Το τεστ με τις κάλτσες: Τι μπορεί να δείχνει αν δυσκολεύεσαι να τις φορέσεις όρθιος;

Το κάνουμε σχεδόν μηχανικά. Στεκόμαστε στο ένα πόδι, σηκώνουμε το άλλο, σκύβουμε ελαφρά και προσπαθούμε να περάσουμε την κάλτσα χωρίς να καθίσουμε. Για ορισμένους είναι πανεύκολο. Άλλοι αρχίζουν αμέσως να παραπατούν, ψάχνουν κάπου να στηριχθούν ή αναγκάζονται να ακουμπήσουν το πόδι στο πάτωμα.

Μπορεί αυτή η τόσο απλή κίνηση να μας πει κάτι για τη φυσική μας κατάσταση;

Σε έναν βαθμό, ναι.

Το να φορέσεις μια κάλτσα ενώ παραμένεις όρθιος συνδυάζει ισορροπία, κινητικότητα, μυϊκό έλεγχο και συντονισμό. Δεν αποτελεί επίσημο ιατρικό τεστ από μόνο του, αλλά είναι ένα καλό παράδειγμα του πόσο σύνθετες μπορεί να είναι οι καθημερινές κινήσεις που θεωρούμε δεδομένες.

Τι ακριβώς κάνει το σώμα εκείνη τη στιγμή

Από τη στιγμή που σηκώνεται το ένα πόδι από το έδαφος, η βάση στήριξης του σώματος μειώνεται δραματικά.

Ξαφνικά όλο το βάρος πρέπει να ελεγχθεί από το ένα πόδι.

Οι μύες γύρω από τον αστράγαλο, το γόνατο και το ισχίο πραγματοποιούν συνεχώς μικρές διορθώσεις, ενώ οι μύες του κορμού βοηθούν να παραμείνει το σώμα σταθερό.

Ταυτόχρονα πρέπει να λυγίσει το ισχίο και το γόνατο, ώστε το άλλο πόδι να πλησιάσει αρκετά στα χέρια.

Και όλα αυτά ενώ κοιτάζουμε προς τα κάτω και χρησιμοποιούμε και τα δύο χέρια για να φορέσουμε την κάλτσα.

Γιατί μερικοί αρχίζουν αμέσως να παραπατούν

Η ισορροπία δεν εξαρτάται από έναν μόνο μυ.

Ο εγκέφαλος συνδυάζει πληροφορίες από την όραση, το αιθουσαίο σύστημα του εσωτερικού αυτιού και την ιδιοδεκτικότητα – δηλαδή την ικανότητα του σώματος να αντιλαμβάνεται πού βρίσκονται τα άκρα του στον χώρο.

Όταν στεκόμαστε στο ένα πόδι, το σύστημα αυτό πρέπει να λειτουργήσει πολύ πιο απαιτητικά.

Γι’ αυτό και το παραπάτημα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα. Μπορεί απλώς να μην έχουμε εξασκήσει αρκετά τη συγκεκριμένη κίνηση ή να μας λείπει κινητικότητα σε κάποιο σημείο.

Δεν είναι μόνο θέμα ισορροπίας

Εδώ βρίσκεται η παγίδα.

Κάποιος μπορεί να έχει αρκετά καλή ισορροπία και παρ’ όλα αυτά να δυσκολεύεται να φορέσει την κάλτσα όρθιος.

Γιατί;

Επειδή χρειάζεται επίσης αρκετή κινητικότητα στο ισχίο και στο γόνατο, καθώς και ευκαμψία ώστε το πόδι να έρθει αρκετά κοντά στον κορμό.

Αν κάποιος είναι δύσκαμπτος, η κίνηση γίνεται πολύ πιο απαιτητική ακόμη κι αν μπορεί να σταθεί άνετα στο ένα πόδι.

Επομένως, η συγκεκριμένη δοκιμή δεν μπορεί να απομονώσει έναν μόνο παράγοντα.

Η ισορροπία πάντως έχει πραγματική σημασία όσο μεγαλώνουμε

Η ικανότητα να στεκόμαστε στο ένα πόδι χρησιμοποιείται πράγματι σε επιστημονικές και κλινικές αξιολογήσεις της ισορροπίας.

Με την ηλικία, η μυϊκή δύναμη, η ταχύτητα αντίδρασης και ο έλεγχος της στάσης μπορούν να μειωθούν, αυξάνοντας τον κίνδυνο πτώσεων.

Γι’ αυτό ασκήσεις όπως η ασφαλής στήριξη στο ένα πόδι χρησιμοποιούνται συχνά για την εξάσκηση της ισορροπίας.

Αυτό όμως είναι διαφορετικό από το να ισχυριστούμε ότι «αν δεν μπορείς να φορέσεις την κάλτσα σου όρθιος, έχεις κακή υγεία».

Δεν υπάρχει τέτοιος απλός κανόνας.

Μπορείς να το δοκιμάσεις, αλλά με ασφάλεια

Αν κάποιος θέλει απλώς να παρατηρήσει την ισορροπία του, μπορεί να δοκιμάσει να σταθεί στο ένα πόδι κοντά σε έναν σταθερό πάγκο ή τοίχο, ώστε να υπάρχει άμεση δυνατότητα στήριξης.

Δεν χρειάζεται να επιχειρήσει τη δοκιμή με τις κάλτσες εάν υπάρχει ιστορικό πτώσεων, ζάλης ή δυσκολίας στην ισορροπία.

Και φυσικά, μια ξαφνική ή έντονη αλλαγή στην ισορροπία –ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα– χρειάζεται αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας.

Για τους περισσότερους, πάντως, η συγκεκριμένη κίνηση αποκαλύπτει κάτι πολύ πιο απλό και ενδιαφέρον:

πόση δουλειά κάνει το σώμα μας για να εκτελέσει μια καθημερινή κίνηση που διαρκεί μόλις λίγα δευτερόλεπτα.

Tags: