Αυτές είναι οι λοιμώξεις που συνδέονται με το 12% των νέων περιστατικών καρκίνου παγκοσμίως

Περίπου το 12% των νέων περιστατικών καρκίνου παγκοσμίως το 2024 συνδέθηκε με λοιμώξεις από ιούς και βακτήρια, σύμφωνα με μελέτη του Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC), η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet Oncology.

Συγκεκριμένα, περίπου 2,3 εκατομμύρια από τα 20 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου που καταγράφηκαν διεθνώς εκείνη τη χρονιά σχετίζονταν με λοιμογόνους παράγοντες.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι ένα μέρος αυτών των περιπτώσεων θα μπορούσε να προληφθεί με τη χρήση διαθέσιμων μέσων, όπως ο εμβολιασμός και ο προσυμπτωματικός έλεγχος.

Ο Γκάρι Κλίφορντ, επιδημιολόγος και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, τόνισε ότι υπάρχουν συγκεκριμένες δυνατότητες παρέμβασης για τον περιορισμό των λοιμώξεων που συνδέονται με την εμφάνιση καρκίνου.

Ποιοι ιοί και βακτήρια συνδέονται με τον καρκίνο

Ορισμένοι μικροοργανισμοί μπορούν να επηρεάσουν τη φυσιολογική λειτουργία των κυττάρων, να προκαλέσουν γενετικές μεταβολές ή να οδηγήσουν σε χρόνια φλεγμονή. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι μηχανισμοί αυτοί συμβάλλουν στην ανάπτυξη κακοηθειών.

Μεταξύ των σημαντικότερων λοιμώξεων που έχουν συνδεθεί με τον καρκίνο βρίσκονται οι ακόλουθες:

Ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV): Συνδέεται με τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, καθώς και με κακοήθειες του πρωκτού, του αιδοίου, του κόλπου, του πέους και του στοματοφάρυγγα. Ο εμβολιασμός κατά του HPV αποτελεί βασικό μέτρο πρόληψης των μορφών καρκίνου που σχετίζονται με τους τύπους του ιού που καλύπτει.

Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού: Πρόκειται για βακτήριο που μπορεί να εγκατασταθεί στο στομάχι και να προκαλέσει χρόνια φλεγμονή. Η παρατεταμένη λοίμωξη αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του στομάχου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλοι οι φορείς θα αναπτύξουν τη νόσο.

Ιός Epstein-Barr: Είναι ιδιαίτερα διαδεδομένος και μεταδίδεται κυρίως μέσω του σάλιου. Έχει συσχετιστεί με συγκεκριμένα λεμφώματα, τον καρκίνο του ρινοφάρυγγα και ορισμένες περιπτώσεις καρκίνου του στομάχου.

Ιός της ηπατίτιδας Β: Η χρόνια λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στο ήπαρ και να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του συγκεκριμένου οργάνου. Ο ιός μεταδίδεται μέσω μολυσμένου αίματος και ορισμένων σωματικών υγρών, καθώς και από τη μητέρα στο παιδί κατά τον τοκετό.

HIV: Η λοίμωξη από τον ιό HIV αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα και αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης συγκεκριμένων κακοηθειών, μεταξύ των οποίων το σάρκωμα Kaposi και ορισμένα λεμφώματα.

Οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι η παρουσία μιας λοίμωξης δεν οδηγεί απαραίτητα σε καρκίνο. Ο κίνδυνος εξαρτάται από τον τύπο του μικροοργανισμού, τη διάρκεια της λοίμωξης, την κατάσταση του ανοσοποιητικού συστήματος και άλλους παράγοντες.

Πώς μπορεί να περιοριστεί ο κίνδυνος

Η πρόληψη των λοιμώξεων αποτελεί σημαντικό πεδίο παρέμβασης για τη μείωση ορισμένων μορφών καρκίνου. Τα διαθέσιμα μέτρα περιλαμβάνουν τον εμβολιασμό, την έγκαιρη διάγνωση και την κατάλληλη αντιμετώπιση συγκεκριμένων λοιμώξεων.

Το εμβόλιο κατά του HPV συμβάλλει στην προστασία από τους τύπους του ιού που ευθύνονται για μεγάλο μέρος των σχετικών κακοηθειών. Αντίστοιχα, ο εμβολιασμός κατά της ηπατίτιδας Β περιορίζει τον κίνδυνο χρόνιας λοίμωξης και των επιπλοκών της, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του ήπατος.

Παράλληλα, ο προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, μέσω των κατάλληλων εξετάσεων, μπορεί να εντοπίσει λοιμώξεις ή κυτταρικές αλλοιώσεις πριν εξελιχθούν σε κακοήθεια. Στην περίπτωση του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού, η διάγνωση και η θεραπεία, όταν ενδείκνυνται, μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών.

Σύμφωνα με τον Κλίφορντ, οι ανισότητες στην πρόσβαση σε εμβόλια και υπηρεσίες υγείας εξακολουθούν να επηρεάζουν την πρόληψη των καρκίνων που σχετίζονται με λοιμώξεις.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η διεύρυνση της εμβολιαστικής κάλυψης και η καλύτερη πρόσβαση στον προσυμπτωματικό έλεγχο μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των περιστατικών τα επόμενα χρόνια. Τα οφέλη, ωστόσο, ενδέχεται να χρειαστούν χρόνο για να αποτυπωθούν στα συνολικά ποσοστά εμφάνισης καρκίνου.