Ζαλίζεστε όταν γυρίζετε πλευρό στο κρεβάτι; – Δείτε τι μπορεί να σημαίνει

Η ζαλάδα που εμφανίζεται ξαφνικά όταν γυρίζετε πλευρό στο κρεβάτι ή αλλάζετε θέση του κεφαλιού μπορεί να οφείλεται σε μια συχνή διαταραχή του έσω αυτιού, τον καλοήθη παροξυσμικό ίλιγγο θέσης, γνωστό ως BPPV.

Το χαρακτηριστικό του είναι ότι προκαλεί έντονη αίσθηση περιστροφής, η οποία συνήθως διαρκεί λίγο και υποχωρεί όταν σταματήσει η κίνηση.

Το συγκεκριμένο είδος ιλίγγου μπορεί να εμφανιστεί όταν κάποιος ξαπλώνει, σηκώνεται από το κρεβάτι, γυρίζει στο πλάι, σκύβει ή κοιτάζει προς τα πάνω.

Συχνά η κρίση διαρκεί λιγότερο από ένα λεπτό, όμως μπορεί να επανέλθει κάθε φορά που γίνεται η κίνηση που την προκαλεί. Μπορεί επίσης να συνοδεύεται από ναυτία ή αίσθημα αστάθειας.

Γιατί προκαλείται η αίσθηση ότι «γυρίζει» το δωμάτιο

Στο εσωτερικό του αυτιού υπάρχουν μικροσκοπικοί κρύσταλλοι, οι οποίοι συμμετέχουν στον μηχανισμό με τον οποίο ο οργανισμός αντιλαμβάνεται τη βαρύτητα και την κίνηση.

Σε περίπτωση BPPV, ορισμένοι από αυτούς μπορεί να μετακινηθούν από τη φυσιολογική τους θέση και να περάσουν στους ημικύκλιους σωλήνες του έσω αυτιού.

Όταν αλλάζει η θέση του κεφαλιού, τα σωματίδια αυτά μετακινούνται μέσα στο υγρό των σωλήνων και στέλνουν στον εγκέφαλο λανθασμένα σήματα σχετικά με την κίνηση.

Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι η ξαφνική αίσθηση ότι περιστρέφεστε εσείς ή ο χώρος γύρω σας.

Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν εντοπίζεται συγκεκριμένη αιτία για τη μετατόπιση των κρυστάλλων. Ωστόσο, ο BPPV μπορεί να εμφανιστεί και μετά από χτύπημα στο κεφάλι ή άλλες διαταραχές που επηρεάζουν το σύστημα ισορροπίας του έσω αυτιού.

Πώς ξεχωρίζει από άλλες μορφές ζάλης

Το βασικό χαρακτηριστικό είναι η σχέση με την κίνηση. Στον BPPV, η ζάλη εμφανίζεται μετά από συγκεκριμένη αλλαγή στη θέση του κεφαλιού και συνήθως υποχωρεί γρήγορα όταν το κεφάλι παραμένει ακίνητο.

Αντίθετα, ένας συνεχής ίλιγγος που διαρκεί για ώρες ή ημέρες δεν αποτελεί το τυπικό μοτίβο του BPPV και μπορεί να σχετίζεται με διαφορετική αιτία.

Για αυτό, η διάρκεια των επεισοδίων, οι κινήσεις που τα προκαλούν και τυχόν άλλα συμπτώματα είναι σημαντικά στοιχεία για την ιατρική αξιολόγηση.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός λαμβάνει αρχικά το ιστορικό και στη συνέχεια μπορεί να πραγματοποιήσει ειδική δοκιμασία κατά την οποία αλλάζει ελεγχόμενα τη θέση του κεφαλιού και του σώματος. Μία από τις πιο γνωστές είναι η δοκιμασία Dix-Hallpike.

Κατά τη διάρκεια της εξέτασης ο γιατρός παρατηρεί εάν προκαλείται ο χαρακτηριστικός ίλιγγος και εάν εμφανίζονται ακούσιες κινήσεις των ματιών, γνωστές ως νυσταγμός. Αν χρειαστεί, μπορεί να πραγματοποιηθούν και άλλες εξετάσεις για να αποκλειστούν διαφορετικές αιτίες της ζάλης.

Η θεραπεία που μετακινεί ξανά τους «κρυστάλλους»

Ο BPPV μπορεί να αντιμετωπιστεί με ειδικούς χειρισμούς επανατοποθέτησης, οι οποίοι έχουν στόχο να οδηγήσουν τα μετατοπισμένα σωματίδια σε σημείο του έσω αυτιού όπου δεν προκαλούν πλέον ίλιγγο.

Ο χειρισμός Epley είναι μία από τις συχνότερα χρησιμοποιούμενες τεχνικές για συγκεκριμένη μορφή BPPV και αποτελείται από μια σειρά ελεγχόμενων κινήσεων του κεφαλιού και του σώματος.

Σε πολλές περιπτώσεις η θεραπεία έχει αποτέλεσμα μέσα σε μία ή δύο συνεδρίες. Οι συγκεκριμένοι χειρισμοί δεν είναι κατάλληλοι για όλους χωρίς προηγούμενη αξιολόγηση.

Προβλήματα στον αυχένα ή την πλάτη, ορισμένες αγγειακές παθήσεις και άλλες καταστάσεις μπορεί να απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή.

Για τον λόγο αυτό, είναι προτιμότερο η διάγνωση να έχει επιβεβαιωθεί και η κατάλληλη τεχνική να έχει υποδειχθεί από επαγγελματία υγείας.

Πότε η ζάλη χρειάζεται άμεση αξιολόγηση

Η ζάλη δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα στον ίλιγγο θέσης, ιδιαίτερα όταν εμφανίζεται για πρώτη φορά, είναι έντονη, επιμένει ή επαναλαμβάνεται.

Άμεση ιατρική εκτίμηση χρειάζεται όταν ο ίλιγγος συνοδεύεται από συμπτώματα όπως:

• ξαφνικό και έντονο πονοκέφαλο,
• δυσκολία στην ομιλία,
• αδυναμία ή μούδιασμα σε πρόσωπο, χέρι ή πόδι,
• διπλωπία ή ξαφνική διαταραχή της όρασης,
• δυσκολία στη βάδιση ή αδυναμία να σταθεί κάποιος όρθιος,
• λιποθυμία,
• ξαφνική απώλεια ακοής,
• έντονους ή επίμονους εμετούς.

Μέχρι να αξιολογηθεί η αιτία της ζάλης, είναι σημαντικό να αποφεύγονται οι απότομες κινήσεις, να υπάρχει καλός φωτισμός κατά τη μετακίνηση τη νύχτα και να κάθεστε αμέσως όταν εμφανίζεται το αίσθημα περιστροφής, καθώς ο ίλιγγος μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο πτώσης.