Κρίση στις σχέσεις Ρ.Τ.Ερντογάν-Ι.Αλίγιεφ για την ισλαμική μαντίλα

Ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίεφ, αρνήθηκε να συμμετάσχει στη σύνοδο κορυφής του Οργανισμού Τουρκόφωνων Κρατών (OTS), η οποία πραγματοποιείται στην Άγκυρα, γυρνώντας έτσι την πλάτη στον ίδιο των Τούρκο πρόεδρο παρά την βοήθεια που είχε δεχθεί στην κατάληψη του Αρτσάχ.

Η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο αυξανόμενης έντασης στις σχέσεις Τουρκίας και Αζερμπαϊτζάν, με αφορμή την κριτική που ασκήθηκε από την τουρκική πλευρά στους περιορισμούς που επιβάλλονται στη χρήση της ισλαμικής μαντίλας στα σχολεία του Αζερμπαϊτζάν.

Σύμφωνα με το αζερικό πρακτορείο ειδήσεων Report, ο Αλίεφ θα εκπροσωπηθεί στη σύνοδο της 30ής Οκτωβρίου από τον υπουργό Εξωτερικών Τζεϊχούν Μπαϊράμοφ. Το πρακτορείο απέδωσε την απουσία του προέδρου σε προγραμματισμένες υποχρεώσεις και στο επιβαρυμένο πρόγραμμά του.

Ειδικότερα, ανέφερε ότι ο Αλίεφ θα παραστεί την Παρασκευή στον τελικό και στην τελετή λήξης του πρώτου Παγκοσμίου Κυπέλλου και Φεστιβάλ Ποδοσφαίρου Κ15 της FIFA, στο Μπακού, όπου θα απονείμει τα βραβεία στους φιναλίστ. Η συμμετοχή του στην εκδήλωση, σύμφωνα με το ίδιο μέσο, είχε προγραμματιστεί εκ των προτέρων.

Η ανακοίνωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε προσκαλέσει προσωπικά τον Αλίγιεφ κατά την τηλεφωνική τους επικοινωνία στις 21 Οκτωβρίου.

Παράλληλα, η απόφαση του Αζέρου προέδρου συμπίπτει με την αποχώρηση του Οκτάι Σαράλ, στενού προεδρικού συμβούλου του Ερντογάν, έπειτα από τη δημόσια αντιπαράθεση που προκάλεσαν οι δηλώσεις του για τους περιορισμούς στη χρήση της μαντίλας στα σχολεία του Αζερμπαϊτζάν.

Στις 12 Οκτωβρίου, ο Σαράλ επέκρινε μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Χ τους περιορισμούς που ισχύουν στο Αζερμπαϊτζάν, υποστηρίζοντας ότι είναι απαράδεκτο να στερείται το δικαίωμα στην εκπαίδευση από μαθήτριες που φορούν ισλαμική μαντίλα.

Τον Σεπτέμβριο, το Αζερμπαϊτζάν τροποποίησε τους κανονισμούς σχολικής ενδυμασίας, απαγορεύοντας ρούχα που θεωρούνται ασύμβατα με την προβλεπόμενη σχολική στολή ή με τον κοσμικό χαρακτήρα της εκπαίδευσης.

Παρότι οι νέες ρυθμίσεις δεν αναφέρονται ρητά στην ισλαμική μαντίλα, σύμφωνα με δημοσιεύματα, ορισμένες μαθήτριες που τη φορούσαν δεν έγιναν δεκτές στις σχολικές αίθουσες.

Οι δηλώσεις του Σαράλ προκάλεσαν την έντονη αντίδραση του κυβερνώντος κόμματος Νέο Αζερμπαϊτζάν, το οποίο κατηγόρησε Τούρκους πολιτικούς παράγοντες για παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας.

Σε συνέντευξή του στις 25 Οκτωβρίου στον δημοσιογράφο Ταλάτ Ατιλά, ο Σαράλ αποκάλυψε ότι αποχωρεί από τη θέση του κατόπιν εντολής του Ερντογάν.

Ερωτηθείς εάν η αποχώρησή του συνδεόταν με την κριτική που είχε ασκήσει στο Αζερμπαϊτζάν, απάντησε: «Ναι, έτσι φαίνεται».

Την επόμενη ημέρα ανακοίνωσε επισήμως την παραίτησή του.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Middle East Eye, το Αζερμπαϊτζάν είχε ζητήσει την απομάκρυνση του Σαράλ, καθώς και τη λήψη νομικών μέτρων εναντίον Τούρκων σχολιαστών που κατηγορούνταν ότι προσέβαλαν τον Αλίγιεφ.

Η αντιπαράθεση είχε και περαιτέρω συνέπειες. Το Μπακού απαγόρευσε την είσοδο στη χώρα σε 31 Τούρκους πολίτες, μεταξύ των οποίων δημοσιογράφοι, πολιτικά πρόσωπα και θρησκευτικοί σχολιαστές, ενώ εξέδωσε εντάλματα σύλληψης για άλλους επτά, εξαιτίας δηλώσεών τους που συνδέονταν με τη συγκεκριμένη διαμάχη.