Ιταλοί επιστήμονες προειδοποιούν: Τα τέσσερα τροπικά ψάρια που εξαπλώνονται στη Μεσόγειο

Αυξάνεται η παρουσία ξενικών ειδών ψαριών στα νερά του Ιονίου Πελάγους, με Ιταλούς επιστήμονες να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την εξάπλωση τροπικών οργανισμών που έχουν εισέλθει στη Μεσόγειο και φαίνεται πως εγκαθίστανται πλέον μόνιμα.

Οι ερευνητές, που πραγματοποιούν μελέτες στο Ιόνιο αλλά και στις νότιες περιοχές της Αδριατικής, επισημαίνουν ότι η άνοδος της θερμοκρασίας των θαλασσών δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για τη μετακίνηση ειδών από πιο θερμές περιοχές προς τα ευρωπαϊκά ύδατα.

Όπως αναφέρουν, η κλιματική αλλαγή αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που επιτρέπουν σε τροπικά ψάρια να επιβιώνουν και να αναπαράγονται σε περιοχές όπου παλαιότερα δεν μπορούσαν να εγκατασταθούν.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εξάπλωση του λεοντόψαρου (Pterois miles), καθώς οι καταγεγραμμένες εμφανίσεις του στη Μεσόγειο έχουν φτάσει περίπου τις 1.840.

Ο ερευνητής του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας της Ιταλίας (CNR), Ερνέστο Ατζούρο, σημειώνει ότι το Ιόνιο θεωρείται περιοχή αυξημένης ευαισθησίας, με τα κλιματικά μοντέλα να δείχνουν πως η παρουσία αυτών των ειδών δύσκολα θα περιοριστεί στο μέλλον.

Για τον λόγο αυτό, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν την ανάγκη συνεχούς παρακολούθησης και εφαρμογής μέτρων διαχείρισης, ώστε να καταγράφεται η εξάπλωση των νέων πληθυσμών και οι πιθανές επιπτώσεις τους στο θαλάσσιο περιβάλλον.

Το Ιταλικό Ινστιτούτο Προστασίας και Έρευνας Περιβάλλοντος (ISPRA), σε συνεργασία με το CNR και την πλατφόρμα AlienFish, έχει ξεκινήσει την εκστρατεία «Προσοχή στους Τέσσερις», με στόχο τη συλλογή περισσότερων δεδομένων για τα είδη που έχουν κάνει την εμφάνισή τους στη Μεσόγειο.

Δύτες, επαγγελματίες ψαράδες και άνθρωποι που δραστηριοποιούνται στη θάλασσα καλούνται να αποστέλλουν φωτογραφίες και βίντεο από πιθανές εμφανίσεις, ώστε οι επιστήμονες να έχουν καλύτερη εικόνα της εξάπλωσής τους.

Η ερευνήτρια Μανουέλα Φαλαουτάνο επισημαίνει ότι η συμμετοχή των πολιτών αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την επιστημονική έρευνα, τονίζοντας παράλληλα ότι απαιτείται σωστή ενημέρωση χωρίς υπερβολές.

Ποια είναι τα τέσσερα είδη που παρακολουθούν οι επιστήμονες

Λεοντόψαρο (Pterois miles)

Το λεοντόψαρο έφτασε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ και αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά τροπικά είδη που έχουν εξαπλωθεί στα ευρωπαϊκά νερά.

Θεωρείται ιδιαίτερα ανταγωνιστικό είδος, καθώς μπορεί να επηρεάσει τις ισορροπίες των τοπικών οικοσυστημάτων. Αν και το κρέας του μπορεί να καταναλωθεί, απαιτείται μεγάλη προσοχή κατά τον χειρισμό του, καθώς τα αγκάθια του περιέχουν δηλητήριο που προκαλεί έντονο πόνο.

Λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus)

Ο λαγοκέφαλος είναι ένα ακόμη είδος που πέρασε στη Μεσόγειο από τη Διώρυγα του Σουέζ και έχει προκαλέσει ανησυχία λόγω της επικινδυνότητάς του.

Περιέχει τετροδοτοξίνη, μία ισχυρή νευροτοξίνη που δεν καταστρέφεται με το μαγείρεμα, με αποτέλεσμα να θεωρείται ακατάλληλος για κατανάλωση.

Παράλληλα, τα ισχυρά του δόντια μπορούν να προκαλέσουν σοβαρούς τραυματισμούς σε όσους επιχειρήσουν να τον πιάσουν.

Μαύρη αγριόσαλπα (Siganus luridus)

Το συγκεκριμένο φυτοφάγο είδος εισήλθε επίσης στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ και έχει παρουσιάσει σημαντική εξάπλωση.

Η παρουσία του μπορεί να επηρεάσει περιοχές με θαλάσσια βλάστηση, αλλάζοντας τις ισορροπίες σε συγκεκριμένα οικοσυστήματα.

Γερμανός (Siganus rivulatus)

Ο γερμανός είναι ακόμη ένα τροπικό είδος που έχει προσαρμοστεί στα μεσογειακά νερά.

Παρότι αποτελεί αλιεύσιμο είδος, τα αγκάθια του είναι δηλητηριώδη και μπορούν να προκαλέσουν επώδυνα τσιμπήματα ακόμη και μετά τον θάνατο του ψαριού.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η παρουσία ξενικών ειδών στη Μεσόγειο αποτελεί πλέον μια νέα πραγματικότητα, η οποία απαιτεί συστηματική παρακολούθηση και ενημέρωση όσων δραστηριοποιούνται στη θάλασσα.