Οφειλές στα ασφαλιστικά ταμεία: Οι 10 παγίδες στη νέα ρύθμιση των 120 δόσεων

Δέκα σημεία που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή περιλαμβάνει η σχεδιαζόμενη ρύθμιση των ασφαλιστικών οφειλών σε έως 120 δόσεις, καθώς η ένταξη στο νέο πλαίσιο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάθε οφειλέτης θα εξασφαλίσει ευνοϊκότερους όρους αποπληρωμής.

Μεταξύ των βασικών ζητημάτων είναι ποιες οφειλές θα μπορούν να ενταχθούν, τι θα ισχύσει για όσους βρίσκονται ήδη σε άλλη ρύθμιση, αλλά και το πρόσθετο κόστος που μπορεί να προκύψει από τους τόκους.

Παράλληλα, οι ασφαλισμένοι και οι επιχειρήσεις θα πρέπει να συνεχίσουν να καλύπτουν τις τρέχουσες ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις, ώστε να μην κινδυνεύσουν να χάσουν τη ρύθμιση.

1. Δεν θα καλύπτονται όλες οι οφειλές

Με βάση τον σχεδιασμό που έχει παρουσιαστεί, η νέα ρύθμιση αφορά χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία που είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024. Επομένως, οφειλές που δημιουργήθηκαν από το 2025 και μετά δεν αναμένεται να εντάσσονται στο συγκεκριμένο πλαίσιο. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να εξετάσουν ξεχωριστά ποιες υποχρεώσεις τους καλύπτονται.

2. Οι νέες εισφορές θα πρέπει να πληρώνονται κανονικά

Η υπαγωγή σε μια ρύθμιση παλαιών χρεών δεν καταργεί την υποχρέωση καταβολής των τρεχουσών εισφορών. Όποιος συνεχίζει να δημιουργεί νέες οφειλές θα πρέπει να τις εξυπηρετεί παράλληλα με τη μηνιαία δόση της ρύθμισης, γεγονός που μπορεί να αυξήσει σημαντικά τη συνολική οικονομική επιβάρυνση.

3. Η προθεσμία δεν σημαίνει ότι η πλατφόρμα είναι ήδη διαθέσιμη

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η ηλεκτρονική πλατφόρμα αναμένεται να ενεργοποιηθεί τον Νοέμβριο, μετά την ολοκλήρωση των απαιτούμενων νομοθετικών διαδικασιών. Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων που έχει αναφερθεί είναι η 30ή Ιουνίου 2027, ωστόσο οι τελικοί όροι και η διαδικασία θα πρέπει να επιβεβαιωθούν με τις επίσημες ανακοινώσεις.

4. Δεν θα μεταφερθούν αυτόματα όλες οι υφιστάμενες ρυθμίσεις

Όσοι εξυπηρετούν ήδη οφειλές μέσω άλλου διακανονισμού δεν θα πρέπει να θεωρούν δεδομένο ότι θα μεταφερθούν αυτόματα στο νέο σύστημα. Για συγκεκριμένες κατηγορίες οφειλετών, όπως όσοι βρίσκονται σε ρύθμιση 72 δόσεων, έχει αναφερθεί η δυνατότητα μετάβασης κατόπιν αίτησης. Οι προϋποθέσεις θα πρέπει να αποσαφηνιστούν στο τελικό πλαίσιο.

5. Οι 120 δόσεις δεν σημαίνουν απαραίτητα μικρότερο συνολικό κόστος

Η αποπληρωμή σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μπορεί να μειώνει το μηνιαίο ποσό, αλλά η επιβάρυνση από τους τόκους μπορεί να αυξήσει το τελικό ποσό που θα καταβληθεί. Στον σχεδιασμό έχει αναφερθεί επιτόκιο 5,84%, το οποίο θα πρέπει να επιβεβαιωθεί με την οριστικοποίηση της ρύθμισης. Για τον λόγο αυτό, η χαμηλότερη δόση δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη ότι μια επιλογή είναι και η οικονομικότερη.

6. Η ελάχιστη δόση μπορεί να περιορίσει τον αριθμό των δόσεων

Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί μέχρι στιγμής, η ελάχιστη μηνιαία καταβολή αναμένεται να οριστεί στα 30 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι για μικρότερες οφειλές ενδέχεται να μην είναι εφικτή η εξόφληση σε 120 δόσεις, καθώς θα πρέπει να τηρείται το κατώτατο ποσό της μηνιαίας καταβολής.

7. Η ένταξη θα εξαρτάται από συγκεκριμένα κριτήρια

Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να ελέγξουν αν πληρούν τις προϋποθέσεις που θα προβλέπει ο νόμος. Στον σχεδιασμό έχουν αναφερθεί συγκεκριμένα χρονικά όρια για τις οφειλές και για την επιλεξιμότητα των οφειλετών, με ημερομηνία την 30ή Σεπτεμβρίου 2026 να έχει τεθεί ως σημείο αναφοράς. Η ακριβής εφαρμογή των κριτηρίων θα εξαρτηθεί από τις τελικές διατάξεις.

8. Η απώλεια της ρύθμισης μπορεί να δημιουργήσει νέα προβλήματα

Οι οφειλέτες θα πρέπει να είναι συνεπείς στις πληρωμές και να τηρούν τους όρους που θα προβλέπονται. Η μη καταβολή δόσεων ή η δημιουργία νέων ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων ενδέχεται, ανάλογα με το τελικό πλαίσιο, να οδηγήσει σε απώλεια των ευνοϊκών όρων και να επαναφέρει την πίεση για την εξόφληση των χρεών.

9. Η μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής δεν είναι πάντα η καλύτερη λύση

Πριν από την επιλογή του αριθμού των δόσεων, οι οφειλέτες θα πρέπει να συγκρίνουν τη μηνιαία επιβάρυνση με το συνολικό ποσό που θα κληθούν να πληρώσουν. Όποιος έχει τη δυνατότητα να καταβάλλει μεγαλύτερη μηνιαία δόση μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να περιορίσει το κόστος των τόκων επιλέγοντας μικρότερη διάρκεια αποπληρωμής.

10. Θα πρέπει να εξεταστούν και οι εναλλακτικές λύσεις

Η νέα ρύθμιση δεν είναι απαραίτητα η μοναδική επιλογή για όλους. Ανάλογα με το ύψος και το είδος των οφειλών, αλλά και την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη, μπορεί να υπάρχουν άλλες διαθέσιμες διαδικασίες, όπως ο εξωδικαστικός μηχανισμός, ο οποίος υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις μπορεί να προβλέπει περισσότερες δόσεις. Η σύγκριση των εναλλακτικών είναι σημαντική πριν ληφθεί η τελική απόφαση.

Πότε αναμένεται να ξεκινήσουν οι αιτήσεις

Η νέα ρύθμιση βρίσκεται στο στάδιο της προετοιμασίας και, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η ηλεκτρονική πλατφόρμα αναμένεται να ανοίξει τον Νοέμβριο, μετά την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας. Ως καταληκτική ημερομηνία για τις αιτήσεις έχει αναφερθεί η 30ή Ιουνίου 2027.

Μέχρι να οριστικοποιηθούν οι διατάξεις, οι οφειλέτες θα πρέπει να αντιμετωπίζουν τους όρους που έχουν παρουσιαστεί ως σχεδιασμό και όχι ως πλήρως ενεργοποιημένο πλαίσιο. Οι τελικές προϋποθέσεις, οι εξαιρέσεις και η διαδικασία ένταξης θα καθοριστούν από τις επίσημες αποφάσεις.