Το γαργαλητό είναι ένα από τα πιο παράξενα «παιχνίδια» του ανθρώπινου σώματος.

Μπορεί ένα άγγιγμα από κάποιον άλλο να μας κάνει να γελάσουμε ανεξέλεγκτα, όμως όταν προσπαθούμε να κάνουμε το ίδιο στον εαυτό μας, η αντίδραση σχεδόν εξαφανίζεται.

Η εξήγηση βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος προβλέπει και φιλτράρει τις αισθήσεις.

Όταν κάποιος άλλος μας αγγίζει, ο εγκέφαλος δεν γνωρίζει ακριβώς πότε και πώς θα συμβεί το ερέθισμα.

Έτσι, το άγγιγμα καταγράφεται ως κάτι απρόβλεπτο και ενεργοποιεί περιοχές του εγκεφάλου που συνδέονται με την έκπληξη, το γέλιο και την αντίδραση στο γαργαλητό.

Αντίθετα, όταν επιχειρούμε να γαργαλήσουμε τον εαυτό μας, ο εγκέφαλος έχει ήδη «προβλέψει» την κίνηση. Γνωρίζει πού θα ακουμπήσει το χέρι, πόση πίεση θα ασκηθεί και πότε θα συμβεί το άγγιγμα. Έτσι μειώνει την ένταση του σήματος πριν καν φτάσει πλήρως στη συνείδησή μας.

Ο εγκέφαλος «ακυρώνει» τις δικές μας κινήσεις

Οι επιστήμονες εξηγούν ότι ο εγκέφαλος διαθέτει έναν μηχανισμό πρόβλεψης που ονομάζεται «αισθητηριακή εξασθένηση».

Κάθε φορά που πραγματοποιούμε μια εκούσια κίνηση, ο εγκέφαλος δημιουργεί μια εσωτερική πρόβλεψη για το αποτέλεσμα.

Αυτός είναι και ο λόγος που δεν νιώθουμε έντονα τα ρούχα πάνω στο δέρμα μας ή το άγγιγμα των μαλλιών μας στο πρόσωπο.

Αν ο εγκέφαλος αντιδρούσε σε κάθε αυτοπροκαλούμενη αίσθηση σαν να ήταν κάτι ξένο, θα δεχόμασταν συνεχώς έναν τεράστιο όγκο πληροφοριών.

Γιατί το γαργαλητό προκαλεί γέλιο;

Το γαργαλητό δεν είναι απλώς μια αστεία αντίδραση. Θεωρείται ένας αρχαίος μηχανισμός του εγκεφάλου που σχετίζεται με την άμυνα και την κοινωνική σύνδεση.

Τα πιο ευαίσθητα σημεία, όπως οι μασχάλες, ο λαιμός, τα πλευρά και τα πέλματα, είναι περιοχές όπου ένα απρόσμενο άγγιγμα μπορεί να προκαλέσει έντονη αντίδραση.

Το γέλιο λειτουργεί ως κοινωνικό σήμα, δείχνοντας ότι το άτομο ανταποκρίνεται στο παιχνίδι και στην αλληλεπίδραση.

Παρότι το γαργαλητό προκαλεί ευχάριστη αντίδραση, σε ορισμένες περιπτώσεις το σώμα αντιδρά σαν να προσπαθεί να προστατευτεί, γι’ αυτό και πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να ελέγξουν το γέλιο ή την κίνησή τους.

Υπάρχει τρόπος να γαργαλήσουμε τον εαυτό μας;

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν μπορούν να προκαλέσουν το ίδιο έντονο γαργαλητό στον εαυτό τους. Ωστόσο, ορισμένα πειράματα έχουν δείξει ότι άτομα με συγκεκριμένες νευρολογικές ιδιαιτερότητες ή διαταραχές στην αντίληψη της κίνησης μπορεί να παρουσιάζουν διαφορετική αντίδραση.

Σε γενικές γραμμές, όμως, ο εγκέφαλος είναι «ένα βήμα μπροστά» και προστατεύει το σώμα από τις ίδιες του τις κινήσεις. Έτσι, το γαργαλητό παραμένει ένα φαινόμενο που λειτουργεί καλύτερα όταν προέρχεται από κάποιον άλλο.