Αντιδράσεις για το νέο ριάλιτι του Netflix: Αναβιώνει το πείραμα των φυλακών του Στάνφορντ!

Περισσότερες από πέντε δεκαετίες μετά το περίφημο ψυχολογικό πείραμα που τερματίστηκε μόλις έξι ημέρες μετά την έναρξή του, το Netflix επιχειρεί να το επαναφέρει στη μικρή οθόνη, αυτή τη φορά μέσα από τη μορφή ενός reality show.

Το «Πείραμα της Φυλακής του Στάνφορντ» πραγματοποιήθηκε το 1971 υπό την επίβλεψη του ψυχολόγου Philip Zimbardo. Συμμετείχαν 24 άνδρες, οι οποίοι χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες: «κρατούμενους» και «δεσμοφύλακες». Οι συμμετέχοντες είχαν στρατολογηθεί μέσω αγγελίας και λάμβαναν 15 δολάρια την ημέρα.

Το πείραμα είχε σχεδιαστεί να διαρκέσει περίπου δύο εβδομάδες. Ωστόσο, η κατάσταση άρχισε γρήγορα να κλιμακώνεται. Ορισμένοι από τους συμμετέχοντες που είχαν αναλάβει τον ρόλο των δεσμοφυλάκων υιοθέτησαν ολοένα πιο αυταρχικές συμπεριφορές, ενώ εκείνοι που υποδύονταν τους κρατούμενους υπέστησαν έντονη ψυχολογική πίεση και κακομεταχείριση.

Έτσι, η μελέτη διακόπηκε μόλις την έκτη ημέρα, πολύ νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό, και έκτοτε αποτέλεσε αντικείμενο έντονης επιστημονικής και ηθικής κριτικής.

Ο Zimbardo είχε υποστηρίξει ότι το πείραμα έδειξε πως «συνηθισμένοι φοιτητές μπορούσαν να κάνουν τρομερά πράγματα», θέτοντας στο επίκεντρο το ερώτημα για τον τρόπο με τον οποίο οι ρόλοι και η εξουσία μπορούν να επηρεάσουν την ανθρώπινη συμπεριφορά.

Η νέα εκδοχή του Netflix

Το Netflix επιχειρεί τώρα να επαναφέρει το συγκεκριμένο ερώτημα μέσα από τη σειρά «The New Stanford Prison Experiment». Στο νέο reality θα συμμετάσχουν 30 άνθρωποι, οι οποίοι θα οδηγηθούν σε πραγματική φυλακή και θα χωριστούν επίσης σε «κρατούμενους» και «δεσμοφύλακες».

Η παραγωγή θα αποτελείται από έξι επεισόδια και θα εξετάζει κατά πόσο οι συμμετέχοντες θα προσαρμοστούν στους ρόλους που τους ανατίθενται, αλλά και αν η άσκηση εξουσίας μπορεί να επηρεάσει τις αποφάσεις και τη συμπεριφορά τους.

Η ιδέα έχει ήδη προκαλέσει συζητήσεις στα social media, καθώς το αρχικό πείραμα θεωρείται χαρακτηριστική περίπτωση των σοβαρών ηθικών ζητημάτων που μπορεί να προκύψουν όταν η ανθρώπινη συμπεριφορά εξετάζεται υπό ακραίες συνθήκες.

Η εκτελεστική παραγωγός Jane Lipsitz έχει δηλώσει ότι το πείραμα την «γοήτευε πάντα», σημειώνοντας πως, παρά τα σημαντικά ηθικά προβλήματα που το συνόδευσαν, έθεσε ένα διαχρονικό ερώτημα: πώς μπορεί η εξουσία να επηρεάσει τις ηθικές επιλογές των ανθρώπων;

Η ανακοίνωση της νέας σειράς έχει διχάσει το κοινό. Κάποιοι θεωρούν ότι η ιστορία του αρχικού πειράματος θα έπρεπε να λειτουργεί ως προειδοποίηση και όχι να μετατρέπεται ξανά σε τηλεοπτικό θέαμα. Άλλοι, αντίθετα, δηλώνουν ενδιαφέρον να παρακολουθήσουν το νέο εγχείρημα.

Η πρεμιέρα του «The New Stanford Prison Experiment» αναμένεται στις 21 Οκτωβρίου.