Εσωτερικές εντάσεις στην Τεχεράνη: Σκληροπυρηνικοί αμφισβητούν τον Χαμενεΐ και τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ

Ενώ οι διαπραγματευτές του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκονται στην Ελβετία για να προωθήσουν την υλοποίηση του Μνημονίου Κατανόησης (MoU) για τον τερματισμό του πολέμου, στην Τεχεράνη μαίνεται σφοδρή εσωτερική διαμάχη. Σκληροπυρηνικοί κύκλοι εκφράζουν έντονη δυσαρέσκεια για τη «διστακτική» στάση του Ανώτατου Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.

Η σπάνια δημόσια τοποθέτηση του ΧαμενεΐΣε σύντομη γραπτή δήλωσή του την περασμένη Πέμπτη — την πρώτη και μοναδική μέχρι στιγμής για τη συμφωνία — ο Χαμενεΐ παραδέχθηκε ότι «σε επίπεδο αρχής, είχα διαφορετική άποψη», αλλά τελικά ενέκρινε το MoU αφού ο Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν ανέλαβε την πλήρη ευθύνη.Το σκάνδαλο Ναμπαβιάν και η διακοπείσα συνέντευξη

Η ένταση κορυφώθηκε την Κυριακή 21 Ιουνίου, όταν ο σκληροπυρηνικός κληρικός και βουλευτής Μαχμούντ Ναμπαβιάν — μέλος προηγούμενης διαπραγματευτικής ομάδας — εμφανίστηκε ζωντανά στο κρατικό τηλεοπτικό κανάλι IRINN.

Ο Ναμπαβιάν διάβασε αποσπάσματα από φερόμενη αλληλογραφία του Χαμενεΐ, στην οποία ο Ανώτατος Ηγέτης εξέφραζε έντονες αντιρρήσεις για την εκεχειρία και απαιτούσε:

Πολεμικές αποζημιώσεις από τις ΗΠΑ
Πλήρη άρση κυρώσεων
Αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων
Αποκλειστικό έλεγχο και επιβολή διοδίων στο Στενό του Ορμούζ
Διατήρηση του δικαιώματος εμπλουτισμού ουρανίου

Η συνέντευξη διακόπηκε απότομα μετά από 11 λεπτά. Ο Ναμπαβιάν αντιμετωπίζει τώρα απειλή δίωξης και αποπομπής από το κοινοβούλιο, ενώ ο κρατικός ραδιοτηλεοπτικός φορέας χαρακτήρισε τις δηλώσεις του «νομική παραβίαση».

Διαιρέσεις στο πολιτικό σύστημα

Ο Σαΐντ Τζαλιλί, υπερσυντηρητικός πρώην διαπραγματευτής, ήταν το μόνο μέλος του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας που καταψήφισε το MoU.

Στενοί συνεργάτες του Τζαλιλί και του δημάρχου Τεχεράνης Αλιρεζά Ζακανί κατηγορούν την κυβέρνηση Πεζεσκιάν και τον επικεφαλής διαπραγματευτή Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ ότι δεν προασπίζονται τα «εθνικά συμφέροντα», ιδίως όσον αφορά τον Λίβανο.

Σκληροπυρηνικά ΜΜΕ, όπως το Tasnim και η εκπομπή Be Vaght-e Iran, συνεχίζουν να πιέζουν για σκληρή γραμμή και να αμφισβητούν ακόμα και την ίδια την αποστολή της ιρανικής αντιπροσωπείας στην Ελβετία.

Το ζήτημα των νυχτερινών συγκεντρώσεων

Η κυβέρνηση φέρεται να προσπαθεί να περιορίσει τις μαζικές νυχτερινές συγκεντρώσεις υποστηρικτών του καθεστώτος, που συχνά μετατρέπονται σε διαδηλώσεις κατά οποιασδήποτε συμφωνίας με τις ΗΠΑ.

Στελέχη του προεδρικού γραφείου τις χαρακτηρίζουν «συναισθηματικά φορτισμένες τελετουργίες» που δυσκολεύουν τη διπλωματία — μια κίνηση που προκαλεί οργή στους σκληροπυρηνικούς.

Το επεισόδιο αποκαλύπτει βαθιές ρωγμές στο ιρανικό κατεστημένο:

Από τη μία πλευρά η κυβέρνηση Πεζεσκιάν που επιδιώκει πρακτική διέξοδο, και από την άλλη οι σκληροπυρηνικοί που βλέπουν οποιαδήποτε υποχώρηση ως προδοσία. Οι επόμενες ημέρες στην Ελβετία θα δείξουν αν η Τεχεράνη μπορεί να μιλήσει με μία φωνή ή αν η εσωτερική διαμάχη θα υπονομεύσει τις διαπραγματεύσεις.