Οι 10 φράσεις που χρησιμοποιούν συχνά οι άνθρωποι με χαμηλή συναισθηματική ακεραιότητα

Η συναισθηματική ακεραιότητα δεν αφορά μόνο το να λέει κάποιος την αλήθεια. Συνδέεται με την ικανότητα να αναγνωρίζει τα συναισθήματά του, να σέβεται τα όρια των άλλων και, κυρίως, να αναλαμβάνει την ευθύνη για τον τρόπο με τον οποίο η συμπεριφορά του επηρεάζει τους γύρω του.

Στις ανθρώπινες σχέσεις είναι φυσιολογικό να γίνονται λάθη, να υπάρχουν διαφωνίες και να λέγονται πράγματα πάνω στην ένταση της στιγμής.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν συγκεκριμένες εκφράσεις χρησιμοποιούνται συστηματικά για να αποφεύγεται η ευθύνη, να ακυρώνονται τα συναισθήματα του άλλου ή να μεταφέρεται σε εκείνον το φταίξιμο.

Υπάρχουν, λοιπόν, ορισμένες φράσεις που αξίζει να μας προβληματίσουν όταν αποτελούν επαναλαμβανόμενο μοτίβο συμπεριφοράς.

1. «Χωρίς παρεξήγηση, αλλά…»

Η συγκεκριμένη φράση συχνά λειτουργεί ως προειδοποίηση πριν από ένα σχόλιο που είναι πιθανό να πληγώσει ή να προσβάλει τον συνομιλητή.

Το γεγονός ότι κάποιος δηλώνει εκ των προτέρων πως «δεν θέλει να παρεξηγηθεί» δεν σημαίνει ότι απαλλάσσεται από την ευθύνη για τα λόγια του.

Αντίθετα, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αποτελεί έναν τρόπο να ειπωθεί κάτι σκληρό χωρίς να υπάρξει ουσιαστική ανάληψη ευθύνης για τον αντίκτυπό του.

2. «Πίστεψέ με, απλώς εμπιστεύσου με»

Η εμπιστοσύνη δεν δημιουργείται επειδή κάποιος τη ζητά, αλλά μέσα από τη συμπεριφορά του.

Όταν ένας άνθρωπος προσπαθεί συνεχώς να πείσει τους άλλους να τον εμπιστευτούν χωρίς να δείχνει με τις πράξεις του ότι είναι αξιόπιστος, η συγκεκριμένη φράση μπορεί να λειτουργεί ως μέσο πίεσης.

Η πραγματική εμπιστοσύνη χτίζεται σταδιακά και δεν χρειάζεται συνεχείς διαβεβαιώσεις.

3. «Μην το παίρνεις προσωπικά»

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου πράγματι ένα σχόλιο δεν αφορά προσωπικά τον συνομιλητή. Όταν όμως η φράση χρησιμοποιείται κάθε φορά μετά από μια προσβλητική ή επιθετική συμπεριφορά, μπορεί να αποτελεί τρόπο αποφυγής της ευθύνης.

Αν κάποιος πληγώθηκε από μια συμπεριφορά, το να του λέμε απλώς ότι «δεν πρέπει να το παίρνει προσωπικά» δεν αντιμετωπίζει το πραγματικό πρόβλημα.

4. «Εγώ μια κουβέντα είπα!»

Με αυτή τη φράση η συζήτηση μεταφέρεται συχνά από το τι ειπώθηκε στο πώς αντέδρασε ο άλλος.

Αντί να εξεταστεί εάν το αρχικό σχόλιο ήταν άδικο, προσβλητικό ή ακατάλληλο, το βάρος πέφτει στην αντίδραση του ανθρώπου που το άκουσε.

Η ουσιαστική επικοινωνία, όμως, απαιτεί και την ικανότητα να αναγνωρίζουμε όταν τα λόγια μας ξεπέρασαν τα όρια.

5. «Είμαι καλά»

Η φράση από μόνη της φυσικά δεν σημαίνει ότι κάποιος έχει χαμηλή συναισθηματική ακεραιότητα. Μπορεί απλώς να σημαίνει ότι ένας άνθρωπος δεν θέλει να μιλήσει εκείνη τη στιγμή.

Όταν όμως χρησιμοποιείται συστηματικά ενώ υπάρχει εμφανής ενόχληση ή θυμός και παράλληλα αναμένεται από τους άλλους να καταλάβουν τι πραγματικά συμβαίνει, μπορεί να δημιουργήσει ένα περιβάλλον παθητικής επιθετικότητας.

Η ειλικρινής επικοινωνία είναι συνήθως πιο αποτελεσματική από το να περιμένουμε από τους άλλους να «διαβάσουν» το μυαλό μας.

6. «Δεν πρόκειται να καταλάβεις»

Η συγκεκριμένη έκφραση κλείνει ουσιαστικά την πόρτα στον διάλογο.

Αντί να εξηγηθεί τι αισθάνεται κάποιος και γιατί, ο συνομιλητής αποκλείεται εξαρχής από τη δυνατότητα να κατανοήσει την κατάσταση.

Σε μια υγιή σχέση υπάρχει χώρος για διαφορετικές απόψεις, εξηγήσεις και προσπάθεια αμοιβαίας κατανόησης, ακόμη και όταν οι δύο πλευρές δεν συμφωνούν.

7. «Είσαι υπερβολικός/ή»

Όταν κάποιος εκφράζει ενόχληση, στενοχώρια ή θυμό και η απάντηση που λαμβάνει είναι ότι «υπερβάλλει», το συναίσθημά του ουσιαστικά ακυρώνεται.

Η φράση μπορεί να χρησιμοποιείται και σε καθημερινές διαφωνίες χωρίς πρόθεση χειραγώγησης. Όταν όμως αποτελεί σταθερό μοτίβο, μπορεί να οδηγήσει τον άλλον στο να αμφισβητεί συνεχώς εάν έχει δικαίωμα να αισθάνεται όπως αισθάνεται.

8. «Μου χρωστάς»

Οι σχέσεις δεν λειτουργούν σαν λογιστήριο.

Όταν κάποιος προσφέρει κάτι και στη συνέχεια το χρησιμοποιεί διαρκώς ως «χρέος» απέναντι στον άλλον, μπορεί να δημιουργήσει μια σχέση στην οποία η ενοχή αντικαθιστά την αμοιβαιότητα.

Η προσφορά αποκτά διαφορετικό χαρακτήρα όταν γίνεται εργαλείο για να απαιτηθεί υπακοή, ανταπόδοση ή έλεγχος.

9. «Κάνεις σαν τρελός/ή»

Η συγκεκριμένη έκφραση δεν απαντά στην ουσία του προβλήματος αλλά επιτίθεται στον άνθρωπο που εκφράζει την αντίδρασή του.

Αντί να συζητηθεί τι προκάλεσε τον θυμό ή τη στενοχώρια, ολόκληρη η προσοχή μεταφέρεται στο πρόσωπο και στον τρόπο με τον οποίο αντιδρά.

Έτσι, η πραγματική διαφωνία μπορεί να μείνει άλυτη και να δημιουργηθεί ένας φαύλος κύκλος αντιπαράθεσης.

10. «Δεν φταίω εγώ»

Η ανάληψη ευθύνης αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία μιας ώριμης σχέσης.

Όλοι μπορεί να κάνουμε λάθη. Η διαφορά βρίσκεται στο τι κάνουμε μετά. Η δυνατότητα να πούμε «έκανα λάθος», να ζητήσουμε συγγνώμη και να προσπαθήσουμε να διορθώσουμε μια κατάσταση δείχνει μεγαλύτερη συναισθηματική ωριμότητα από την προσπάθεια να μεταφέρουμε συνεχώς την ευθύνη στους άλλους.

Δεν σημαίνει ότι μία φράση χαρακτηρίζει έναν άνθρωπο

Είναι σημαντικό να μην βγάζουμε συμπεράσματα για την προσωπικότητα κάποιου από μία και μόνο φράση.

Όλοι μπορεί να πούμε κάτι αμυντικά, να εκνευριστούμε ή να αντιδράσουμε λανθασμένα. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι εάν υπάρχει ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο όπου ο άνθρωπος αποφεύγει συστηματικά την ευθύνη, ακυρώνει τα συναισθήματα των άλλων και αρνείται να συζητήσει ουσιαστικά τα προβλήματα.

Στις υγιείς σχέσεις δεν απαιτείται τελειότητα. Απαιτείται, όμως, διάθεση για ειλικρίνεια, σεβασμό, διάλογο και ανάληψη ευθύνης. Και πολλές φορές, ο τρόπος με τον οποίο κάποιος αντιδρά όταν του επισημαίνουμε ένα λάθος λέει περισσότερα από το ίδιο το λάθος.