Διονύσης Παπαγιαννόπουλος: Οι 2 ερωτήσεις που έκανε πριν από κάθε ταινία!

«Πατέρα, θα τον παντρευτώ!»… Κάπου εκεί μπορούσε να αρχίσει ακόμη ένας από τους αξέχαστους καβγάδες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου, με τον Διονύση Παπαγιαννόπουλο να υποδύεται για ακόμη μία φορά τον αυστηρό, νευρικό ή βαθιά συντηρητικό πατέρα μιας όμορφης πρωταγωνίστριας.

Ήταν ένας τύπος ρόλου που έπαιξε τόσες φορές ώστε σχεδόν ταυτίστηκε μαζί του.

Αυτό όμως που ελάχιστοι γνώριζαν ήταν ότι ο Παπαγιαννόπουλος είχε αναπτύξει ένα ολόκληρο προσωπικό «σύστημα» για τους κινηματογραφικούς πατεράδες του.

Και όταν του πρότειναν μια νέα ταινία, σύμφωνα με όσα είχε αποκαλύψει η Άννα Φόνσου, δεν χρειαζόταν να μάθει δεκάδες πράγματα.

Του αρκούσαν ουσιαστικά δύο ερωτήσεις.

«Τον πατέρα ποιανής κάνω;»

Η πρώτη ήταν απολύτως χαρακτηριστική:

«Τον πατέρα ποιανής κάνω;»

Ήθελε δηλαδή να ξέρει ποια πρωταγωνίστρια θα είχε για κινηματογραφική κόρη.

Βουγιουκλάκη; Καρέζη; Φόνσου;

Η δεύτερη ερώτηση ήταν ακόμη πιο πρακτική:

«Φτωχός ή πλούσιος;»

Μόλις έπαιρνε τις δύο απαντήσεις, είχε ουσιαστικά λύσει ένα από τα βασικά ζητήματα του ρόλου του.

Την εμφάνισή του.

Μια ντουλάπα που λειτουργούσε σαν κινηματογραφικό βεστιάριο

Σήμερα μια μεγάλη κινηματογραφική παραγωγή διαθέτει ενδυματολόγους, βοηθούς, οργανωμένο βεστιάριο και ανθρώπους που επιμελούνται μέχρι και την τελευταία λεπτομέρεια της εμφάνισης ενός χαρακτήρα.

Στον παλιό ελληνικό κινηματογράφο όμως τα πράγματα δεν λειτουργούσαν πάντοτε έτσι.

Ειδικά στις μικρότερες παραγωγές, τα χρήματα ήταν περιορισμένα και αρκετοί ηθοποιοί χρησιμοποιούσαν δικά τους ρούχα. Ορισμένοι μάλιστα είχαν δημιουργήσει με τα χρόνια μια προσωπική συλλογή κοστουμιών και ενδυμάτων που μπορούσαν να αξιοποιούν ξανά και ξανά.

Ο Παπαγιαννόπουλος είχε φτάσει αυτή τη λογική σε άλλο επίπεδο.

Σύμφωνα με την αφήγηση της Άννας Φόνσου που επικαλείται το Menshouse, είχε οργανώσει τα ρούχα του ανάλογα με τους κινηματογραφικούς ρόλους που καλούνταν να παίξει.

«Μπαμπάς Βουγιουκλάκη», «μπαμπάς Καρέζη», «μπαμπάς Φόνσου»

Το καλύτερο βρισκόταν στις λεπτομέρειες.Ο ηθοποιός φέρεται να είχε βάλει στα ρούχα του μικρές σημάνσεις ώστε να ξέρει για ποιον τύπο ρόλου προοριζόταν κάθε σύνολο.

Υπήρχαν κατηγορίες που αντιστοιχούσαν στις διάσημες κινηματογραφικές «κόρες» του: Βουγιουκλάκη, Καρέζη, Φόνσου.

Και δεν σταματούσε εκεί. Υπήρχε και η δεύτερη κρίσιμη πληροφορία: αν ο πατέρας ήταν εύπορος ή φτωχός.

Έτσι, όταν μάθαινε τι ακριβώς θα υποδυόταν, μπορούσε να ανοίξει την ντουλάπα και να βρει σχεδόν έτοιμο τον χαρακτήρα του.

Άλλο κοστούμι για τον πλούσιο πατέρα. Άλλο για τον άνθρωπο της λαϊκής τάξης. Άλλη εμφάνιση ανάλογα με την οικογένεια και το κοινωνικό περιβάλλον που απαιτούσε το σενάριο.

Όταν οι ηθοποιοί έφερναν τα ρούχα από το σπίτι

Η περίπτωση του Παπαγιαννόπουλου δεν ήταν η μοναδική.

Στις δεκαετίες της μεγάλης άνθησης του ελληνικού κινηματογράφου, αρκετοί ηθοποιοί είχαν δικό τους μικρό «βεστιάριο».

Τα κοστούμια μιας ταινίας μπορούσαν να προέρχονται από διαφορετικές πηγές. Κάποια τα εξασφάλιζε η παραγωγή, άλλα δημιουργούνταν ειδικά για τους πρωταγωνιστές και σε αρκετές περιπτώσεις χρησιμοποιούνταν προσωπικά αντικείμενα και ρούχα των ίδιων των ηθοποιών.

Χαρακτηριστικό είναι και το παράδειγμα του Θάνου Τζενεράλη, γνωστού μεταξύ άλλων ως ο χωροφύλακας στον «Ηλία του 16ου».

Επειδή έπαιζε συχνά αστυνομικούς και στρατιωτικούς, είχε συγκεντρώσει μεγάλη προσωπική συλλογή από ανάλογες ενδυμασίες και χρησιμοποιούσε δικά του κομμάτια σε ρόλους του.

Ήταν μια εντελώς διαφορετική εποχή παραγωγής.

Και ίσως αυτό εξηγεί γιατί οι ηθοποιοί εκείνης της γενιάς συχνά συμμετείχαν πολύ περισσότερο στην κατασκευή της εικόνας του χαρακτήρα τους.

Ο άνθρωπος που μπορούσε να παίξει τα πάντα

Ο Παπαγιαννόπουλος, βέβαια, ήταν πολύ περισσότερα από τον «πατέρα» των ελληνικών κωμωδιών.

Η θεατρική του διαδρομή περιλάμβανε έργα πολύ διαφορετικά μεταξύ τους, από τον «Παπαφλέσσα» του Σπύρου Μελά και την «Πινακοθήκη των Ηλιθίων» του Νίκου Τσιφόρου μέχρι το «Μεγάλο μας Τσίρκο» του Ιάκωβου Καμπανέλλη.

Στον κινηματογράφο όμως διέθετε ένα σπάνιο χάρισμα.

Μπορούσε να είναι αυστηρός χωρίς να γίνεται πραγματικά αντιπαθής. Να φωνάζει και ταυτόχρονα να προκαλεί γέλιο.

Να υποδύεται τον συντηρητικό πατέρα, τον επαρχιώτη, τον πλούσιο οικογενειάρχη ή τον λαϊκό τύπο και με ελάχιστες κινήσεις να δημιουργεί έναν εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα. Ακόμη και το κοστούμι αποτελούσε μέρος αυτής της μεταμόρφωσης.

Μια λεπτομέρεια που λέει πολλά για μια ολόκληρη εποχή

Η ιστορία της γκαρνταρόμπας του Παπαγιαννόπουλου μοιάζει σήμερα αστεία.

Και πράγματι έχει κάτι απολαυστικό στην εικόνα ενός από τους μεγαλύτερους Έλληνες ηθοποιούς να ανοίγει την ντουλάπα του αναζητώντας τα κατάλληλα ρούχα ανάλογα με το ποια θα ήταν αυτή τη φορά η… κόρη του.

Πίσω από το ανέκδοτο όμως κρύβεται κάτι μεγαλύτερο.

Δείχνει πόσο διαφορετικά λειτουργούσε τότε ο ελληνικός κινηματογράφος και πόσο προσωπική δουλειά έβαζαν αρκετοί ηθοποιοί ακόμη και σε λεπτομέρειες που σήμερα θεωρούνται αποκλειστική ευθύνη της παραγωγής.

Ο Παπαγιαννόπουλος δεν χρειαζόταν λοιπόν μεγάλη ανάλυση όταν χτυπούσε το τηλέφωνο για την επόμενη ταινία.

Ήθελε πρώτα να μάθει δύο πράγματα:

«Τον πατέρα ποιανής κάνω;» και «Φτωχός ή πλούσιος;»

Μετά ήξερε ακριβώς ποια πόρτα της ντουλάπας έπρεπε να ανοίξει.