Βρυξέλλες: Επιχείρηση «απόλυτης συσκότισης» στην ΕΕ με το νέο κανονισμό InfoSec

Σε ένα καθεστώς πρωτοφανούς μυστικοπάθειας και ασφυκτικού ελέγχου της πληροφόρησης φαίνεται να διολισθαίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση, ετοιμάζοντας νομοθετικό πλαίσιο που περιορίζει δραστικά την πρόσβαση των πολιτών και των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης σε επίσημα ευρωπαϊκά έγγραφα.

Στο επίκεντρο των αντιδράσεων βρίσκεται η επικείμενη υιοθέτηση του Κανονισμού για την Ασφάλεια των Πληροφοριών (InfoSec). Ενώ μέχρι σήμερα το καθεστώς απορρήτου εφαρμοζόταν αυστηρά σε ζητήματα άμυνας και δημόσιας ασφάλειας, η νέα ρύθμιση προβλέπει τη γενίκευση της διαβάθμισης των εγγράφων σε όλους ανεξαιρέτως τους τομείς πολιτικής. Η πρόσβαση θα επιτρέπεται αποκλειστικά σε όσους κρίνεται ότι έχουν «ανάγκη γνώσης» (need to know), καταργώντας στην πράξη τη θεσμική διαφάνεια.

Σε άρθρο τους στη φινλανδική εφημερίδα Helsingin Sanomat, η Päivi Leino-Sandberg, καθηγήτρια διεθνικού ευρωπαϊκού δικαίου, και η Marjaana Varmavuori, πρόεδρος της Ένωσης Δημοσιογράφων της χώρας, καταγγέλλουν ότι η σύνταξη του κανονισμού εκτελέστηκε «με απόλυτη μυστικότητα από υπηρεσίες ασφαλείας». Οι ίδιες προειδοποιούν για τον κίνδυνο ολοκληρωτικής φίμωσης της δημοσιογραφικής έρευνας και απώλειας του ελέγχου της εκτελεστικής εξουσίας.

Η μεθόδευση αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τον ίδιο τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, ο οποίος κατοχυρώνει ρητά το δικαίωμα κάθε πολίτη και οργανισμού σε πρόσβαση στα έγγραφα των ευρωπαϊκών οργάνων.

Ήδη κατά τη δεύτερη θητεία της Ursula von der Leyen στην ηγεσία της Κομισιόν, οι εσωτερικοί κανόνες έχουν περιορίσει δραματικά τη λογοδοσία, επιτρέποντας την απόκρυψη ή και την καταστροφή δεδομένων ακόμη και μετά από επίσημα αιτήματα πρόσβασης. Όπως υπογραμμίζεται, οι πρακτικές αυτές –για τις οποίες έχει ήδη παρέμβει ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής– καθιστούν πλέον σχεδόν αδύνατο τον έλεγχο των χειρισμών της ΕΕ απέναντι στους τεχνολογικούς κολοσσούς (Big Tech) και την επιβολή του Νόμου για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA).