Περίπου 9 στους 10 ανθρώπους σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιούν κυρίως το δεξί τους χέρι, μια ιδιαιτερότητα που ξεχωρίζει έντονα τον άνθρωπο από τα περισσότερα άλλα πρωτεύοντα.
Το γιατί όμως επικράτησε τόσο έντονα η δεξιοχειρία αποτελεί εδώ και χρόνια αντικείμενο επιστημονικής έρευνας.
Νέα μελέτη ερευνητών από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και το Πανεπιστήμιο του Reading υποστηρίζει ότι η απάντηση μπορεί να βρίσκεται σε δύο βασικά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης εξέλιξης: την όρθια βάδιση και την αύξηση του μεγέθους του εγκεφάλου.
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 41 είδη ανθρωποειδών πρωτευόντων, συνολικά 2.025 ζώα, εξετάζοντας τον βαθμό και την κατεύθυνση της προτίμησης στο ένα χέρι.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο άνθρωπος αποτελεί εξελικτική εξαίρεση ως προς την έντονη προτίμηση του δεξιού χεριού. Όταν όμως οι επιστήμονες έλαβαν υπόψη το μέγεθος του εγκεφάλου και τις αναλογίες των άκρων, η συγκεκριμένη «απόκλιση» από τα άλλα πρωτεύοντα μειώθηκε σημαντικά.
Η σχέση με την όρθια βάδιση
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η έντονη πλευρική εξειδίκευση των χεριών φαίνεται να έχει βαθιές εξελικτικές ρίζες. Η υψηλή εξειδίκευση στη χρήση του ενός χεριού εμφανίστηκε νωρίς στην εξέλιξη των ανθρωπιδών, ενώ η ιδιαίτερα έντονη προτίμηση προς τα δεξιά ενισχύθηκε με την εμφάνιση του γένους Homo.
Η υπόθεση που προκύπτει είναι ότι η αλλαγή στη στάση του σώματος και η μετάβαση σε πιο όρθια βάδιση δημιούργησαν νέες απαιτήσεις για τον έλεγχο των άνω άκρων. Παράλληλα, η εξέλιξη μεγαλύτερου εγκεφάλου φαίνεται να συνδέθηκε με μεγαλύτερη εξειδίκευση στον κινητικό έλεγχο.
Αυτό θα μπορούσε να εξηγεί γιατί στους ανθρώπους η προτίμηση στο ένα χέρι είναι πολύ πιο έντονη από ό,τι στα περισσότερα άλλα πρωτεύοντα.
Γιατί το δεξί χέρι απέκτησε πλεονέκτημα
Η μελέτη δεν υποστηρίζει ότι υπάρχει ένας και μοναδικός λόγος που έκανε τους ανθρώπους δεξιόχειρες. Αντίθετα, τα ευρήματα δείχνουν ότι η δεξιοχειρία πιθανότατα προέκυψε από έναν συνδυασμό εξελικτικών αλλαγών.
Η αυξημένη ικανότητα για ακριβείς κινήσεις, η χρήση εργαλείων, η επεξεργασία τροφής και άλλες σύνθετες δραστηριότητες θα μπορούσαν να ενισχύσουν σταδιακά την εξειδίκευση των δύο πλευρών του σώματος.
Το κυρίαρχο χέρι δεν είναι απλώς «πιο δυνατό». Η κάθε πλευρά μπορεί να αναλαμβάνει διαφορετικό ρόλο κατά την εκτέλεση μιας σύνθετης κίνησης, με το ένα χέρι να είναι περισσότερο εξειδικευμένο στην ακρίβεια και το άλλο στη σταθεροποίηση.
Δεν είναι μόνο θέμα γονιδίων
Η προτίμηση στο ένα χέρι επηρεάζεται από τη βιολογία, αλλά η ανάπτυξή της δεν είναι απολύτως προκαθορισμένη. Η επαναλαμβανόμενη χρήση ενός χεριού από την παιδική ηλικία μπορεί να ενισχύσει την κινητική του εξειδίκευση.
Ο εγκέφαλος, άλλωστε, διαθέτει νευροπλαστικότητα, δηλαδή την ικανότητα να τροποποιεί και να αναδιοργανώνει τις συνδέσεις του ανάλογα με την εμπειρία και την εξάσκηση.
Έτσι, η δεξιοχειρία δεν αποτελεί απλώς μια καθημερινή συνήθεια, αλλά πιθανότατα συνδέεται με μια πολύ μεγαλύτερη εξελικτική ιστορία που αφορά τη στάση του σώματος, την ανάπτυξη του εγκεφάλου και τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος έμαθε να εκτελεί ολοένα πιο σύνθετες κινήσεις.
MOST READ 72h
MOST POPULAR 24h
ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ
Tο pronews.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το pronews.gr ουδεμία νομική ή άλλα ευθύνη φέρει.
Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus. Εάν δεν έχετε ήδη επιβεβαιώσει το email σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας αποσταλεί νέο email επιβεβαίωσης από το disqus.com
Όποιος χρήστης της πλατφόρμας του disqus.com ενδιαφέρεται να αναλάβει διαχείριση (moderating) των σχολίων στα άρθρα του pronews.gr σε εθελοντική βάση, μπορεί να στείλει τα στοιχεία του και στοιχεία επικοινωνίας στο [email protected] και θα εξεταστεί άμεσα η υποψηφιότητά του.