Αυτά τα ζώα δεν πίνουν σχεδόν ποτέ νερό – Πώς καταφέρνουν να επιβιώνουν

Για τον άνθρωπο η πρόσβαση σε νερό είναι ζήτημα ζωής και θανάτου. Στον κόσμο των ζώων, όμως, υπάρχουν είδη που έχουν καταφέρει να προσαρμοστούν σε περιβάλλοντα όπου το νερό είναι ελάχιστο ή ακόμη και πρακτικά ανύπαρκτο.

Δεν πρόκειται για ζώα που «δεν χρειάζονται» νερό.

Οι οργανισμοί τους χρειάζονται υγρά για να λειτουργήσουν, όμως έχουν αναπτύξει εντυπωσιακούς τρόπους ώστε να τα εξασφαλίζουν χωρίς να αναζητούν καθημερινά μια πηγή ή ένα ποτάμι.

Σε ορισμένες περιπτώσεις το νερό προέρχεται από την τροφή, ενώ άλλα είδη περιορίζουν τόσο πολύ τις απώλειες υγρών ώστε μπορούν να αντέξουν για εξαιρετικά μεγάλο χρονικό διάστημα.

Ο μικρός κάτοικος της ερήμου που δεν χρειάζεται νερό

Ο αρουραίος-καγκουρό αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα.

Ζει σε εξαιρετικά ξηρές περιοχές και μπορεί να περάσει ολόκληρη τη ζωή του χωρίς να πιει νερό. Η διατροφή του βασίζεται κυρίως σε σπόρους, από τους οποίους λαμβάνει μέρος της απαιτούμενης υγρασίας.

Το ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι ο οργανισμός του παράγει επιπλέον νερό κατά τον μεταβολισμό των θρεπτικών συστατικών. Παράλληλα, οι νεφροί του είναι εξαιρετικά αποδοτικοί, περιορίζοντας δραστικά την ποσότητα νερού που χάνεται.

Η νυχτερινή του δραστηριότητα αποτελεί ένα ακόμη πλεονέκτημα, καθώς αποφεύγει τις υψηλές θερμοκρασίες που θα προκαλούσαν μεγαλύτερη απώλεια υγρών.

Οι γάτες που έχουν «νικήσει» την έρημο

Η γάτα της άμμου είναι ένα ακόμη ζώο που έχει προσαρμοστεί στις ακραίες συνθήκες της ερήμου.

Δεν χρειάζεται να πηγαίνει συχνά σε κάποια πηγή νερού, καθώς μεγάλο μέρος των υγρών που χρειάζεται προέρχεται από τα θηράματά της. Τρωκτικά, μικρά πτηνά, ερπετά και έντομα αποτελούν μέρος της διατροφής της και ταυτόχρονα πηγή υγρασίας.

Οι προσαρμογές της στο περιβάλλον της είναι τέτοιες ώστε να περιορίζει σημαντικά τις απώλειες νερού, κάτι που της επιτρέπει να επιβιώνει σε περιοχές όπου η πρόσβαση σε νερό είναι εξαιρετικά δύσκολη.

Το κοάλα βρίσκει το νερό στα φύλλα

Τα κοάλα έχουν συνδέσει την επιβίωσή τους με τον ευκάλυπτο. Τα φύλλα που καταναλώνουν παρέχουν όχι μόνο τροφή αλλά και σημαντική ποσότητα υγρασίας.

Έτσι, υπό φυσιολογικές συνθήκες, ένα κοάλα δεν χρειάζεται να αναζητά συχνά νερό. Ωστόσο, η εικόνα ότι δεν πίνει ποτέ είναι υπερβολική. Όταν οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν πολύ, υπάρχει ξηρασία ή το ζώο αντιμετωπίζει πρόβλημα υγείας, μπορεί να αναζητήσει νερό.

Οι βάτραχοι έχουν διαφορετικό τρόπο

Στην περίπτωση των βατράχων, το εντυπωσιακό δεν είναι ότι μπορούν να ζήσουν χωρίς νερό, αλλά ο τρόπος με τον οποίο το προσλαμβάνουν.

Το δέρμα τους μπορεί να απορροφά νερό από το περιβάλλον. Έτσι, αντί να χρειάζεται να πιουν όπως τα θηλαστικά, μπορούν να ενυδατωθούν παραμένοντας σε υγρό έδαφος ή κοντά σε νερό.

Αυτή η ικανότητα, όμως, έχει και το τίμημά της. Το δέρμα τους πρέπει να παραμένει επαρκώς υγρό, γι’ αυτό και η αφυδάτωση αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για αυτά.

Γαζέλες και τζερμπόα απέναντι στην ξηρασία

Στις ερήμους της Αραβικής Χερσονήσου, ορισμένες γαζέλες μπορούν να ανταπεξέλθουν σε μεγάλες περιόδους με ελάχιστη διαθέσιμη ποσότητα νερού.

Η τροφή τους αποτελεί σημαντική πηγή υγρασίας, ενώ ο οργανισμός τους έχει τη δυνατότητα να αξιοποιεί το λεγόμενο μεταβολικό νερό που δημιουργείται κατά την επεξεργασία της τροφής.

Παρόμοια στρατηγική ακολουθούν και τα τζερμπόα. Τα μικρά νυκτόβια τρωκτικά περιορίζουν τις απώλειες νερού μέσω πολύ συμπυκνωμένων ούρων και αποφεύγουν την έντονη ζέστη, παραμένοντας κρυμμένα κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Ακόμη και οι γορίλες παίρνουν νερό από την τροφή

Οι ορεινοί γορίλες δεν ζουν σε ερήμους, όμως και αυτοί μπορούν να καλύπτουν σημαντικό μέρος των αναγκών τους σε υγρά από τη διατροφή τους.

Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων φυτικής ύλης, όπως φύλλα, βλαστοί, καρποί και ρίζες, τους παρέχει νερό μαζί με τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά.

Το ίδιο ισχύει με διαφορετικό τρόπο και για αρκετά θαλάσσια θηλαστικά. Φάλαινες, δελφίνια και φώκιες προσλαμβάνουν σημαντικές ποσότητες υγρών από την τροφή τους και διαθέτουν εξειδικευμένους μηχανισμούς που τους επιτρέπουν να διαχειρίζονται το αλάτι του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Η φύση, λοιπόν, δεν έχει δημιουργήσει ζώα που μπορούν πραγματικά να ζήσουν χωρίς νερό. Έχει δημιουργήσει όμως οργανισμούς που μπορούν να το εξασφαλίζουν με τρόπους εντελώς διαφορετικούς από τον άνθρωπο και να περιορίζουν στο ελάχιστο κάθε απώλεια.