Νέα έρευνα: Η χρόνια οικονομική πίεση συνδέεται με την γήρανση του εγκεφάλου

Οι οικονομικές δυσκολίες φαίνεται πως αφήνουν αποτύπωμα όχι μόνο στην ψυχολογία, αλλά και στη λειτουργία του εγκεφάλου, σύμφωνα με νέα μακροχρόνια επιστημονική μελέτη.

Η έρευνα δείχνει ότι τα άτομα που αντιμετωπίζουν επίμονα χαμηλό εισόδημα ή δυσκολεύονται διαχρονικά να καλύψουν βασικές οικονομικές ανάγκες παρουσιάζουν χειρότερες γνωστικές επιδόσεις στη μέση ηλικία, ενώ αργότερα στη ζωή εμφανίζουν ενδείξεις μεγαλύτερης εγκεφαλικής συρρίκνωσης.

Τα αποτελέσματα της μελέτης παρουσιάστηκαν από τον Jacques Wels, ερευνητή στη Μονάδα Δια Βίου Υγείας και Γήρανσης του University College London, σε δημοσίευση στο περιοδικό Innovation in Aging.

Οι ερευνητές αξιοποίησαν δεδομένα από τη βρετανική μελέτη γεννήσεων του 1946, μία από τις μεγαλύτερες έρευνες παρακολούθησης πληθυσμού παγκοσμίως.

Στην ανάλυση συμμετείχαν 2.759 άνθρωποι, των οποίων η οικονομική κατάσταση εξετάστηκε σε διαφορετικές ηλικίες — στα 26, τα 43 και τα 53 χρόνια. Οι επιστήμονες κατέγραψαν τόσο το επίπεδο εισοδήματος όσο και το κατά πόσο οι συμμετέχοντες δυσκολεύονταν να πληρώσουν λογαριασμούς ή να ανταποκριθούν στις καθημερινές τους ανάγκες.

Περίπου ένας στους έξι συμμετέχοντες είχε βιώσει παρατεταμένα χαμηλό εισόδημα, ενώ ένας στους οκτώ είχε αντιμετωπίσει επαναλαμβανόμενη οικονομική δυσχέρεια.

Όταν οι συμμετέχοντες έφτασαν στην ηλικία των 53 ετών, υποβλήθηκαν σε τεστ που αξιολογούσαν τη λεκτική μνήμη και την ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι όσοι είχαν περάσει μεγαλύτερη οικονομική πίεση εμφάνιζαν χαμηλότερες επιδόσεις, ακόμη και όταν λήφθηκαν υπόψη παράγοντες όπως το μορφωτικό επίπεδο, οι παιδικές γνωστικές ικανότητες και οι συνθήκες ανατροφής.

Παράλληλα, σε μικρότερη ομάδα συμμετεχόντων πραγματοποιήθηκαν μαγνητικές τομογραφίες σε ηλικίες 69 έως 71 ετών. Τα ευρήματα έδειξαν ότι το επίμονα χαμηλό εισόδημα συνδεόταν με μεγαλύτερη απώλεια εγκεφαλικού όγκου, στοιχείο που θεωρείται δείκτης μειωμένης εγκεφαλικής υγείας.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ένας από τους βασικούς μηχανισμούς πίσω από αυτή τη σύνδεση μπορεί να είναι το παρατεταμένο στρες.

Η συνεχής ανησυχία για χρέη, λογαριασμούς και βασικές ανάγκες μπορεί να επιβαρύνει τον οργανισμό, αυξάνοντας τη φλεγμονή και επιταχύνοντας διαδικασίες που σχετίζονται με τη γήρανση του εγκεφάλου.

Παράλληλα, η διαρκής ενασχόληση με οικονομικά προβλήματα δημιουργεί έντονο γνωστικό φορτίο, μειώνοντας τους διαθέσιμους πόρους για λειτουργίες όπως η συγκέντρωση, η μνήμη και η λήψη αποφάσεων.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μελέτη καταγράφει συσχετίσεις και δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι η οικονομική δυσχέρεια προκαλεί άμεσα εγκεφαλικές αλλαγές. Παράλληλα, επειδή βασίζεται σε μία συγκεκριμένη γενιά Βρετανών πολιτών, απαιτούνται επιπλέον έρευνες για να επιβεβαιωθούν τα συμπεράσματα σε άλλους πληθυσμούς.

Ωστόσο, τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι η οικονομική ασφάλεια αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα για τη μακροχρόνια υγεία του εγκεφάλου, μαζί με άλλους γνωστούς παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα, η απώλεια ακοής και η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας.