Γιατί ορισμένοι άνθρωποι μπορούν να «μυρίσουν» μια καταιγίδα πριν ακόμη εμφανιστεί;

«Μυρίζει βροχή»: Υπάρχουν άνθρωποι που το λένε ενώ ο δρόμος είναι ακόμη στεγνός και οι πρώτες σταγόνες δεν έχουν πέσει. Λίγη ώρα αργότερα, όμως, ο ουρανός σκοτεινιάζει και ξεσπά η καταιγίδα.

Δεν πρόκειται απαραίτητα για φαντασία ούτε για κάποια μυστηριώδη έκτη αίσθηση.

Η ατμόσφαιρα μπορεί πραγματικά να αλλάξει μυρωδιά πριν φτάσει η βροχή.

Η χαρακτηριστική μυρωδιά του όζοντος

Μία από τις ουσίες που συνδέονται με την ιδιαίτερη μυρωδιά γύρω από μια καταιγίδα είναι το όζον, ένα μόριο αποτελούμενο από τρία άτομα οξυγόνου.

Οι ηλεκτρικές εκκενώσεις μιας καταιγίδας μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία όζοντος, ενώ οι ισχυρές καθοδικές κινήσεις αέρα που συνοδεύουν τα καταιγιδοφόρα νέφη μπορούν να μεταφέρουν διαφορετικές αέριες μάζες προς την επιφάνεια.

Το όζον έχει χαρακτηριστική έντονη οσμή και ορισμένοι άνθρωποι μπορούν να την αντιληφθούν σε χαμηλές συγκεντρώσεις.

Έτσι, είναι δυνατόν κάποιος να αντιληφθεί μια αλλαγή στη μυρωδιά του αέρα πριν αρχίσει να βρέχει ακριβώς στο σημείο όπου βρίσκεται.

Με τις πρώτες σταγόνες εμφανίζεται μια άλλη μυρωδιά

Η χαρακτηριστική μυρωδιά του βρεγμένου χώματος έχει διαφορετική προέλευση.

Ο όρος petrichor – πετριχώρ χρησιμοποιείται για το γνώριμο άρωμα που εμφανίζεται όταν η βροχή πέφτει πάνω σε ξηρό έδαφος.

Στη μυρωδιά αυτή συμμετέχουν ουσίες που έχουν συσσωρευτεί στο έδαφος και στα φυτά, καθώς και η γεωσμίνη, μια εξαιρετικά χαρακτηριστική οργανική ένωση που παράγεται από μικροοργανισμούς του εδάφους.

Όταν οι σταγόνες χτυπούν την επιφάνεια, μπορούν να δημιουργήσουν μικροσκοπικά αερολύματα που μεταφέρουν αυτές τις ουσίες στον αέρα.

Γι’ αυτό πολλές φορές η μυρωδιά της βροχής γίνεται αισθητή σχεδόν αμέσως μόλις πέσουν οι πρώτες σταγόνες.

Γιατί όμως δεν το αντιλαμβάνονται όλοι το ίδιο;

Η όσφρηση διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Οι οσφρητικοί υποδοχείς επηρεάζονται από γενετικούς παράγοντες, ενώ ρόλο παίζουν επίσης η ηλικία, η εξοικείωση με συγκεκριμένες οσμές και το πόσο προσεκτικά παρατηρεί κάποιος το περιβάλλον του.

Υπάρχει και ένας ακόμη παράγοντας: η μνήμη.

Αν κάποιος έχει συνδέσει επανειλημμένα μια συγκεκριμένη μυρωδιά του αέρα με την καταιγίδα που ακολουθεί, ο εγκέφαλός του μαθαίνει να την αναγνωρίζει ως προειδοποιητικό σημάδι.

Δεν προβλέπει τον καιρό.

Αναγνωρίζει ένα μοτίβο.

Η μύτη μπορεί να προλάβει τη βροχή

Όταν λοιπόν κάποιος λέει ότι «μυρίζει την καταιγίδα», μπορεί στην πραγματικότητα να αντιλαμβάνεται διαφορετικά χημικά και περιβαλλοντικά σημάδια.

Πριν φτάσει η βροχή μπορεί να αντιληφθεί αλλαγές στις αέριες μάζες και οσμές που σχετίζονται με την καταιγίδα. Μόλις αρχίσουν οι πρώτες σταγόνες, προστίθενται οι ουσίες του εδάφους που δημιουργούν το χαρακτηριστικό πετριχώρ.

Δεν είναι υπερφυσική ικανότητα.

Είναι ένας συνδυασμός χημείας, μετεωρολογίας, όσφρησης και μνήμης.

Και κάποιες φορές η μύτη μας μπορεί πράγματι να καταλάβει ότι έρχεται καταιγίδα πριν το καταλάβουν τα μάτια μας.