
Υπάρχουν άνθρωποι που όταν εμφανιστεί ένα πρόβλημα δεν στρέφονται σε κανέναν. Δεν ζητούν στήριξη, δεν μοιράζονται το βάρος και προσπαθούν να βρουν μόνοι τους τη λύση, ακόμη κι όταν η κατάσταση ξεπερνά τις δυνάμεις τους.
Είτε πρόκειται για ένα προσωπικό ζήτημα, είτε για επαγγελματικές υποχρεώσεις, είτε για οικογενειακές δυσκολίες, επιλέγουν να διαχειριστούν τα πάντα σιωπηλά.
Εξωτερικά αυτή η στάση μοιάζει με αυτοπεποίθηση και ανεξαρτησία, όμως πολλές φορές πίσω της κρύβονται βαθύτεροι ψυχολογικοί μηχανισμοί.
Η ανάγκη να δείχνουν ότι «τα καταφέρνουν»
Για αρκετούς ανθρώπους, η αναζήτηση βοήθειας συνδέεται λανθασμένα με αδυναμία ή αποτυχία. Έτσι δημιουργείται ένας εσωτερικός κανόνας σύμφωνα με τον οποίο πρέπει πάντα να βρίσκουν λύσεις μόνοι τους.
Συχνά δεν πρόκειται για έλλειψη εμπιστοσύνης στους άλλους, αλλά για φόβο απογοήτευσης, απόρριψης ή έκθεσης. Το να παραδεχτούν ότι χρειάζονται στήριξη μπορεί να τους κάνει να αισθάνονται ευάλωτοι.
Η φράση «εσύ πάντα τα καταφέρνεις» από το περιβάλλον τους ενισχύει αυτό το μοτίβο, καθώς οι γύρω τους συνηθίζουν να θεωρούν δεδομένο ότι μπορούν να ανταποκριθούν σε κάθε δυσκολία.
Ο ρόλος των παιδικών εμπειριών
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο τρόπος με τον οποίο μεγαλώνει ένα παιδί μπορεί να επηρεάσει τη σχέση του με τη βοήθεια στην ενήλικη ζωή.
Όταν ένα παιδί βιώνει αποδοχή, κατανόηση και συναισθηματική ασφάλεια, μαθαίνει ότι είναι φυσιολογικό να ζητά υποστήριξη.
Αντίθετα, όταν οι ανάγκες του υποτιμώνται ή όταν μαθαίνει να «μην ενοχλεί», μπορεί αργότερα να υιοθετήσει μια υπερβολικά αυτάρκη στάση.
Έτσι, η ανεξαρτησία μπορεί να γίνει όχι μόνο επιλογή, αλλά και ένας τρόπος προστασίας από το ενδεχόμενο να πληγωθούν.
Το κρυφό κόστος της υπερβολικής αυτονομίας
Το να λύνει κάποιος πάντα μόνος του τα προβλήματα μπορεί αρχικά να του δίνει αίσθηση ελέγχου. Όμως με τον χρόνο μπορεί να οδηγήσει σε εξάντληση, καθώς όλο το βάρος παραμένει στους δικούς του ώμους.
Παράλληλα, οι άνθρωποι γύρω του μπορεί να σταματήσουν να προσφέρουν βοήθεια, επειδή θεωρούν ότι δεν τη χρειάζεται.
Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: το άτομο δεν ζητά στήριξη, οι άλλοι δεν την προσφέρουν και η μοναχική διαχείριση των δυσκολιών συνεχίζεται.
Η βοήθεια δεν σημαίνει αδυναμία
Οι ψυχολόγοι υπογραμμίζουν ότι το να ζητά κάποιος βοήθεια δεν μειώνει την αξία ή την ικανότητά του. Αντίθετα, μπορεί να αποτελεί ένδειξη ωριμότητας και εμπιστοσύνης.
Η σωστή υποστήριξη δεν σημαίνει ότι κάποιος άλλος αναλαμβάνει τη ζωή μας. Μπορεί να σημαίνει μια συμβουλή, μια διαφορετική οπτική ή απλώς την παρουσία ενός ανθρώπου που μας βοηθά να αντιμετωπίσουμε μια δύσκολη περίοδο.
Η ανθρώπινη σύνδεση, άλλωστε, δεν χτίζεται μόνο όταν προσφέρουμε βοήθεια στους άλλους, αλλά και όταν τους επιτρέπουμε να σταθούν δίπλα μας.