Λίγους μήνες πριν από την εισβολή στο Ιράκ το 2003 και το κλείσιμο της χώρας για τη διεθνή επιστημονική κοινότητα, μια γερμανική αποστολή βρέθηκε στην αρχαία πόλη της Ουρούκ αναζητώντας τα ίχνη μιας χαμένης μητρόπολης της Μεσοποταμίας — και κατέληξε να εντοπίσει κάτω από την παλιά κοίτη του Ευφράτη μια κατασκευή που παραμένει μέχρι σήμερα σφραγισμένη.
Τον χειμώνα του 2001 και του 2002, έπειτα από μια δεκαετία αποκλεισμού λόγω των κυρώσεων μετά τον Πόλεμο του Κόλπου, ξεκίνησε η πρώτη κοινή ιρακινο-γερμανική αρχαιολογική έρευνα στην Ουρούκ (σημερινή Warka, στη νότια επαρχία Al-Muthanna). Πριν πιάσουν στα χέρια τους σκαπάνες, οι Γερμανοί γεωφυσικοί Γεργκ Φασμπίντερ (Jörg Fassbinder) και Χέλμουτ Μπέκερ (Helmut Becker) χρησιμοποίησαν ένα μαγνητόμετρο καισίου για να «σαρώσουν» το υπέδαφος σε έκταση περίπου 100 εκταρίων χωρίς ανασκαφή.
Τα δεδομένα του μαγνητογραφήματος αποκάλυψαν μια πόλη οργανωμένη γύρω από δίκτυο υδάτινων καναλιών και κήπων —μια «Βενετία στην έρημο»— αλλά και κάτι εντελώς απροσδόκητο έξω από τα αρχαία τείχη: το καθαρό, ορθογώνιο περίγραμμα μιας τεχνητής κατασκευής θαμμένης κάτω από τα ιζήματα της αποξηραμένης αρχαίας κοίτης του Ευφράτη, ο οποίος άλλαξε ρου πριν από χιλιάδες χρόνια.
Η σύνδεση με τον θρυλικό βασιλιά Γκιλγκαμές
Το εύρημα τράβηξε το παγκόσμιο ενδιαφέρον εξαιτίας ενός αρχαίου σουμεριακού ποιήματος («Ο θάνατος του Μπιλγκαμές»), το οποίο περιγράφει πως όταν πέθανε ο θρυλικός βασιλιάς της Ουρούκ, Γκιλγκαμές, οι κάτοικοι εξέτρεψαν προσωρινά τα νερά του Ευφράτη, έχτισαν έναν πέτρινο τάφο στον ξερό πυθμένα του ποταμού και στη συνέχεια άφησαν ξανά το νερό να τον καλύψει.
Όταν το BBC μετέδωσε τη σχετική είδηση στις 29 Απριλίου 2003 —σαράντα ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράκ— η ανακάλυψη έκανε τον γύρο του κόσμου, παρότι οι ίδιοι οι Γερμανοί επιστήμονες κρατούσαν αποστάσεις, τονίζοντας πως ένα μαγνητόμετρο δείχνει μόνο το σχήμα και πως χωρίς ανασκαφή κανείς δεν μπορεί να βεβαιώσει αν πρόκειται για βασιλικό τάφο, αποβάθρα ή τελετουργικό κτίσμα.
Γιατί γλίτωσε τις λεηλασίες και δεν ανοίχτηκε ποτέ
Παρά το κύμα αρχαιοκαπηλίας που σάρωσε αρχαιολογικούς χώρους στο νότιο Ιράκ μετά την κατάρρευση του καθεστώτος το 2003, η Ουρούκ διασώθηκε σχεδόν άθικτη, τόσο χάρη στη φύλαξη από την τοπική φυλή Βεδουίνων Atobe όσο και επειδή η συγκεκριμένη κατασκευή βρισκόταν αθέατη κάτω από τη λάσπη της παλιάς κοίτης.
Ακόμη όμως και μετά την επιστροφή του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου στην περιοχή το 2015 και την ένταξη της Ουρούκ στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO το 2016, δεν δημοσιεύτηκε ποτέ έκθεση διάνοιξης του συγκεκριμένου σημείου. Όπως επισημαίνουν οι αρχαιολόγοι, η σύγχρονη έρευνα αποφεύγει να ξεθάβει ευαίσθητες κατασκευές από ωμές πλίνθους που διατηρήθηκαν επί χιλιετίες κάτω από τα ιζήματα, καθώς η έκθεσή τους στον αέρα θα οδηγούσε σε ταχύτατη διάβρωση αν δεν υπάρχουν συνθήκες πλήρους προστασίας.


Tο pronews.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το pronews.gr ουδεμία νομική ή άλλα ευθύνη φέρει.
Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus. Εάν δεν έχετε ήδη επιβεβαιώσει το email σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας αποσταλεί νέο email επιβεβαίωσης από το disqus.com
Όποιος χρήστης της πλατφόρμας του disqus.com ενδιαφέρεται να αναλάβει διαχείριση (moderating) των σχολίων στα άρθρα του pronews.gr σε εθελοντική βάση, μπορεί να στείλει τα στοιχεία του και στοιχεία επικοινωνίας στο [email protected] και θα εξεταστεί άμεσα η υποψηφιότητά του.