Δύσκολος ο χειμώνας στην Ελλάδα: Τι δείχνουν τα ευρωπαϊκά μοντέλα για χιόνια και ακραία φαινόμενα

Η Ελλάδα μπορεί να βρεθεί μπροστά σε μια έντονη αλλαγή του καιρού μέσα στη φετινή ψυχρή περίοδο, καθώς τα τελευταία εποχικά μοντέλα που εξετάζουν οι μεγάλες ευρωπαϊκές μετεωρολογικές υπηρεσίες δείχνουν δύο εντελώς διαφορετικές φάσεις.

Το πρώτο μέρος της περιόδου αναμένεται να χαρακτηρίζεται από θερμοκρασίες υψηλότερες από τις κανονικές και αυξημένη θερμική ενέργεια στη Μεσόγειο, όμως η συνέχεια μπορεί να είναι πολύ διαφορετική.

Αν οι ατμοσφαιρικές συνθήκες εξελιχθούν σύμφωνα με τα συγκεκριμένα σενάρια, από τα μέσα του χειμώνα μπορεί να υπάρξει στροφή προς πολύ ψυχρότερες αέριες μάζες, με την Ελλάδα να βρίσκεται πιθανώς στην πορεία ισχυρών ψυχρών εισβολών.

Το πρώτο «καμπανάκι» αφορά τη Μεσόγειο.

Τα νερά του Αιγαίου και του Ιονίου παραμένουν ιδιαίτερα θερμά και η παρουσία ψυχρών αερίων μαζών πάνω από αυτή τη θερμή θαλάσσια επιφάνεια μπορεί να δημιουργήσει μεγάλη θερμοκρασιακή αντίθεση.

Αυτό αποτελεί συνθήκη που ευνοεί την ανάπτυξη έντονης αστάθειας, με ισχυρές καταιγίδες, μεγάλες ποσότητες βροχής και αυξημένο κίνδυνο πλημμυρικών φαινομένων.

Σε ευνοϊκές συνθήκες, δεν αποκλείεται να αναπτυχθούν ακόμη και Μεσογειακοί Κυκλώνες (Medicanes), ιδιαίτερα σε θαλάσσιες περιοχές γύρω από το Ιόνιο και τη νότια Μεσόγειο.

Από το ήπιο φθινόπωρο στο ψυχρό δεύτερο μισό του χειμώνα

Η μεγαλύτερη αλλαγή, σύμφωνα με τα εξεταζόμενα σενάρια, τοποθετείται στο δεύτερο μισό του χειμώνα.

Το διάστημα Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς πιθανές αλλαγές στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία θα μπορούσαν να επιτρέψουν σε ψυχρές αέριες μάζες από τη Σιβηρία, τη βορειοανατολική Ευρώπη και την Αρκτική να κινηθούν προς την κεντρική και νότια Ευρώπη.

Για την Ελλάδα αυτό θα μπορούσε να σημαίνει απότομη πτώση της θερμοκρασίας, ισχυρό παγετό και χιονοπτώσεις.

Μάλιστα, εφόσον συνδυαστούν οι κατάλληλες θερμοκρασίες με αυξημένη υγρασία και βαρομετρικά συστήματα στη Μεσόγειο, τα χιόνια θα μπορούσαν να κατέβουν σε αρκετά χαμηλά υψόμετρα, ιδιαίτερα στη βόρεια και κεντρική Ελλάδα.

Το El Niño και ο πολικός στρόβιλος

Ένας από τους παράγοντες που εξετάζουν τα ευρωπαϊκά κέντρα είναι το ισχυρό El Niño στον Ειρηνικό.

Η συμπεριφορά του μπορεί να επηρεάσει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία σε ολόκληρο το βόρειο ημισφαίριο και να συνδεθεί με μεταβολές στη Βορειοατλαντική Ταλάντωση (NAO).

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το ενδεχόμενο η NAO να κινηθεί σε αρνητική φάση κατά το δεύτερο μισό του χειμώνα. Ένα τέτοιο μοτίβο μπορεί να ευνοήσει την κάθοδο ψυχρών αερίων μαζών προς την Ευρώπη.

Παράλληλα, εξετάζεται και το ενδεχόμενο αιφνίδιας στρατοσφαιρικής θέρμανσης (SSW), ενός φαινομένου που μπορεί να διαταράξει τον πολικό στρόβιλο και να αλλάξει την κυκλοφορία των αερίων μαζών.

Τι βλέπουν Γάλλοι, Γερμανοί και Βρετανοί

Η Météo-France επικεντρώνεται κυρίως στη θερμή Μεσόγειο και στη δυναμική που μπορεί να δημιουργηθεί όταν ψυχρότερος αέρας συναντήσει τα θερμά νερά.

Η γερμανική DWD εξετάζει την εξέλιξη των ηπειρωτικών αερίων μαζών και το ενδεχόμενο δημιουργίας ισχυρών αντικυκλωνικών σχηματισμών στη βόρεια και ανατολική Ευρώπη, οι οποίοι θα μπορούσαν να μεταβάλουν την κλασική δυτική κυκλοφορία.

Το βρετανικό Met Office δίνει ιδιαίτερο βάρος στη σχέση του El Niño με τη NAO και στη συμπεριφορά του πολικού στροβίλου κατά το δεύτερο μισό της ψυχρής περιόδου.

Όλα αυτά συνθέτουν ένα πιθανό σενάριο με έντονες εναλλαγές για την Ελλάδα: θερμότερες συνθήκες και ισχυρές βροχές στο πρώτο μέρος, ακολουθούμενες από πιθανή απότομη ψυχρή μεταβολή μέσα στον χειμώνα.

Φυσικά, οι εποχικές προβλέψεις δεν μπορούν από τώρα να καθορίσουν συγκεκριμένες ημέρες κακοκαιρίας ή να προεξοφλήσουν πού ακριβώς θα χιονίσει. Η εικόνα θα ξεκαθαρίσει όσο πλησιάζουμε στον χειμώνα και τα βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα μοντέλα θα μπορούν να αποτυπώσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια την εξέλιξη.

Το ενδιαφέρον, πάντως, στρέφεται ήδη στο δεύτερο μισό του χειμώνα, καθώς εκεί εντοπίζεται το ενδεχόμενο της μεγαλύτερης αλλαγής στο σκηνικό του καιρού.