Τα μαλλιά ασπρίζουν σχεδόν απότομα μετά από έντονο στρες – Γιατί συμβαίνει

Το έντονο στρες μπορεί να επηρεάσει την υγεία των μαλλιών και να επιταχύνει τη διαδικασία εμφάνισης λευκών τριχών.

Αν και η εικόνα ενός ανθρώπου που ασπρίζει μέσα σε μία νύχτα έχει συνδεθεί με ιστορίες έντονου φόβου ή ψυχολογικού σοκ, η επιστημονική πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.

Το χρώμα των μαλλιών καθορίζεται από τη μελανίνη, τη χρωστική ουσία που παράγεται από ειδικά κύτταρα στους θύλακες των τριχών.

Με την πάροδο του χρόνου, η δραστηριότητα αυτών των κυττάρων μειώνεται, με αποτέλεσμα τα μαλλιά να γίνονται γκρίζα ή λευκά.

Η διαδικασία επηρεάζεται κυρίως από την ηλικία και τη γενετική προδιάθεση, ενώ το στρες φαίνεται ότι μπορεί να διαδραματίζει επίσης ρόλο.

Πώς συνδέεται το στρες με τα λευκά μαλλιά

Όταν ο οργανισμός βρίσκεται υπό έντονη πίεση, ενεργοποιείται το συμπαθητικό νευρικό σύστημα, το οποίο συμμετέχει στην αντίδραση «μάχης ή φυγής».

Κατά τη διαδικασία αυτή απελευθερώνονται ουσίες, μεταξύ των οποίων η νοραδρεναλίνη, που μπορούν να επηρεάσουν τα κύτταρα των θυλάκων της τρίχας.

Έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2020 στο επιστημονικό περιοδικό Nature έδειξε, σε πειράματα με ποντίκια, ότι η έντονη ενεργοποίηση αυτού του μηχανισμού μπορεί να εξαντλήσει τα βλαστοκύτταρα που είναι απαραίτητα για την ανανέωση των κυττάρων παραγωγής χρωστικής.

Όταν αυτά τα κύτταρα δεν μπορούν πλέον να ανανεωθούν επαρκώς, οι τρίχες που αναπτύσσονται στη συνέχεια μπορεί να χάσουν το χρώμα τους.

Τα ευρήματα προσφέρουν μια πιθανή εξήγηση για τον τρόπο με τον οποίο το στρες μπορεί να επηρεάζει τη μελάγχρωση των μαλλιών. Ωστόσο, επειδή το συγκεκριμένο πείραμα πραγματοποιήθηκε σε ζώα, δεν αποδεικνύει ότι ο ίδιος μηχανισμός λειτουργεί με ακριβώς τον ίδιο τρόπο στους ανθρώπους.

Μπορούν τα μαλλιά να ασπρίσουν μέσα σε μία νύχτα;

Η απότομη λεύκανση των μαλλιών είναι γνωστή στην ιατρική βιβλιογραφία ως canities subita, ενώ συχνά αποκαλείται και «σύνδρομο της Μαρίας Αντουανέτας».

Η ονομασία προέρχεται από τον ισχυρισμό ότι τα μαλλιά της Γαλλίδας βασίλισσας άσπρισαν πριν από την εκτέλεσή της.

Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι το έντονο στρες μπορεί να μετατρέψει όλες τις ήδη αναπτυγμένες τρίχες από το φυσικό τους χρώμα σε λευκό μέσα σε λίγες ώρες.

Η τρίχα που έχει ήδη αναπτυχθεί αποτελείται από κερατινοποιημένα κύτταρα και δεν αλλάζει εύκολα τη χρωστική της σε όλο το μήκος της.

Μία πιθανή εξήγηση για την εντύπωση της ξαφνικής λεύκανσης είναι η διάχυτη τριχόπτωση, η οποία μπορεί να εμφανιστεί μετά από έντονο στρες.

Εάν πέσουν περισσότερες χρωματισμένες τρίχες και παραμείνουν αναλογικά περισσότερες λευκές, τα μαλλιά μπορεί να φαίνονται αισθητά πιο άσπρα σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτοάνοσες παθήσεις που επηρεάζουν τις τρίχες μπορεί επίσης να συμβάλουν σε τέτοια εικόνα.

Μπορεί το χρώμα να επανέλθει;

Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2021 στο eLife εξέτασε μεμονωμένες ανθρώπινες τρίχες και εντόπισε περιπτώσεις στις οποίες η απώλεια της χρωστικής συνδεόταν χρονικά με περιόδους έντονου ψυχολογικού στρες.

Οι ερευνητές κατέγραψαν επίσης περιπτώσεις στις οποίες η χρωστική επανεμφανίστηκε σε τμήματα της ίδιας τρίχας.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η απώλεια χρώματος δεν είναι υποχρεωτικά μη αναστρέψιμη σε κάθε τρίχα. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η αντιμετώπιση του στρες θα επαναφέρει το φυσικό χρώμα σε όλα τα λευκά μαλλιά.

Η ηλικία, η κληρονομικότητα και η κατάσταση των κυττάρων που παράγουν τη μελανίνη εξακολουθούν να έχουν καθοριστική σημασία.

Η ξαφνική εμφάνιση πολλών λευκών τριχών ή η απότομη αλλαγή στην πυκνότητα των μαλλιών αξίζει να αξιολογείται από δερματολόγο, καθώς μπορεί να σχετίζεται και με άλλους παράγοντες, όπως ορισμένες παθήσεις ή διατροφικές ελλείψεις.

Το στρες, επομένως, δεν αποτελεί τη μοναδική αιτία των λευκών μαλλιών, αλλά φαίνεται ότι μπορεί να επηρεάζει τη διαδικασία σε ορισμένες περιπτώσεις. Η ακριβής σχέση μεταξύ ψυχολογικής πίεσης και απώλειας χρωστικής στους ανθρώπους εξακολουθεί να διερευνάται.