Νηστεία Σαρακοστής: Ποιες οι βασικές εξαιρέσεις και οι απαγορευμένες τροφές

Χθες Καθαρά Δευτέρα (23/2) ξεκίνησε και επίσημα η Μεγάλη Τεσσαρακοστή που φέτος κορυφώνεται την Κυριακή του Πάσχα, 12 Απριλίου. Ωστόσο ποιες τροφές επιτρέπονται και ποιες απαγορεύεται να καταναλώσουμε αυτό το διάστημα;

Η παραδοσιακή νηστεία εκτείνεται από την πρώτη ημέρα της Σαρακοστής έως και το Μεγάλο Σάββατο (11 Απριλίου), καλύπτοντας έξι εβδομάδες εγκράτειας και τη Μεγάλη Εβδομάδα.

Πέρα από τους διατροφικούς περιορισμούς, η Εκκλησία προτάσσει το πνευματικό περιεχόμενο της περιόδου, δίνοντας έμφαση στην προσευχή, τη φιλανθρωπία και την εσωτερική ανασυγκρότηση των πιστών, με τη νηστεία να προσαρμόζεται πάντα στις δυνατότητες του καθενός.

Γιατί επιτρέπονται οι ελιές αλλά απαγορεύεται το λάδι

Κατά τη διάρκεια της νηστείας, ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα είναι γιατί οι ελιές θεωρούνται νηστίσιμες, ενώ το ελαιόλαδο κατατάσσεται στα «αρτύσιμα» τρόφιμα.

Σύμφωνα με τους εκκλησιαστικούς κανόνες, η διάκριση είναι σαφής: η ελιά καταναλώνεται ως καρπός (ξηροφαγία), ενώ το λάδι χρησιμοποιείται για να προσδώσει νοστιμιά στο φαγητό, γεγονός που έρχεται σε αντίθεση με το πνεύμα της εγκράτειας.

Η νηστεία του ελαίου συνδέεται άμεσα και με την αποχή από το κρασί.

Έτσι, ενώ οι ελιές, τα φρούτα και τα όσπρια αποτελούν τη βάση του σαρακοστιανού τραπεζιού, το λάδι επιτρέπεται μόνο στις συγκεκριμένες ημέρες «κατάλυσης» που ορίζει το εορτολόγιο.

Τι απαγορεύεται στη νηστεία της Σαρακοστής

• Το κρέας και τα προϊόντα του
• Τα γαλακτοκομικά
• Το ψάρι (με συγκεκριμένες εξαιρέσεις)
• Το λάδι και το κρασί τις περισσότερες ημέρες

Οι βασικές εξαιρέσεις

Παρότι η νηστεία είναι αυστηρή, υπάρχουν ορισμένες ημέρες όπου επιτρέπονται κάποιες τροφές:

• Στις 25 Μαρτίου (Ευαγγελισμός της Θεοτόκου) και την Κυριακή των Βαΐων (5 Απριλίου) επιτρέπεται η κατανάλωση ψαριού.
• Τα Σάββατα και τις Κυριακές της Σαρακοστής επιτρέπεται το λάδι και το κρασί.
• Το Μεγάλο Σάββατο αποτελεί εξαίρεση, καθώς είναι ημέρα αυστηρής νηστείας χωρίς λάδι, παρά το γεγονός ότι είναι Σάββατο.

Επιπλέον, τα θαλασσινά (όπως χταπόδι, καλαμάρι και γαρίδες) επιτρέπονται καθ’ όλη τη διάρκεια της νηστείας, καθώς δεν θεωρούνται ψάρια.