Οι «επικίνδυνες» ράτσες σκύλων και ο μεγάλος μύθος: Τι πραγματικά καθορίζει την επιθετικότητα

Κάθε φορά που ένας σκύλος επιτίθεται σε άνθρωπο, η συζήτηση στρέφεται σχεδόν αμέσως στη ράτσα του ζώου. Το ερώτημα επανέρχεται ξανά και ξανά: «Ήταν Pit Bull; Ήταν Rottweiler; Ήταν κάποια άλλη μεγαλόσωμη φυλή;».

Οι συγκεκριμένες ράτσες συχνά βρίσκονται στο επίκεντρο της δημοσιότητας, με αποτέλεσμα να δημιουργείται η εντύπωση ότι ορισμένοι σκύλοι είναι επικίνδυνοι από τη φύση τους.

Ωστόσο, οι επιστήμονες που μελετούν εδώ και χρόνια τη συμπεριφορά των σκύλων υποστηρίζουν ότι η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη.

Η φυλή αποτελεί μόνο ένα μικρό κομμάτι της εικόνας και δεν μπορεί από μόνη της να προβλέψει αν ένας σκύλος θα εμφανίσει επιθετική συμπεριφορά.

Ο χαρακτήρας ενός σκύλου διαμορφώνεται από πολλούς παράγοντες: τη γενετική, τον τρόπο εκτροφής, τις εμπειρίες που έχει στη ζωή του, την κοινωνικοποίηση, την εκπαίδευση αλλά και –κυρίως– τη συμπεριφορά του ανθρώπου που έχει την ευθύνη του.

Ορισμένες φυλές έχουν αποκτήσει ιδιαίτερα αρνητική φήμη λόγω της εμφάνισής τους, της δύναμής τους ή της ιστορικής χρήσης τους.

Τα Pit Bull, τα Rottweiler, τα Doberman, οι Γερμανικοί Ποιμενικοί και τα American Staffordshire Terrier είναι ανάμεσα στις ράτσες που συχνά συνδέονται με επιθέσεις.

Όμως οι ειδικοί επισημαίνουν ότι άλλο είναι η φυσική δύναμη ενός σκύλου και άλλο η επιθετικότητα.

Ένας μεγαλόσωμος σκύλος μπορεί να προκαλέσει σοβαρότερο τραυματισμό λόγω σωματικών χαρακτηριστικών, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να επιτεθεί χωρίς λόγο.

Η American Veterinary Medical Association (AVMA) έχει επισημάνει ότι η φυλή από μόνη της δεν αποτελεί αξιόπιστο τρόπο πρόβλεψης της επιθετικής συμπεριφοράς.

Μία από τις μεγαλύτερες μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί για τη συμπεριφορά των σκύλων, με περισσότερα από 18.000 ζώα, έδειξε ότι η φυλή εξηγεί μόνο ένα μικρό μέρος των διαφορών στον χαρακτήρα τους.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι δύο σκύλοι της ίδιας φυλής μπορούν να παρουσιάζουν μεγαλύτερες διαφορές στη συμπεριφορά τους από δύο σκύλους διαφορετικών φυλών.

Με απλά λόγια, το γενετικό υπόβαθρο παίζει ρόλο, αλλά δεν καθορίζει απόλυτα τον χαρακτήρα ενός ζώου.

Ένας σκύλος που μεγαλώνει σε ασφαλές περιβάλλον, κοινωνικοποιείται από μικρή ηλικία και εκπαιδεύεται σωστά έχει πολύ διαφορετικές πιθανότητες να εμφανίσει προβλήματα συμπεριφοράς σε σχέση με έναν σκύλο που ζει απομονωμένος, φοβισμένος ή κακοποιείται.

Οι πέντε φυλές που έχουν παρεξηγηθεί περισσότερο

Pit Bull

Ίσως καμία άλλη ομάδα σκύλων δεν έχει συνδεθεί τόσο έντονα με την έννοια της επιθετικότητας.

Η πραγματικότητα είναι ότι ο όρος «Pit Bull» περιγράφει διαφορετικούς τύπους σκύλων και όχι μία ενιαία φυλή. Η αρνητική εικόνα τους ενισχύθηκε από τη χρήση ορισμένων ζώων σε παράνομες κυνομαχίες.

Οι ειδικοί όμως σημειώνουν ότι ένα Pit Bull που μεγαλώνει με σωστή κοινωνικοποίηση και υπεύθυνη εκπαίδευση μπορεί να είναι ένας φιλικός και κοινωνικός σκύλος.

Rottweiler

Η επιβλητική εμφάνιση και το έντονο ένστικτο προστασίας έχουν κάνει πολλούς να θεωρούν το Rottweiler «επικίνδυνο».

Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια φυλή εργασίας που δημιουργήθηκε για φύλαξη και συνεργασία με τον άνθρωπο.

Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν ένας τέτοιος σκύλος μεγαλώνει χωρίς κανόνες, εκπαίδευση ή χρησιμοποιείται αποκλειστικά για εκφοβισμό και φύλαξη.

Doberman

Το Doberman έχει ταυτιστεί εδώ και δεκαετίες με τον ρόλο του σκύλου προστασίας.

Ωστόσο, πρόκειται για μια ιδιαίτερα ευφυή φυλή, με μεγάλη ικανότητα εκμάθησης και ισχυρό δεσμό με τον άνθρωπο.

Η απομόνωση και η λανθασμένη διαχείριση είναι παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν σε προβληματικές συμπεριφορές.

Γερμανικός Ποιμενικός

Η παρουσία του σε αστυνομικές και στρατιωτικές υπηρεσίες έχει δημιουργήσει την εικόνα ενός «σκληρού» σκύλου.

Στην πραγματικότητα, θεωρείται μία από τις πιο συνεργάσιμες και έξυπνες φυλές. Χρησιμοποιείται σε διασώσεις, ανίχνευση ουσιών και υποστήριξη ανθρώπων ακριβώς λόγω της σταθερότητας και της εκπαίδευσής του.

American Staffordshire Terrier

Συχνά συγχέεται με τα Pit Bull και έχει κληρονομήσει μεγάλο μέρος της αρνητικής φήμης τους.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η σωστή κοινωνικοποίηση και η υπεύθυνη κατοχή είναι καθοριστικοί παράγοντες για τη συμπεριφορά του.

Ο πραγματικός παράγοντας κινδύνου

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η επιθετικότητα ενός σκύλου συνήθως δεν προκύπτει από έναν μόνο λόγο.

Μεταξύ των σημαντικότερων παραγόντων βρίσκονται:

• η έλλειψη κοινωνικοποίησης,
• η κακοποίηση ή η βίαιη εκπαίδευση,
• η μόνιμη απομόνωση,
• η έλλειψη άσκησης,
• το χρόνιο στρες,
• η ανεύθυνη κατοχή,
• η επιλογή σκύλου που δεν ταιριάζει στον τρόπο ζωής του ιδιοκτήτη.

Ένας σκύλος με υψηλή ενέργεια που παραμένει συνεχώς κλεισμένος ή ένας σκύλος φύλαξης που μεγαλώνει χωρίς σωστή καθοδήγηση μπορεί να αναπτύξει προβληματικές συμπεριφορές.

Η ευθύνη βρίσκεται και στον άνθρωπο

Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η επιλογή μιας φυλής πρέπει να γίνεται με βάση τις πραγματικές ανάγκες του ζώου και τις δυνατότητες του ανθρώπου που θα το αναλάβει.

Ένας σκύλος δεν είναι απλώς ένα κατοικίδιο. Είναι ένα ζώο με ανάγκες, ένστικτα και χαρακτήρα, που χρειάζεται σωστή φροντίδα, εκπαίδευση και καθημερινή επαφή.

Η επιστήμη δεν έχει εντοπίσει μέχρι σήμερα κάποια «ράτσα δολοφόνο». Αυτό που έχει αποδειχθεί είναι ότι η συμπεριφορά ενός σκύλου είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων και ότι η υπεύθυνη ιδιοκτησία αποτελεί το σημαντικότερο στοιχείο για την πρόληψη επικίνδυνων περιστατικών.

Η φήμη μιας φυλής δεν καθορίζει τον χαρακτήρα ενός ζώου. Ο τρόπος με τον οποίο μεγαλώνει είναι αυτός που τελικά κάνει τη διαφορά.