Σαν σήμερα πριν από 49 χρόνια πέθανε η Μαρία Κάλλας: Η μυθική πορεία, ο Α.Ωνάσης και το μοναχικό τέλος

Σαν σήμερα 16 Σεπτεμβρίου του 1977, η Μαρία Κάλλας έφυγε από τη ζωή στο Παρίσι σε ηλικία μόλις 53 ετών, έχοντας ήδη περάσει στην ιστορία ως μία από τις σημαντικότερες μορφές της όπερας του 20ού αιώνα.

Η «La Divina» πέθανε από καρδιακή προσβολή στο διαμέρισμά της, έχοντας απομακρυνθεί τα τελευταία χρόνια από τη σκηνή και τη δημόσια ζωή.

Η ζωή της, όμως, απείχε πολύ από μια εύκολη διαδρομή προς τη δόξα.

Πίσω από τη διεθνή καταξίωση υπήρχαν δύσκολα παιδικά χρόνια, ατελείωτες ώρες μελέτης, μια απαιτητική σχέση με τη μητέρα της, ένας γάμος που συνδέθηκε στενά με την καριέρα της και, φυσικά, ο πολυσυζητημένος έρωτάς της με τον Αριστοτέλη Ωνάση.

Η Μαρία Άννα Σεσίλια Σοφία Καλογεροπούλου γεννήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 1923 στη Νέα Υόρκη, σε οικογένεια Ελλήνων μεταναστών.

Οι γονείς της, Γεώργιος Καλογερόπουλος και Ευαγγελία Δημητριάδου, χώρισαν το 1937 και η μητέρα της επέστρεψε στην Αθήνα μαζί με τη Μαρία και την αδελφή της, Υακίνθη.

Η σχέση της με τη μητέρα της παρέμεινε δύσκολη. Η ίδια η Κάλλας, χρόνια αργότερα, μιλούσε με πικρία για τα παιδικά της χρόνια και για την αίσθηση ότι η μητέρα της προτιμούσε την αδελφή της.

Η μουσική, ωστόσο, έγινε από νωρίς ο δρόμος που θα την οδηγούσε μακριά από τις δυσκολίες της οικογενειακής ζωής.

Οι ατελείωτες ώρες μελέτης

Στην Αθήνα ξεκίνησε η ουσιαστική μουσική εκπαίδευσή της. Αρχικά διδάχθηκε από τη Μαρία Τριβέλλα στο Εθνικό Ωδείο, ενώ στη συνέχεια φοίτησε στο Ωδείο Αθηνών με την περίφημη υψίφωνο Ελβίρα ντε Ιδάλγο.

Η Τριβέλλα αντιλήφθηκε ότι η νεαρή μαθήτρια δεν ήταν η κοντράλτο που αρχικά θεωρούσαν, αλλά διέθετε τα χαρακτηριστικά μιας δραματικής υψιφώνου. Η Κάλλας αφοσιώθηκε στη φωνητική της εκπαίδευση, μελετώντας για πολλές ώρες κάθε ημέρα.

Η πρώτη της συναυλιακή εμφάνιση πραγματοποιήθηκε στις 11 Απριλίου 1938, όταν τραγούδησε στον «Παρνασσό» ένα ντουέτο από την «Τόσκα» του Πουτσίνι.

Η επαγγελματική της πορεία ακολούθησε μέσα στα δύσκολα χρόνια του πολέμου. Κατά τη σεζόν 1940-1941 εμφανίστηκε με την Εθνική Λυρική Σκηνή στον μικρό ρόλο της Βεατρίκης στην οπερέτα «Βοκκάκιος», ενώ στις 27 Αυγούστου 1942 ανέλαβε για πρώτη φορά πρωταγωνιστικό ρόλο ως «Τόσκα».

Μέχρι την αναχώρησή της για τις Ηνωμένες Πολιτείες, στις 14 Σεπτεμβρίου 1945, είχε ήδη πραγματοποιήσει δεκάδες παραστάσεις και ρεσιτάλ. Από εκεί και μετά άνοιξε ο δρόμος για τη διεθνή καριέρα της.

Από την Ιταλία στις μεγαλύτερες σκηνές

Η Ιταλία αποτέλεσε καθοριστικό σταθμό. Η Κάλλας εμφανίστηκε σε σημαντικές όπερες και σταδιακά άρχισε να αποκτά διεθνή φήμη.

Η Σκάλα του Μιλάνου, η Όπερα της Ρώμης, η Βασιλική Όπερα του Λονδίνου και άλλες μεγάλες σκηνές έγιναν μέρος της διαδρομής της.

Η ερμηνευτική της δύναμη δεν περιορίστηκε σε ένα συγκεκριμένο ρεπερτόριο. Συνδέθηκε με έργα των Μπελίνι, Ντονιτσέτι, Ροσίνι, Βέρντι, Πουτσίνι και Βάγκνερ, ενώ η σκηνική της παρουσία έκανε την ερμηνεία των ρόλων εξίσου σημαντική με τη φωνητική τεχνική.

Στην Ιταλία γνώρισε και τον Τζοβάννι Μπατίστα Μενεγκίνι, έναν μεγαλύτερό της βιομήχανο και λάτρη της όπερας. Παντρεύτηκαν το 1949 και εκείνος ανέλαβε σημαντικό ρόλο στη διαχείριση της καριέρας της.

Η γνωριμία με τον Ωνάση

Το 1957 μπήκε στη ζωή της ο άνθρωπος με τον οποίο θα συνδεόταν ένα από τα πιο γνωστά ειδύλλια του 20ού αιώνα.

Σε πάρτι που είχε οργανώσει η κοσμικογράφος Έλσα Μάξγουελ, η Κάλλας γνώρισε τον Αριστοτέλη Ωνάση. Η γνωριμία τους εξελίχθηκε σε σχέση που απασχόλησε έντονα τον διεθνή Τύπο.

Το 1959 η Κάλλας εγκατέλειψε τον Μενεγκίνι και η σχέση της με τον Ωνάση έγινε πλέον κεντρικό κομμάτι της προσωπικής της ζωής. Οι δυο τους ταξίδευαν με τη θαλαμηγό «Christina» και εμφανίζονταν συχνά στα μεγαλύτερα κοσμικά γεγονότα της εποχής.

Παράλληλα, η Κάλλας συνέχιζε να γράφει ιστορία στη σκηνή.

Στην Ελλάδα επέστρεψε με σημαντικές εμφανίσεις, ενώ ιδιαίτερη θέση στην καριέρα της κατέλαβαν οι παραστάσεις στην Επίδαυρο. Το 1960 ερμήνευσε τη «Νόρμα» και το 1961 τη «Μήδεια», σε σκηνοθεσία του Αλέξη Μινωτή.

Η σχέση που τελείωσε στα πρωτοσέλιδα

Η σχέση Κάλλας και Ωνάση κράτησε για περίπου μία δεκαετία και παρέμεινε αντικείμενο τεράστιου ενδιαφέροντος. Το 1968, όμως, ο Ωνάσης παντρεύτηκε την Τζάκι Κένεντι, χήρα του δολοφονημένου Αμερικανού προέδρου Τζον Φ. Κένεντι.

Η εξέλιξη αυτή αποτέλεσε ένα από τα πιο πολυσυζητημένα κεφάλαια της προσωπικής ζωής της Κάλλας. Ωστόσο, η καλλιτεχνική της πορεία δεν είχε σταματήσει εκεί.

Ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 αντιμετώπιζε προβλήματα με τη φωνή της και οι εμφανίσεις της στη σκηνή είχαν περιοριστεί.

Η τελευταία της εμφάνιση σε πλήρη παραγωγή όπερας πραγματοποιήθηκε το 1965 στο Covent Garden, ενώ αργότερα ακολούθησε διεθνής περιοδεία συναυλιών.

Η Κάλλας συνέχισε να εργάζεται και μετά το τέλος της σχέσης της με τον Ωνάση. Μεταξύ άλλων, συνεργάστηκε με τον σκηνοθέτη Πιερ Πάολο Παζολίνι στην ταινία «Μήδεια» και πραγματοποίησε μαθήματα στη Juilliard School της Νέας Υόρκης.

Η απομόνωση στο Παρίσι

Τα τελευταία χρόνια της ζωής της ήταν πολύ διαφορετικά από την εποχή που τα θέατρα γέμιζαν για να την ακούσουν.

Μετά την τελευταία της δημόσια εμφάνιση το 1974, η Κάλλας αποσύρθηκε ουσιαστικά από τη δημόσια ζωή και έζησε στο διαμέρισμά της στο Παρίσι.

Περνούσε μεγάλο μέρος του χρόνου της μακριά από τα φώτα, ακούγοντας παλιές ηχογραφήσεις της και έχοντας ελάχιστες επαφές με τον έξω κόσμο.

Ο θάνατος του Ωνάση στις 15 Μαρτίου 1975, δύο χρόνια πριν από τον δικό της, αποτέλεσε ακόμη μία σημαντική απώλεια στη ζωή της. Ο ίδιος ο Οργανισμός Ωνάση αναφέρεται στη μακρά και θυελλώδη σχέση του εφοπλιστή με την Κάλλας, η οποία διήρκεσε έως το 1968.

Στις 16 Σεπτεμβρίου 1977, η Μαρία Κάλλας πέθανε στο Παρίσι σε ηλικία 53 ετών.

Η κηδεία της πραγματοποιήθηκε τέσσερις ημέρες αργότερα στον Ελληνορθόδοξο Καθεδρικό Ναό του Αγίου Στεφάνου.

Η σορός της αποτεφρώθηκε και το 1979 η τέφρα της σκορπίστηκε στο Αιγαίο, εκπληρώνοντας μία από τις τελευταίες επιθυμίες της.

Σήμερα, 49 χρόνια μετά τον θάνατό της, η Μαρία Κάλλας εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς για την παγκόσμια όπερα.

Από τα δύσκολα χρόνια της Αθήνας και τις ατελείωτες ώρες μελέτης μέχρι τη Σκάλα του Μιλάνου, την Επίδαυρο και τη σχέση της με τον Ωνάση, η ζωή της εξελίχθηκε σαν μια ξεχωριστή ιστορία που ξεπέρασε τα όρια της μουσικής και πέρασε οριστικά στον μύθο.