
Πολλοί το έχουν ζήσει: Τελειώνεις την προπόνηση νιώθοντας καλά ή ελαφριά κουρασμένος και την επόμενη ή τη μεθεπόμενη μέρα οι μύες «πιάνονται» τόσο έντονα που δυσκολεύεσαι να κατέβεις σκάλες ή να σηκώσεις τα χέρια. Ο πόνος δεν εμφανίζεται αμέσως, αλλά κορυφώνεται συνήθως 24 έως 72 ώρες αργότερα.
Το φαινόμενο ονομάζεται καθυστερημένης έναρξης μυϊκό άλγος (DOMS – Delayed Onset Muscle Soreness).
Η βασική αιτία δεν είναι το γαλακτικό οξύ, όπως πιστεύουν πολλοί. Το γαλακτικό οξύ που παράγεται κατά την έντονη άσκηση απομακρύνεται από τους μύες μέσα σε λίγες ώρες. Ο πραγματικός ένοχος είναι οι μικροσκοπικές ρήξεις στις μυϊκές ίνες, ιδιαίτερα όταν η άσκηση περιλαμβάνει έκκεντρες συσπάσεις – δηλαδή όταν ο μυς επιμηκύνεται ενώ παράγει δύναμη.
Τυπικά παραδείγματα είναι το κατέβασμα βάρους στις κάμψεις, το τρέξιμο σε κατηφόρα ή οι βαθιές καθιστές.Αυτές οι μικροτραυματισμοί ενεργοποιούν μια φλεγμονώδη και ανοσολογική αντίδραση. Λευκά αιμοσφαίρια συρρέουν στην περιοχή, απελευθερώνονται ουσίες όπως προσταγλανδίνες, ισταμίνη και βραδυκινίνη, και οι υποδοχείς πόνου ευαισθητοποιούνται.
Η διαδικασία αναπτύσσεται σταδιακά, γι’ αυτό ο πόνος δεν γίνεται αισθητός αμέσως μετά την προπόνηση αλλά αργότερα, όταν η φλεγμονή και το οίδημα κορυφώνονται.Ο DOMS είναι φυσιολογικός και αποτελεί μέρος της διαδικασίας προσαρμογής. Ο οργανισμός επισκευάζει τις ίνες κάνοντάς τες ισχυρότερες. Γι’ αυτό όσοι επαναλαμβάνουν την ίδια άσκηση νιώθουν λιγότερο πόνο τις επόμενες φορές.
Εμφανίζεται συχνότερα όταν κάποιος ξεκινά γυμναστική μετά από διάλειμμα, δοκιμάζει νέες κινήσεις ή αυξάνει απότομα την ένταση και τον όγκο της προπόνησης.Ο πόνος συνήθως υποχωρεί μέσα σε τρεις έως επτά ημέρες. Ήπια κίνηση, καλός ύπνος, επαρκής πρωτεΐνη και ενυδάτωση βοηθούν την αποκατάσταση.
Σε περίπτωση έντονου ή παρατεταμένου πόνου που συνοδεύεται από πρήξιμο ή αδυναμία, καλό είναι να συμβουλευτεί κανείς ειδικό.Το σώμα δεν «τιμωρεί» την προσπάθεια. Απλώς εργάζεται για να γίνει πιο δυνατό – και ο πόνος της δεύτερης ημέρας είναι το σήμα ότι η διαδικασία έχει ήδη ξεκινήσει.