Συντάξεις: Ποιοι μπορούν να αποχωρήσουν πριν από τα 62 το 2026 – Οι 8 κατηγορίες ασφαλισμένων

Πρόωρη συνταξιοδότηση πριν από τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας τους μπορούν να διεκδικήσουν και το 2026 συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων, αξιοποιώντας τις μεταβατικές διατάξεις του ασφαλιστικού συστήματος.

Οι ρυθμίσεις αφορούν κυρίως όσους ασφαλίστηκαν πριν από το 1993 και έχουν κατοχυρώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης με βάση τα χρόνια ασφάλισης, την ηλικία τους και, σε ορισμένες περιπτώσεις, την ύπαρξη ανήλικου τέκνου σε συγκεκριμένο έτος.

Οι προϋποθέσεις διαφοροποιούνται ανάλογα με το πρώην ασφαλιστικό ταμείο και το πότε συμπληρώθηκαν οι απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης ή τα προβλεπόμενα ηλικιακά όρια.

Σε ορισμένες περιπτώσεις προβλέπεται πλήρης σύνταξη πριν από τα 62, ενώ σε άλλες η δυνατότητα αφορά μειωμένη σύνταξη.

Οι 8 κατηγορίες που διατηρούν δικαίωμα εξόδου πριν από τα 62

1. Μητέρες με ανήλικο τέκνο στο ΙΚΑ

Στην κατηγορία αυτή υπάγονται γυναίκες που ασφαλίστηκαν στο ΙΚΑ πριν από το 1993, είχαν ανήλικο παιδί και είχαν συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης έως το 2010, το 2011 ή το 2012, ανάλογα με τη διάταξη που εφαρμόζεται.

Το όριο ηλικίας για τη μειωμένη σύνταξη εξαρτάται από το πότε συμπληρώθηκε η απαιτούμενη ηλικία. Για ασφαλισμένες που είχαν συμπληρώσει το 50ό έτος έως το 2019, τα μεταβατικά όρια κυμαίνονται από 58,5 έως 61 έτη και 10 μήνες. Για όσες κατοχύρωσαν δικαίωμα με βάση τις προϋποθέσεις του 2011 ή του 2012, εξετάζονται διαφορετικά ηλικιακά όρια.

2. Μητέρες σε πρώην ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών

Ειδικές ρυθμίσεις ισχύουν για μητέρες που ασφαλίστηκαν στα πρώην ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών και είχαν συμπληρώσει 25 χρόνια ασφάλισης έως το 2011, με ανήλικο τέκνο.

Η δυνατότητα εξόδου εξαρτάται από το αν είχαν συμπληρώσει το 50ό ή το 52ο έτος της ηλικίας τους μέσα στις προβλεπόμενες μεταβατικές περιόδους. Σε ορισμένες περιπτώσεις η πλήρης σύνταξη μπορεί να χορηγηθεί πριν από τα 62, ενώ για άλλες ασφαλισμένες ισχύουν υψηλότερα όρια.

Για όσες συμπλήρωσαν 25ετία το 2012, οι προϋποθέσεις διαφοροποιούνται περαιτέρω, ανάλογα με την ηλικία και το έτος κατοχύρωσης.

3. Τρίτεκνες ασφαλισμένες σε ΔΕΚΟ και τράπεζες

Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν οι τρίτεκνες ασφαλισμένες στα πρώην ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών.

Όσες είχαν συμπληρώσει 20 χρόνια ασφάλισης έως το 2010 μπορούν να υπαχθούν στις ευνοϊκές διατάξεις, εφόσον πληρούν όλες τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Για όσες συμπλήρωσαν την απαιτούμενη 20ετία το 2011 ή το 2012, η συνταξιοδότηση συνδέεται με μεταβατικά ηλικιακά όρια. Το πότε συμπληρώθηκε το 52ο ή το 55ο έτος επηρεάζει το όριο εξόδου, το οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να φτάσει τα 62 έτη και 6 μήνες.

4. Μητέρες στο ΕΤΑΠ-ΜΜΕ

Στις ειδικές κατηγορίες περιλαμβάνονται ασφαλισμένες πριν από το 1993 στο ΕΤΑΠ-ΜΜΕ, και ειδικότερα στον τομέα ΤΣΠΕΑΘ.

Για όσες είχαν ανήλικο τέκνο και τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης έως το 2012, καθοριστικό ρόλο έχει το πότε συμπληρώθηκε το 50ό ή το 52ο έτος της ηλικίας τους.

Όσες πληρούσαν τις ηλικιακές προϋποθέσεις έως το 2019 ενδέχεται να δικαιούνται συνταξιοδότηση με βάση τα μεταβατικά όρια. Για όσες συμπλήρωσαν τις αντίστοιχες ηλικίες από το 2020 και μετά, εφαρμόζονται υψηλότερα όρια, με τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης να μπορεί να επιτρέψει πλήρη σύνταξη στα 62.

5. Μητέρες στο Ταμείο Νομικών

Ευνοϊκές ρυθμίσεις εξετάζονται και για μητέρες που είχαν ασφαλιστεί στο Ταμείο Νομικών πριν από το 1993.

Οι συγκεκριμένες περιπτώσεις αφορούν ασφαλισμένες με ανήλικο τέκνο το 2010 ή το 2011, οι οποίες είχαν συμπληρώσει αντίστοιχα 21,5 ή 22 έτη ασφάλισης.

Η δυνατότητα αποχώρησης πριν από τα 62 εξαρτάται από το αν συμπληρώθηκαν τα απαιτούμενα ηλικιακά όρια έως το 2019 και από τις ειδικές προϋποθέσεις που ισχύουν για κάθε ασφαλισμένη.

6. Ασφαλισμένοι στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα

Ξεχωριστό καθεστώς ισχύει για όσους έχουν ασφαλιστεί στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.

Για ασφαλισμένους με 10.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά, εκ των οποίων 7.500 στα βαρέα, προβλέπεται πλήρης σύνταξη στα 62 και, υπό τις σχετικές προϋποθέσεις, μειωμένη στα 60.

Για τις γυναίκες που είχαν συμπληρώσει 4.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά και 3.600 ημέρες στα βαρέα έως το 2010, το 2011 ή το 2012, προβλέπονται ειδικά όρια πλήρους συνταξιοδότησης στα 55, στα 56 και στα 57 έτη αντίστοιχα. Απαιτείται, μεταξύ άλλων, να πληρούται η προϋπόθεση των 1.000 ημερών ασφάλισης στα βαρέα μέσα στην τελευταία 17ετία πριν από την αίτηση.

7. Μητέρες στο ΙΚΑ με κατοχυρωμένο δικαίωμα μειωμένης σύνταξης

Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται ασφαλισμένες που είχαν συγκεντρώσει 5.500 ένσημα και είχαν ανήλικο τέκνο, ενώ πληρούσαν και τις ηλικιακές προϋποθέσεις των μεταβατικών διατάξεων.

Για όσες συμπλήρωσαν το 50ό έτος το 2017, το όριο συνταξιοδότησης διαμορφώνεται στα 58,5 έτη. Για όσες συμπλήρωσαν την ίδια ηλικία το 2018 ή το 2019, το όριο αυξάνεται στα 60 έτη και 2 μήνες ή στα 61 έτη και 10 μήνες αντίστοιχα.

Από την 1η Ιανουαρίου 2020, το σχετικό όριο φτάνει τα 62 έτη. Αντίστοιχες μεταβατικές ρυθμίσεις εφαρμόζονται και για όσες κατοχύρωσαν δικαίωμα το 2011 ή το 2012, με διαφορετικές ηλικιακές προϋποθέσεις.

8. Μητέρες σε ΔΕΚΟ και τράπεζες με δικαίωμα μειωμένης σύνταξης

Τη δυνατότητα αξιοποίησης μεταβατικών διατάξεων έχουν και μητέρες ασφαλισμένες στα πρώην ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών, εφόσον είχαν ανήλικο τέκνο και συμπλήρωναν τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης.

Για όσες είχαν 25ετία το 2011, το όριο εξαρτάται από το πότε συμπληρώθηκε το 50ό έτος της ηλικίας τους. Για όσες συμπλήρωσαν την ηλικία το 2017, προβλέπεται όριο 58,5 ετών, ενώ για τις επόμενες χρονιές το όριο αυξάνεται σταδιακά, φτάνοντας τα 62 έτη από το 2020.

Για τις ασφαλισμένες με 25ετία το 2012, οι προϋποθέσεις συνδέονται με τη συμπλήρωση του 53ου έτους, με τα αντίστοιχα μεταβατικά όρια να διαφοροποιούνται ανάλογα με το έτος.

Πώς υπολογίζεται το ποσό της σύνταξης

Το τελικό ποσό εξαρτάται από τα συνολικά χρόνια ασφάλισης και τις συντάξιμες αποδοχές. Τα ενδεικτικά ποσά που παρουσιάζονται στο δημοσίευμα αφορούν μικτές συντάξεις και διαφοροποιούνται σημαντικά ανάλογα με τα δεδομένα κάθε ασφαλισμένου.

Για παράδειγμα, με 30 χρόνια ασφάλισης και μέσες συντάξιμες αποδοχές 1.710 ευρώ, η μεικτή σύνταξη υπολογίζεται σε περίπου 764 ευρώ. Με 31 χρόνια, το ποσό φτάνει τα 798 ευρώ.

Με 33 έτη ασφάλισης και αποδοχές 1.806 ευρώ, η μεικτή σύνταξη υπολογίζεται σε 896 ευρώ, ενώ με 34 έτη αυξάνεται στα 942 ευρώ.

Για πλήρη σύνταξη με 35 χρόνια ασφάλισης και συντάξιμες αποδοχές 2.225 ευρώ, το ποσό υπολογίζεται σε 1.277 ευρώ μικτά. Με 36 χρόνια φτάνει τα 1.333 ευρώ.

Υψηλότερα ποσά αντιστοιχούν σε περισσότερα χρόνια ασφάλισης. Για παράδειγμα, με 40 έτη και συντάξιμες αποδοχές 2.950 ευρώ, η σύνταξη υπολογίζεται σε περίπου 1.922 ευρώ μικτά.

Τα ποσά είναι ενδεικτικά και δεν αποτελούν εξατομικευμένο υπολογισμό σύνταξης.

Τι ισχύει για τη μειωμένη σύνταξη

Η επιλογή μειωμένης σύνταξης έχει μόνιμη επίπτωση στο ποσό που καταβάλλεται. Η μείωση αφορά την εθνική σύνταξη και μπορεί να φτάσει το 30%, ανάλογα με την περίπτωση.

Για το 2026, η πλήρης εθνική σύνταξη αναφέρεται στα 446,87 ευρώ, ενώ με τη μέγιστη μείωση περιορίζεται περίπου στα 312,80 ευρώ.

Γι’ αυτό, πριν από την υποβολή αίτησης, είναι σημαντικό να εξετάζονται τόσο το δικαίωμα εξόδου όσο και η διαφορά στο ποσό μεταξύ μειωμένης και πλήρους σύνταξης.

Τι μπορεί να αλλάξει τα επόμενα χρόνια

Οι μεταβατικές διατάξεις αφορούν συγκεκριμένες ομάδες ασφαλισμένων και σταδιακά περιορίζεται ο αριθμός όσων μπορούν να τις αξιοποιήσουν.

Παράλληλα, έχει τεθεί το ενδεχόμενο αλλαγών από το 2030, σε σύνδεση με την εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής και τα γενικά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης.

Τυχόν αλλαγές θα εξαρτηθούν από τις αποφάσεις που θα ληφθούν σε θεσμικό επίπεδο.

Οι ασφαλισμένοι που θεωρούν ότι έχουν θεμελιώσει ή κατοχυρώσει δικαίωμα εξόδου πριν από τα 62 θα πρέπει να ελέγξουν το ασφαλιστικό ιστορικό τους και τις ειδικές διατάξεις που εφαρμόζονται στην περίπτωσή τους.