Έρχεται «βαρύς» χειμώνας. Στις τσέπες μας...
Το «συγγνώμη» μπορεί να είναι μόλις μία λέξη, όμως όταν έχει προηγηθεί ένας έντονος καβγάς, ένα ψέμα ή μια συμπεριφορά που πλήγωσε τον σύντροφό σου, η διαφορά ανάμεσα σε μια τυπική απολογία και σε μια ουσιαστική συγγνώμη μπορεί να είναι μεγάλη.
Και σύμφωνα με την έρευνα των Roy Lewicki, Beth Polin και Robert Lount, δεν έχει τόση σημασία μόνο το να απολογηθείς, αλλά κυρίως ο τρόπος με τον οποίο το κάνεις.
H μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Negotiation and Conflict Management Research, εξέτασε ποια στοιχεία κάνουν μια συγγνώμη πιο αποτελεσματική.
Οι ερευνητές εντόπισαν έξι βασικά συστατικά: έκφραση μεταμέλειας, εξήγηση, ανάληψη ευθύνης, δέσμευση ότι το λάθος δεν θα επαναληφθεί, πρόταση αποκατάστασης και αίτημα για συγχώρεση.
Όσο περισσότερα από αυτά περιλάμβανε μια απολογία, τόσο πιο αποτελεσματική αξιολογούνταν.
1. Πες ξεκάθαρα «έκανα λάθος»
Το «συγγνώμη αν παρεξηγήθηκες» δεν είναι ακριβώς ανάληψη ευθύνης.
Αντίθετα, μια φράση όπως «έκανα λάθος που σου μίλησα έτσι» αναγνωρίζει ξεκάθαρα τι συνέβη και ποιος ευθύνεται.
Στη μελέτη των Lewicki et al., η ανάληψη ευθύνης ήταν το σημαντικότερο στοιχείο μιας αποτελεσματικής απολογίας.
2. Μην προσπαθήσεις αμέσως να δικαιολογήσεις τον εαυτό σου
Μπορεί να έχεις τους λόγους σου, αλλά μια συγγνώμη που ξεκινά με «ναι, αλλά…» κινδυνεύει να ακουστεί περισσότερο σαν υπεράσπιση παρά σαν μεταμέλεια.
Η εξήγηση για το τι συνέβη μπορεί να βοηθήσει, αρκεί να μην αντικαθιστά την ανάληψη ευθύνης.
Η ίδια έρευνα περιλαμβάνει την εξήγηση ανάμεσα στα βασικά συστατικά μιας αποτελεσματικής συγγνώμης.
3. Δείξε ότι κατάλαβες τι την πλήγωσε
Δεν αρκεί να αναγνωρίσεις τη δική σου πράξη· προσπάθησε να δείξεις ότι αντιλαμβάνεσαι και την επίδρασή της πάνω της.
Άλλη έρευνα των Carolina Pansera και Jennifer La Guardia σε 188 ανθρώπους που βρίσκονταν σε ερωτικές σχέσεις διαπίστωσε ότι η ειλικρινής επανόρθωση συνδεόταν με μεγαλύτερη συγχώρεση.
Ο λόγος; Eπειδή έκανε τον σύντροφο να αισθάνεται ότι ο άλλος είχε κατανοήσει και επικυρώσει την εμπειρία του.
4. Πρότεινε κάτι συγκεκριμένο για να το διορθώσεις
Το «δεν θα ξαναγίνει» ακούγεται καλύτερα όταν συνοδεύεται από μια συγκεκριμένη πράξη.
Αν για παράδειγμα, την πλήγωσες επειδή ακύρωσες επανειλημμένα ένα ραντεβού, μπορείς να αναγνωρίσεις το λάθος και να προτείνεις εσύ μια νέα έξοδο, τηρώντας αυτή τη φορά τη συμφωνία σας.
Στην έρευνα των Lewicki και συνεργατών, η πρόταση αποκατάστασης (ακόμη καλύτερα και με ένα δώρο) ήταν το δεύτερο σημαντικότερο στοιχείο μιας αποτελεσματικής συγγνώμης.
5. Δώσε της χώρο να αποφασίσει αν και πότε θα σε συγχωρήσει
Μια συγγνώμη δεν είναι συναλλαγή.
Μην περιμένεις δηλαδή ότι «είπα συγγνώμη, άρα τώρα πρέπει να είσαι καλά».
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Scientific Reports, βρήκε πειραματικές ενδείξεις ότι οι απολογίες μπορούν να ενισχύσουν τη συγχώρεση, μεταξύ άλλων επειδή μεταφέρουν στον αποδέκτη το μήνυμα ότι η σχέση έχει αξία.
Το ίδιο έχει φανεί και ειδικότερα στις ερωτικές σχέσεις.
Η Karina Schumann -εξετάζοντας 60 παντρεμένα ή συγκατοικούντα ζευγάρια- διαπίστωσε ότι η αντιλαμβανόμενη ειλικρίνεια της συγγνώμης συνδεόταν με μεγαλύτερη προθυμία για συγχώρεση.
Με λίγα λόγια, χρειάζεται να αναγνωρίζεις το λάθος, να αναλαμβάνεις την ευθύνη, να δείχνεις ότι κατάλαβες τον αντίκτυπό του και, κυρίως, να αποδεικνύεις με τη συμπεριφορά σου ότι πήρες το μήνυμα.
