Μια ασυνήθιστη οικολογική ιδέα που εφαρμόστηκε πριν από περισσότερα από 30 χρόνια στις Ηνωμένες Πολιτείες έδειξε ότι ακόμη και παλιά ελαστικά μπορούν, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να αλλάξουν σημαντικά ένα τεχνητό υδάτινο περιβάλλον.

Το 1994, οι ερευνητές Gordon Mueller και Charles R. Liston τοποθέτησαν τεχνητούς υφάλους από χρησιμοποιημένα ελαστικά στον πυθμένα δύο μεγάλων καναλιών στην Καλιφόρνια και την Αριζόνα. Στόχος τους ήταν να προσθέσουν δομή σε ένα περιβάλλον που χαρακτηριζόταν από έναν επίπεδο και ομοιόμορφο τσιμεντένιο πυθμένα.

Τα συγκεκριμένα κανάλια είχαν κατασκευαστεί για τη μεταφορά νερού άρδευσης στις ξηρές περιοχές των νοτιοδυτικών ΗΠΑ. Η χρήση σκυροδέματος έκανε τη μεταφορά του νερού αποτελεσματικότερη, όμως παράλληλα περιόρισε σημαντικά τις φυσικές δομές που θα υπήρχαν σε ένα χωμάτινο κανάλι.

Χωρίς φυτά, πέτρες, εσοχές και άλλα σημεία προστασίας, οι οργανισμοί είχαν λιγότερες δυνατότητες να βρουν καταφύγιο και τροφή. Οι ερευνητές επιχείρησαν να αντιμετωπίσουν αυτό το πρόβλημα τοποθετώντας χαμηλού προφίλ τεχνητούς υφάλους από παλιά ελαστικά.

Το πείραμα πραγματοποιήθηκε στο Coachella Canal της Καλιφόρνιας και στο Hayden-Rhodes Aqueduct της Αριζόνα. Τα ελαστικά δημιουργούσαν κενά και διαφορετικές επιφάνειες στον πυθμένα, προσφέροντας σημεία στα οποία μπορούσαν να συγκεντρωθούν μικρότεροι οργανισμοί και να προστατευτούν τα ψάρια από τη ροή του νερού.

Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακά. Στις περιοχές όπου είχαν τοποθετηθεί οι τεχνητοί ύφαλοι καταγράφηκαν περίπου τρεις φορές περισσότερα ασπόνδυλα, ενώ η πυκνότητα των ψαριών ήταν έως και 20 φορές υψηλότερη σε σύγκριση με τα γειτονικά τμήματα των καναλιών χωρίς ελαστικά.

Η αύξηση των ασπόνδυλων είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτελούν σημαντικό μέρος της τροφικής αλυσίδας. Παράλληλα, οι τεχνητές δομές προσέφεραν στα ψάρια περισσότερα σημεία για προστασία και αναζήτηση τροφής.

Ουσιαστικά, οι ερευνητές έδωσαν μεγαλύτερη «πολυπλοκότητα» σε ένα ιδιαίτερα απλοποιημένο τεχνητό περιβάλλον. Εκεί όπου υπήρχε ένας επίπεδος πυθμένας, δημιουργήθηκαν ξαφνικά καταφύγια, κενά και διαφορετικές επιφάνειες.

Ωστόσο, το συγκεκριμένο εύρημα δεν σημαίνει ότι τα παλιά ελαστικά αποτελούν γενική λύση για την ενίσχυση της υδρόβιας ζωής. Η μελέτη αφορούσε συγκεκριμένα κανάλια και περιβαλλοντικές συνθήκες και δείχνει κυρίως πόσο σημαντική μπορεί να είναι η δημιουργία κατάλληλων δομών μέσα σε τεχνητά οικοσυστήματα.