Το ιδιότυπο σύστημα των αμερικανικών εκλογών – Τι γίνεται σε περίπτωση ισοπαλίας

Το ιδιόμορφο σύστημα των αμερικανικών εκλογών που μπορεί να επιφέρει από καθυστέρηση μηνών για την ανακοίνωση του νικητή και νέες εκλογές, μέχρι και την επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ ακόμα και αν ηττηθεί.

Το ιδιόμορφο πολιτικό Σύστημα των ΗΠΑ

Το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ αποφασίζεται από ένα σύστημα δύο βημάτων, κατά το οποίο η ψηφοφορία σε μια Πολιτεία ακολουθείται από μια δεύτερη στο Σώμα Εκλεκτόρων στις 14 Δεκεμβρίου.

Με κάθε Πολιτεία των ΗΠΑ να διαθέτει ένα συγκεκριμένο αριθμό εκλεκτόρων με βάση τον πληθυσμό της, εναπόκειται σε αυτούς να ψηφίσουν πλέον για τον πιστοποιημένο νικητή της λαϊκής ψήφου.

Ένας υποψήφιος πρέπει να συγκεντρώσει 270 ψήφους από το σύνολο των 538 για να διεκδικήσει τη νίκη, με τις ψήφους να υπολογίζονται επίσημα, τόσο για τη Βουλή των Αντιπροσώπων, όσο και για τη Γερουσία στις 6 Ιανουαρίου.

Λαμπρότερο… εγχειρίδιο για να καταλάβει κανείς πώς λειτουργεί το σύστημα δεν θα μπορούσε να υπάρξει από τον τρόπο που επικράτησε ο Ντόναλντ Τραμπ της Χίλαρι Κλίντον το 2016. Να εξασφαλίσει δηλαδή όχι τη λαϊκή ψήφο, αλλά αυτή του Σώματος Εκλεκτόρων.

Η 8η Δεκεμβρίου είναι η ημερομηνία σταθμός, η επονομαζόμενη και «ασφαλές λιμάνι», με τις Πολιτείες να είναι υποχρεωμένες να έχουν υποβάλει μέχρι τότε τους εκλεγμένους εκλέκτορες στον «Αρχειοφύλακα» των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ωστόσο, σε περίπτωση κωλύματος, έχει προβλεφθεί μια ομοσπονδιακή νομοθετική διάταξη που επιτρέπει στο νομοθετικό σώμα να διορίσει νέους εκλέκτορες πριν από την τελική ψηφοφορία.

Μόνο που σε αυτήν την περίπτωση θα μπορούσαν ενδεχομένως να διοριστούν εκλέκτορες που υποστηρίζουν τον υποψήφιο ο οποίος τελικά δεν εξασφαλίζει τη λαϊκή ψήφο.

Φανταστείτε λοιπόν τι μπορεί να γίνει σε Πολιτείες όπου κυβερνήτης και νομοθετικό σώμα βρίσκονται σε αντίπαλα στρατόπεδα.

Καλή ώρα όπως η Πενσιλβάνια, το Μίσιγκαν, το Ουισκόνσιν και η Βόρεια Καρολίνα, οι οποίες έχουν Δημοκρατικούς κυβερνήτες, αλλά νομοθετικά σώματα που ελέγχονται από τους Ρεπουμπλικάνους.

Αντιμέτωποι με αντιπάλους εκλέκτορες από την ίδια Πολιτεία, Βουλή και Γερουσία ψηφίζουν για να αποφασίσουν ποιοι θα γίνουν δεκτοί. Σε περίπτωση ωστόσο που Βουλή και Γερουσία διαφωνούν, υπερισχύει η επιλογή του κυβερνήτη.

Μέχρι τώρα, η Γερουσία είναι των Ρεπουμπλικανών, ενώ οι Δημοκρατικοί ελέγχουν τη Βουλή των Αντιπροσώπων, ωστόσο η εκλογική καταμέτρηση θα διεξαχθεί από το νέο Κογκρέσο, το οποίο θα ορκιστεί στις 3 Ιανουαρίου.

Ένα άλλο σενάριο θέλει τον Αντιπρόεδρο του Τραμπ, Μάικ Πενς, ως πρόεδρος της Γερουσίας, να προσπαθήσει να αμφισβητήσει τις ψήφους εάν τα δύο σώματα δεν μπορέσουν να συμφωνήσουν.

Σε αυτήν την περίπτωση, ο νόμος δεν προσδιορίζει εάν ένας υποψήφιος θα απαιτούσε ακόμα 270 ψήφους, την πλειοψηφία δηλαδή του συνόλου, ή θα μπορούσε να κερδίσει με την πλειοψηφία των υπόλοιπων ψήφων.

Και τα δύο μέρη θα μπορούσαν τότε ενδεχομένως να ζητήσουν από το Ανώτατο Δικαστήριο να επιλύσει το αδιέξοδο του Κογκρέσου.

«Ενδεχόμενο εκλογών» ή αλλιώς τι συμβαίνει στην… ισοπαλία

Ακόμα και μετά την καταμέτρηση των ψήφων των εκλεκτόρων, υπάρχει ένα ακόμη πιθανό σενάριο, βάσει του οποίου δεν θα μπορεί να υπάρξει νικητής.

Εάν κανένας υποψήφιος δεν εξασφαλίσει την πλειοψηφία των εκλεκτόρων ή και οι δύο υποψήφιοι πάρουν 269 ψήφους, αυτό πυροδοτεί το σενάριο νέων εκλογών, βάσει της 12ης τροποποίησης του Συντάγματος. Στη συνέχεια εναπόκειται στη Βουλή των Αντιπροσώπων να αποφασίσει ποιος θα είναι ο νικητής των εκλογών, ενώ η Γερουσία επιλέγει τον αντιπρόεδρο, με κάθε πολιτειακή αντιπροσωπία να λαμβάνει από μία ψήφο.

Μέχρι σήμερα, οι Ρεπουμπλικανοί ελέγχουν το Κογκρέσο με 26 από τις αντιπροσωπείες των 50 πολιτειών, ενώ οι Δημοκρατικοί με 22. Η μία ομάδα εκπροσώπων απαρτίζεται από ισότιμο αριθμό μελών Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικανών, ενώ η τελευταία από επτά Δημοκρατικούς, έξι Ρεπουμπλικανούς και έναν Φιλελεύθερο.

Ενδεχόμενη ωστόσο εκλογική διαφορά στο Κογκρέσο πρέπει να επιλυθεί έως την αυστηρή προθεσμία της 20ής Ιανουαρίου, όταν το Σύνταγμα ορίζει ότι λήγει η θητεία του νυν προέδρου.

Εάν το Κογκρέσο αποτύχει να αναδείξει νικητή (είτε πρόεδρο, είτε αντιπρόεδρο), τότε ο Πρόεδρος της Βουλής, επί του παρόντος η Δημοκρατικός από την Καλιφόρνια, Νάνσυ Πελόζι, θα εκτελούσε χρέη αναπληρωτή προέδρου.

Το Κογκρέσο πιστοποιεί συνήθως τα αποτελέσματα του Σώματος Εκλεκτόρων δύο εβδομάδες πριν από την ημέρα της ορκωμοσίας.