Τι συμβαίνει στο σώμα αν πίνουμε ελαιόλαδο μόλις ξυπνήσουμε – Η αλήθεια πίσω από τη δημοφιλή συνήθεια

Η συνήθεια να καταναλώνουμε λίγο ελαιόλαδο αμέσως μετά το πρωινό ξύπνημα έχει επιστρέψει δυναμικά στο προσκήνιο, καθώς παρουσιάζεται συχνά ως ένα απλό «μυστικό» για καλύτερη υγεία.

Από τη βελτίωση της πέψης μέχρι την καταπολέμηση της φλεγμονής και την ενεργοποίηση του μεταβολισμού, οι σχετικοί ισχυρισμοί είναι πολλοί. Όμως, τι από όλα αυτά έχει πραγματική επιστημονική βάση;

Το ελαιόλαδο είναι πράγματι ένα τρόφιμο με σημαντική διατροφική αξία. Το γεγονός όμως ότι καταναλώνεται το πρωί και μάλιστα με άδειο στομάχι δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αποκτά επιπλέον ιδιότητες.

Γιατί το ελαιόλαδο θεωρείται τόσο ωφέλιμο

Η ιδιαίτερη θέση του ελαιολάδου στη διατροφή οφείλεται κυρίως στη σύστασή του.

Το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο περιέχει μονοακόρεστα λιπαρά οξέα, αλλά και μια σειρά από φυσικές ενώσεις, μεταξύ των οποίων πολυφαινόλες και βιταμίνη Ε.

Ορισμένες από αυτές τις ουσίες έχουν αντιοξειδωτική δράση και έχουν μελετηθεί για την πιθανή συμβολή τους στην προστασία των κυττάρων και του καρδιαγγειακού συστήματος.

Γι’ αυτό και το ελαιόλαδο αποτελεί βασικό στοιχείο της μεσογειακής διατροφής, η οποία έχει συνδεθεί με καλύτερους δείκτες καρδιαγγειακής υγείας.

Η ώρα κατανάλωσης κάνει τη διαφορά;

Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη παρανόηση.

Οι επιστημονικές μελέτες που έχουν αναδείξει τα οφέλη του ελαιολάδου αφορούν κυρίως τη συνολική διατροφή και τη συστηματική κατανάλωσή του και όχι ένα συγκεκριμένο «τελετουργικό» αμέσως μετά το ξύπνημα.

Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι μία κουταλιά ελαιόλαδο με άδειο στομάχι προσφέρει περισσότερα οφέλη από την ίδια ποσότητα όταν καταναλώνεται μέσα σε ένα γεύμα.

Άρα, το σημαντικότερο δεν φαίνεται να είναι η ώρα, αλλά το πώς εντάσσεται το ελαιόλαδο στη συνολική διατροφή.

Μπορεί να βοηθήσει το έντερο;

Αρκετοί άνθρωποι αναφέρουν ότι μετά την κατανάλωση ελαιολάδου το πρωί αισθάνονται το πεπτικό τους σύστημα να λειτουργεί καλύτερα.

Υπάρχει ένας πιθανός μηχανισμός πίσω από αυτό. Η κατανάλωση λιπαρών διεγείρει διαδικασίες που σχετίζονται με την έκκριση χολής και την πέψη.

Αυτό όμως δεν αρκεί για να θεωρηθεί αποδεδειγμένο ότι το ελαιόλαδο λειτουργεί ως ειδικό «καθαριστικό» του εντέρου ή ότι η κατανάλωσή του νηστικοί έχει μοναδική δράση.

Τι γίνεται με τον μεταβολισμό;

Ένας ακόμη δημοφιλής ισχυρισμός θέλει την πρωινή κουταλιά ελαιολάδου να «ξυπνά» τον μεταβολισμό.

Τα διαθέσιμα δεδομένα δεν δικαιολογούν έναν τόσο απόλυτο ισχυρισμό.

Το ελαιόλαδο αποτελεί πηγή ενέργειας και καλών λιπαρών, αλλά δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι μία κουταλιά μόλις ξυπνήσουμε προκαλεί κάποια θεαματική αύξηση των καύσεων.

Το ίδιο ισχύει και για τους ισχυρισμούς περί γρήγορης απώλειας λίπους.

Η σχέση με την καρδιά

Εκεί που τα επιστημονικά δεδομένα είναι σαφώς πιο ενδιαφέροντα είναι η θέση του ελαιολάδου μέσα σε ένα συνολικά υγιεινό διατροφικό μοντέλο.

Η συστηματική κατανάλωση εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου στο πλαίσιο της μεσογειακής διατροφής έχει συνδεθεί με ευνοϊκές επιδράσεις στην καρδιαγγειακή υγεία.

Οι πολυφαινόλες του ελαιολάδου έχουν επίσης μελετηθεί για τη συμβολή τους στην προστασία από την οξειδωτική καταπόνηση και σε μηχανισμούς που σχετίζονται με τη λειτουργία των αγγείων.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το ελαιόλαδο αντικαθιστά τη θεραπεία ή ότι μια καθημερινή κουταλιά μπορεί να διορθώσει από μόνη της την υψηλή χοληστερίνη.

«Αποτοξινώνει» πραγματικά τον οργανισμό;

Πρόκειται για έναν από τους πιο διαδεδομένους ισχυρισμούς στο διαδίκτυο.

Η απάντηση είναι ότι δεν υπάρχουν ισχυρές επιστημονικές αποδείξεις πως η κατανάλωση ελαιολάδου μπορεί να αποτοξινώσει τον οργανισμό.

Το σώμα διαθέτει ήδη πολύπλοκους μηχανισμούς για την επεξεργασία και απομάκρυνση ουσιών που δεν χρειάζεται, με σημαντικό ρόλο να έχουν το ήπαρ και οι νεφροί.

Επομένως, η πρωινή κατανάλωση ελαιολάδου δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως «detox» θεραπεία.

Προσοχή στην ποσότητα

Υπάρχει και μια λεπτομέρεια που συχνά παραλείπεται στις συμβουλές ευεξίας: το ελαιόλαδο είναι μεν ποιοτικό τρόφιμο, αλλά παραμένει πλούσιο σε θερμίδες.

Μια κουταλιά της σούπας αντιστοιχεί περίπου σε 120 θερμίδες.

Επομένως, εάν κάποιος προσθέτει καθημερινά επιπλέον ελαιόλαδο στη διατροφή του, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τη συνολική πρόσληψη θερμίδων, μπορεί τελικά να καταναλώνει περισσότερη ενέργεια από αυτή που χρειάζεται.

Ιδιαίτερα όσοι προσπαθούν να χάσουν βάρος θα πρέπει να υπολογίζουν την ποσότητα στο συνολικό ημερήσιο διατροφικό τους πλάνο.

Ποιοι πρέπει να προσέχουν

Η κατανάλωση ελαιολάδου είναι γενικά ασφαλής για τους περισσότερους ανθρώπους. Ωστόσο, σε άτομα που έχουν προβλήματα με τη χοληδόχο κύστη ή εμφανίζουν ενοχλήσεις μετά την κατανάλωση λιπαρών τροφών, η λήψη μεγάλης ποσότητας με άδειο στομάχι μπορεί να μην είναι καλή επιλογή.

Ναυτία, φούσκωμα ή δυσφορία είναι πιθανές ενοχλήσεις σε ορισμένα άτομα.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, το ελαιόλαδο μπορεί να καταναλώνεται μαζί με το φαγητό ή θα πρέπει να ζητείται η συμβουλή γιατρού, ανάλογα με το πρόβλημα.