Προϋπολογισμός ΕΕ: «Μπλόκο» της Γερμανίας στην πρόταση της Ιρλανδίας

Σε τροχιά έντονης αντιπαράθεσης βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις για τον νέο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034, καθώς η Γερμανία και άλλες χώρες που ζητούν αυστηρότερη δημοσιονομική πολιτική θεωρούν ανεπαρκείς τις περικοπές που προτείνει η ιρλανδική προεδρία.

Η συμβιβαστική πρόταση προβλέπει μείωση κατά περίπου 141 δισ. ευρώ σε σχέση με το αρχικό σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το οποίο προσεγγίζει τα 2 τρισ. ευρώ. Ωστόσο, οι χώρες που επιδιώκουν περιορισμό των δαπανών υποστηρίζουν ότι το συνολικό ύψος του προϋπολογισμού παραμένει υπερβολικά υψηλό.

Η Γερμανία ζητά μεγαλύτερες περικοπές

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ξεκαθάρισε ότι η νέα πρόταση δεν αποτελεί βάση για συμφωνία, τονίζοντας πως ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός πρέπει να είναι οικονομικά προσιτός για τα κράτη που καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησής του.

Το Βερολίνο συντονίζεται με μια ομάδα χωρών που χαρακτηρίζονται «φειδωλές»: τη Σουηδία, τη Δανία, την Ολλανδία, τη Φινλανδία και την Αυστρία. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι έξι χώρες συνεισφέρουν συνολικά περίπου το 40% του κοινού προϋπολογισμού της ΕΕ.

Οι κυβερνήσεις αυτές εκφράζουν επιφυλάξεις για το κατά πόσο οι προτεινόμενες μειώσεις επαρκούν για να περιορίσουν τις δαπάνες, ενώ διαφωνούν και με τον τρόπο κατανομής των περικοπών μεταξύ των ευρωπαϊκών πολιτικών.

Η πρόταση της Ιρλανδίας και τα κονδύλια

Η ιρλανδική προεδρία επιχειρεί να διαμορφώσει έναν συμβιβασμό που θα συνδυάζει τις νέες προτεραιότητες της ΕΕ με τη διατήρηση της χρηματοδότησης για τη γεωργία και την περιφερειακή ανάπτυξη.

Το αναθεωρημένο σχέδιο προβλέπει προϋπολογισμό περίπου 1,622 τρισ. ευρώ σε σταθερές τιμές του 2025, που αντιστοιχεί στο 1,16% του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος της Ένωσης, έναντι 1,26% στην αρχική πρόταση της Επιτροπής.

Με βάση τα στοιχεία που παρουσίασε ο Ιρλανδός υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Άμυνας, Τόμας Μπερν, η κατανομή περιλαμβάνει:

914 δισ. ευρώ για τη συνοχή, τη γεωργία, την αλιεία και τις αγροτικές κοινότητες.

456 δισ. ευρώ για την ανταγωνιστικότητα, την ευημερία και την ασφάλεια.

157 δισ. ευρώ για την εξωτερική δράση της ΕΕ.

95 δισ. ευρώ για διοικητικές δαπάνες.

Η πρόταση διατηρεί, επίσης, κονδύλια για την ανάκαμψη και την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, καθώς και 25 δισ. ευρώ για ανθρωπιστική βοήθεια.

Το μέτωπο για τη γεωργία και τη συνοχή

Η διαφωνία δεν περιορίζεται στο συνολικό ύψος του προϋπολογισμού. Σημαντικό σημείο τριβής αποτελεί η χρηματοδότηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και της πολιτικής συνοχής, που στηρίζουν αγρότες, περιφέρειες και λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές.

Η Ιρλανδία επέλεξε να διατηρήσει τα σχετικά κονδύλια, επιχειρώντας να εξασφαλίσει τη στήριξη των κρατών της νότιας και ανατολικής Ευρώπης, τα οποία αντιτίθενται σε μεγάλες περικοπές στις συγκεκριμένες πολιτικές.

Οι λεγόμενοι «Φίλοι της Συνοχής» αντιμετώπισαν πιο θετικά την πρόταση, χωρίς ωστόσο να δηλώνουν πλήρως ικανοποιημένοι. Η Ιταλία χαιρέτισε τη διατήρηση των πόρων για την αγροτική πολιτική, ενώ η Πολωνία επισήμανε ότι το συνολικό μέγεθος του προϋπολογισμού εξακολουθεί να μην ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες της ΕΕ.

Από την πλευρά τους, οι υποστηρικτές των περικοπών εκφράζουν ανησυχία ότι η προστασία των παραδοσιακών πολιτικών περιορίζει τα διαθέσιμα χρήματα για την άμυνα, την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα.

Αγώνας δρόμου για συμφωνία έως το τέλος του έτους

Η ιρλανδική προεδρία επιδιώκει να επιτευχθεί πολιτική συμφωνία έως το τέλος του 2026, ώστε να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες διαδικασίες μέσα στο 2027 και ο νέος προϋπολογισμός να τεθεί σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 2028.

Οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να συνεχιστούν στη σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών στις 15 και 16 Οκτωβρίου. Ωστόσο, οι αποκλίνουσες θέσεις για το συνολικό ύψος των δαπανών, τη γεωργία, τη συνοχή και τις νέες στρατηγικές προτεραιότητες καθιστούν δύσκολη την επίτευξη συμφωνίας.

Ο Τόμας Μπερν έχει χαρακτηρίσει την πρόταση μια προσπάθεια γεφύρωσης των διαφορών μεταξύ των κρατών-μελών, αναγνωρίζοντας ότι κανένα κράτος δεν μπορεί να εξασφαλίσει όλα όσα ζητά. Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι συμβιβασμοί που προτείνονται θα αποδειχθούν αρκετοί για να ξεπεραστεί το αδιέξοδο.