Οι πιο «πράσινες» χώρες της Ευρώπης – Η θέση της Ελλάδας

Όταν γίνεται λόγος για την Ευρώπη, η προσοχή συνήθως στρέφεται στις μεγάλες πρωτεύουσες, τα ιστορικά μνημεία και τις εντυπωσιακές ακτογραμμές. Ωστόσο, σημαντικό κομμάτι της ευρωπαϊκής ταυτότητας παραμένουν τα εκτεταμένα δασικά οικοσυστήματα, που καλύπτουν μεγάλες εκτάσεις της ηπείρου και αποτελούν πολύτιμο φυσικό κεφάλαιο.

Σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, η Φινλανδία καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό δασικής κάλυψης στην Ευρώπη, καθώς σχεδόν τα τρία τέταρτα της χερσαίας έκτασής της καλύπτονται από δάση. Αντίστοιχα υψηλές επιδόσεις παρουσιάζει και η Σουηδία, επιβεβαιώνοντας τον πρωταγωνιστικό ρόλο των σκανδιναβικών χωρών στη διατήρηση του φυσικού τους πλούτου.

Η γεωγραφική θέση, οι κλιματικές συνθήκες και η χαμηλότερη πληθυσμιακή πυκνότητα έχουν συμβάλει στη διατήρηση των εκτεταμένων δασών στη βόρεια Ευρώπη. Παράλληλα, χώρες με έντονο ορεινό ανάγλυφο, όπως το Μαυροβούνιο, η Σλοβενία και η Αυστρία, διατηρούν επίσης υψηλά ποσοστά δασικής κάλυψης, καθώς οι φυσικές συνθήκες περιόρισαν την εκτεταμένη γεωργική και οικιστική ανάπτυξη.

Στον αντίποδα, κράτη όπως η Ισλανδία, η Ιρλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Δανία και οι Κάτω Χώρες εμφανίζουν σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά δασών. Η μακρόχρονη αγροτική εκμετάλλευση, η κτηνοτροφία, οι εκχερσώσεις και η αστική ανάπτυξη διαμόρφωσαν διαφορετικά το τοπίο στις περιοχές αυτές.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με μέτρια δασική κάλυψη, καθώς τα δάση καταλαμβάνουν περίπου το 30% της χερσαίας έκτασής της. Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει τη σημασία της προστασίας και της αποκατάστασης των δασικών οικοσυστημάτων, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης γίνονται ολοένα και πιο αισθητές.

Οι διαφορές που καταγράφονται μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών δεν οφείλονται μόνο στις κλιματολογικές συνθήκες, αλλά και στις πολιτικές διαχείρισης της γης που εφαρμόστηκαν διαχρονικά. Σε αρκετές περιπτώσεις, η βιώσιμη δασοκομία, τα προγράμματα αναδάσωσης και η φυσική αναγέννηση των οικοσυστημάτων συνέβαλαν στη σταδιακή αύξηση των δασικών εκτάσεων.

Παρότι η Ευρώπη αποτελεί μία από τις λίγες περιοχές του κόσμου όπου η συνολική δασική έκταση έχει αυξηθεί τις τελευταίες δεκαετίες, οι προκλήσεις παραμένουν σημαντικές. Οι πυρκαγιές, οι παρατεταμένες ξηρασίες, τα ακραία καιρικά φαινόμενα, καθώς και η εξάπλωση παρασίτων και ασθενειών απειλούν τη βιωσιμότητα πολλών δασικών οικοσυστημάτων.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η αξία των δασών δεν μετριέται πλέον μόνο με βάση την έκτασή τους. Η βιοποικιλότητα, η οικολογική ισορροπία και η ανθεκτικότητά τους απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής αποτελούν εξίσου καθοριστικούς δείκτες για το μέλλον τους.

Παρά τις διαφορές που καταγράφονται από χώρα σε χώρα, η προστασία των δασών αναδεικνύεται σε κοινή ευρωπαϊκή πρόκληση. Η διατήρηση και η ενίσχυση αυτών των πολύτιμων οικοσυστημάτων θεωρείται κρίσιμη για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προκλήσεων των επόμενων δεκαετιών.