
Μια εντυπωσιακή πόλη των Μάγια, με πυραμίδες, αμφιθέατρα και γήπεδα, παρέμενε κρυμμένη κάτω από την πυκνή βλάστηση για αιώνες, ενώ η αποκάλυψή της ξεκίνησε, σχεδόν απρόσμενα, από μια αναζήτηση στο Google.
Ο Λουκ Όλντ-Τόμας, υποψήφιος διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο Tulane, αναζητούσε διαθέσιμα δεδομένα LiDAR που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν στην αρχαιολογική έρευνα. Έπειτα από αρκετή αναζήτηση στο διαδίκτυο, εντόπισε σε μία από τις τελευταίες σελίδες των αποτελεσμάτων μια μελέτη που είχε πραγματοποιηθεί από μεξικανικό οργανισμό για την καταγραφή και παρακολούθηση του περιβάλλοντος.
Τα δεδομένα αποδείχθηκαν πολύ πιο σημαντικά απ’ ό,τι αρχικά φαινόταν.
Με τη χρήση LiDAR, μιας τεχνολογίας που στέλνει παλμούς λέιζερ προς το έδαφος και καταγράφει με μεγάλη ακρίβεια την επιφάνειά του, οι ερευνητές μπόρεσαν να «αφαιρέσουν» ψηφιακά την πυκνή βλάστηση. Έτσι εμφανίστηκαν τα ίχνη μιας τεράστιας προϊσπανικής εγκατάστασης, με περισσότερες από 6.500 κατασκευές.
Η πόλη ονομάστηκε Valeriana και βρίσκεται στην περιοχή της σημερινής μεξικανικής πολιτείας Καμπέτσε. Ανάμεσα στα κατάλοιπά της εντοπίζονται μεγάλες πυραμίδες, χώροι συγκέντρωσης, αμφιθέατρα και αθλητικές εγκαταστάσεις, στοιχεία που μαρτυρούν έναν ιδιαίτερα οργανωμένο αστικό πολιτισμό.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός ότι η αρχαία πόλη βρισκόταν πολύ κοντά στον σύγχρονο οδικό άξονα της περιοχής. Μάλιστα, κάτοικοι της κοντινής κοινότητας καλλιεργούσαν επί χρόνια τη γη ανάμεσα στα αρχαιολογικά κατάλοιπα, χωρίς να αντιλαμβάνονται την πραγματική έκταση του αρχαίου οικισμού.
Οι πρώτες κατασκευές φαίνεται να χρονολογούνται πριν από το 150 μ.Χ., ενώ η σημαντικότερη οικοδομική δραστηριότητα σημειώθηκε μεταξύ 250 και 900 μ.Χ. Κατά την περίοδο ακμής της, περίπου από το 750 έως το 850 μ.Χ., η Valeriana εκτιμάται ότι είχε πληθυσμό μεταξύ 30.000 και 50.000 ανθρώπων.
Η ανακάλυψη προσθέτει ένα ακόμα σημαντικό κομμάτι στην εικόνα που έχουν οι αρχαιολόγοι για τον πολιτισμό των Μάγια. Δείχνει ότι η περιοχή δεν αποτελούνταν απλώς από μικρούς, απομονωμένους οικισμούς, αλλά φιλοξενούσε ένα εκτεταμένο δίκτυο μεγάλων και σύνθετων αστικών κέντρων.
Και ίσως το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι μια πόλη που φιλοξένησε κάποτε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους χρειάστηκε τελικά μια αναζήτηση στη 16η σελίδα του Google για να αποκαλυφθεί ξανά στον σύγχρονο κόσμο.