Ιστορία
Στις 9 Σεπτεμβρίου 1943, ένα από τα ισχυρότερα και πιο σύγχρονα πολεμικά πλοία της εποχής εξαφανίστηκε μέσα σε λίγα λεπτά στα νερά της Μεσογείου. Το ιταλικό θωρηκτό «Roma», ναυαρχίδα του Βασιλικού Ιταλικού Ναυτικού, βυθίστηκε ύστερα από επίθεση γερμανικών βομβαρδιστικών, τα οποία χρησιμοποίησαν ένα όπλο που έμοιαζε να έρχεται από το μέλλον: την τηλεκατευθυνόμενη βόμβα Fritz X.
Η καταστροφή του πλοίου δεν αποτέλεσε μόνο μία από τις μεγαλύτερες ναυτικές τραγωδίες της Ιταλίας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Σηματοδότησε και την είσοδο του πολέμου στην εποχή των κατευθυνόμενων πυρομαχικών.
Η συνθηκολόγηση που άλλαξε τα πάντα
Στις 8 Σεπτεμβρίου 1943 ανακοινώθηκε η ανακωχή της Ιταλίας με τους Συμμάχους.
Η κυβέρνηση του στρατάρχη Πιέτρο Μπαντόλιο εγκατέλειπε ουσιαστικά τη συμμαχία με τη Γερμανία, προκαλώντας χάος στις ιταλικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Ο ισχυρός ιταλικός στόλος, που βρισκόταν κυρίως στη Λα Σπέτσια, έλαβε εντολή να αποπλεύσει ώστε τα πολεμικά πλοία να μην πέσουν στα χέρια των Γερμανών. Επικεφαλής του σχηματισμού ήταν το «Roma», με διοικητή τον ναύαρχο Κάρλο Μπεργκαμίνι.
Αρχικός προορισμός ήταν η ναυτική βάση της Λα Μανταλένα στη Σαρδηνία. Όταν, όμως, έγινε γνωστό ότι η βάση είχε καταληφθεί από γερμανικά στρατεύματα, ο ιταλικός στόλος άλλαξε πορεία και κατευθύνθηκε προς λιμάνι που ελεγχόταν από τους Συμμάχους.
Η Luftwaffe εμφανίζεται στον ουρανό
Οι Γερμανοί δεν ήταν διατεθειμένοι να επιτρέψουν την παράδοση των ιταλικών πλοίων. Το απόγευμα της 9ης Σεπτεμβρίου, βομβαρδιστικά Dornier Do 217 της Luftwaffe εντόπισαν τον σχηματισμό κοντά στο στενό του Μπονιφάτσιο, ανάμεσα στη Σαρδηνία και την Κορσική.
Τα γερμανικά αεροσκάφη πετούσαν σε μεγάλο ύψος και μετέφεραν τις Fritz X, διατρητικές βόμβες βάρους περίπου 1.570 κιλών. Κάθε βόμβα διέθετε ραδιοδέκτη και πηδάλια κατεύθυνσης, επιτρέποντας στον χειριστή του αεροσκάφους να διορθώνει την πορεία της μετά την άφεση.
Μπορούσε έτσι να πλήξει με ακρίβεια ακόμη και βαριά θωρακισμένα πλοία, παραμένοντας πάνω από την αποτελεσματική εμβέλεια πολλών αντιαεροπορικών όπλων.
Δύο χτυπήματα ήταν αρκετά
Η πρώτη Fritz X που έπληξε το «Roma» διαπέρασε τα καταστρώματα και εξερράγη κάτω από την τρόπιδα. Η έκρηξη προκάλεσε εισροή υδάτων, έθεσε εκτός λειτουργίας μηχανές και λέβητες και γέμισε το εσωτερικό του πλοίου με φωτιές και καπνό.
Λίγα λεπτά αργότερα ακολούθησε το μοιραίο δεύτερο πλήγμα. Η βόμβα διαπέρασε το κατάστρωμα κοντά στον δεύτερο κύριο πύργο πυροβόλων και προκάλεσε έκρηξη στις αποθήκες πυρομαχικών.
Ο τεράστιος πύργος εκτοξεύτηκε από τη θέση του, ενώ μία γιγαντιαία στήλη καπνού και φλόγας υψώθηκε στον ουρανό.
Το θωρηκτό πήρε μεγάλη κλίση, ανατράπηκε και κόπηκε στα δύο πριν χαθεί κάτω από την επιφάνεια.
Μαζί του σκοτώθηκε ο ναύαρχος Μπεργκαμίνι και περισσότεροι από 1.250 ναυτικοί, ενώ νεότερες έρευνες ανεβάζουν τους νεκρούς στους 1.393.
Η αυγή ενός νέου πολέμου
Η βύθιση του «Roma» απέδειξε ότι ακόμη και ένα πανίσχυρο θωρηκτό μπορούσε να καταστραφεί από μεγάλη απόσταση με ελάχιστα, αλλά εξαιρετικά ακριβή πλήγματα.
Οι ημέρες κατά τις οποίες η παχιά θωράκιση θεωρούνταν επαρκής προστασία πλησίαζαν στο τέλος τους.
Η Fritz X χρησιμοποιήθηκε αργότερα και εναντίον συμμαχικών πλοίων, όμως η επίθεση στο «Roma» αποτέλεσε την πρώτη μεγάλη επιχειρησιακή επιτυχία της.
Το ιταλικό θωρηκτό δεν χάθηκε πολεμώντας τους παλιούς εχθρούς της χώρας του, αλλά χτυπημένο από τον μέχρι την προηγούμενη ημέρα σύμμαχό του.
Η τραγωδία της 9ης Σεπτεμβρίου 1943 αποτέλεσε ταυτόχρονα το αιματηρό τέλος μιας συμμαχίας και την προειδοποίηση για το μέλλον: H ακρίβεια των όπλων θα γινόταν πλέον εξίσου σημαντική με την καταστροφική τους ισχύ.
