγχαμών πέθανε σε νεαρή ηλικία και, σύμφωνα με την υπόθεση, ο τάφος του προσαρμόστηκε για την ταφή του. Βαθύτερα τμήματα ενδέχεται να παρέμειναν σφραγισμένα.

Οι προηγούμενες γεωφυσικές έρευνες είχαν δώσει αντικρουόμενα αποτελέσματα. Ορισμένοι ερευνητές εντόπισαν ενδείξεις για θαλάμους, ενώ άλλοι δεν βρήκαν αντίστοιχα στοιχεία.

Τι έδειξε η μικροβαρύτητα

Η μέθοδος GPR έχει περιορισμένη εμβέλεια. Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν και τη μέθοδο της μικροβαρύτητας.

Πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 1.200 μετρήσεις σε έκταση περίπου 35 τετραγωνικών μέτρων. Τα δεδομένα παρουσίασαν, σύμφωνα με την ομάδα, δομές με ορθές γωνίες και χαμηλή πυκνότητα.

Οι άξονες των συγκεκριμένων δομών εμφανίζονται παράλληλοι προς τον βόρειο τοίχο του τάφου. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτό μπορεί να αποτελεί ένδειξη τεχνητών κατασκευών.

Δεδομένα του 2017 από τομογραφία ηλεκτρικής ειδικής αντίστασης είχαν καταγράψει ανωμαλίες σε παρόμοια σημεία. Τότε, όμως, οι συγκεκριμένες ενδείξεις δεν είχαν συνδεθεί με τον τάφο KV62.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η λεγόμενη «ανωμαλία 7». Πρόκειται για περιοχή χαμηλής πυκνότητας που περιλαμβάνει μια περίπου τετράγωνη ζώνη υψηλότερης πυκνότητας.

Ο Μπάλαρντ εκτιμά ότι μπορεί να πρόκειται για θάλαμο που περιέχει αντικείμενα. Παράλληλα, αναγνωρίζει ότι η συγκεκριμένη ερμηνεία βρίσκεται «στα όρια των δυνατοτήτων ανίχνευσης».

Ένας ακόμη πιθανός θάλαμος εντοπίζεται δυτικά του ταφικού θαλάμου. Ωστόσο, το σήμα στην περιοχή επηρεάζεται από τη βαρυτική επίδραση άλλου κοντινού τάφου.

Επιφυλάξεις από επιστήμονες

Άλλοι ειδικοί αντιμετωπίζουν τα συμπεράσματα της μελέτης με προσοχή. Ο Κρίστοφερ Γκάφνεϊ από το Πανεπιστήμιο του Μπράντφορντ χαρακτήρισε την έκθεση «συναρπαστική».

Ο ίδιος σημείωσε ότι δεν παρέχονται ακόμη αρκετά στοιχεία για οριστικά συμπεράσματα. Τα ευρήματα, σύμφωνα με την εκτίμησή του, χρειάζονται περαιτέρω εξέταση.

Ο γεωφυσικός Πίτερ Στάιλς του Πανεπιστημίου Κιλ θεωρεί ότι η ύπαρξη θαλάμων «φαίνεται πιθανή». Ωστόσο, επισημαίνει επίσης την ανάγκη για περισσότερες λεπτομέρειες.

Ο Μπάλαρντ αναφέρει ότι η ομάδα δεν έχει λάβει ακόμη άδεια από τις αιγυπτιακές αρχές για να δημοσιοποιήσει το σύνολο των δεδομένων. Η περαιτέρω έρευνα θα μπορούσε να δώσει περισσότερες απαντήσεις για το τι βρίσκεται πίσω από τους τοίχους του KV62.