Πού βρίσκεται ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ: Aυτά είναι τα τρία σενάρια για τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν

Περισσότερο από πέντε μήνες μετά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ, η τύχη και η πραγματική επιρροή του διαδόχου του, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, παραμένουν αντικείμενο έντονων ερωτημάτων και σεναρίων.

Ο 56χρονος γιος του πρώην ανώτατου ηγέτη φέρεται να τραυματίστηκε σοβαρά κατά την αμερικανοϊσραηλινή αεροπορική επιδρομή στην Τεχεράνη, στην οποία εξοντώθηκαν μέλη της οικογένειάς του. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, υπέστη σοβαρά τραύματα στο πρόσωπο και στα πόδια. Έκτοτε, όμως, δεν έχει πραγματοποιήσει καμία δημόσια εμφάνιση, γεγονός που έχει ενισχύσει τις φήμες σχετικά με την κατάσταση της υγείας του και τον πραγματικό έλεγχο που ασκεί στη χώρα.

Παρότι θεωρείται ότι ανέλαβε τη θέση του ανώτατου ηγέτη υπό εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, η απουσία του από δημόσιες εκδηλώσεις είναι πρωτοφανής. Δεν εμφανίστηκε στην κηδεία του πατέρα του, ενώ δεν εκφώνησε ούτε το παραδοσιακό πρωτοχρονιάτικο μήνυμα για το Νορούζ, σπάζοντας μια πολυετή παράδοση του ιρανικού καθεστώτος.

Οι ιρανικές αρχές υποστηρίζουν ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ βρίσκεται σε ανάρρωση και εξακολουθεί να ασκεί τα καθήκοντά του. Ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν έχει δηλώσει ότι η επικοινωνία μαζί του αυξάνεται σταδιακά. Ωστόσο, οι ισχυρισμοί αυτοί αντιμετωπίζονται με επιφύλαξη από δυτικές υπηρεσίες ασφαλείας και αναλυτές.

Μεταξύ των σεναρίων που εξετάζονται είναι ότι ο νέος ηγέτης βρίσκεται κρυμμένος σε ασφαλή τοποθεσία εντός του Ιράν, πιθανώς σε υπόγειο καταφύγιο, λόγω του φόβου νέων επιθέσεων. Ένα άλλο σενάριο θέλει τον Μοτζτάμπα να έχει μεταφερθεί στη Ρωσία, αν και αυτό δεν έχει επιβεβαιωθεί. Υπάρχει επίσης η εκτίμηση ότι τα τραύματά του μπορεί να είναι τόσο σοβαρά ώστε να μην είναι σε θέση να ασκήσει ουσιαστική εξουσία.

Η απουσία οπτικού υλικού με τον ίδιο έχει προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη αμφισβήτηση. Ιρανικά κρατικά μέσα έχουν μεταδώσει υλικό που φέρεται να έχει δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη, γεγονός που οδήγησε ορισμένους παρατηρητές να αμφισβητήσουν την αυθεντικότητά του. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μάλιστα, εμφανίστηκε το παρατσούκλι «ο Χάρτινος Ηγέτης», λόγω των θεωριών ότι το καθεστώς προσπαθεί να διατηρήσει την εικόνα παρουσίας του.

Την ίδια ώρα, το ενδιαφέρον των δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών φέρεται να επικεντρώνεται στον εντοπισμό του. Σύμφωνα με εκτιμήσεις ασφαλείας, εφόσον βρίσκεται εν ζωή, είναι πιθανό να έχει περιορίσει στο ελάχιστο τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες και να χρησιμοποιεί ένα ιδιαίτερα κλειστό δίκτυο συνεργατών για τη μεταφορά μηνυμάτων.

Πέρα όμως από την προσωπική κατάσταση του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι η πραγματική ισχύς στο Ιράν έχει μετατοπιστεί περισσότερο προς το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC). Οι Φρουροί αποτελούν εδώ και χρόνια έναν από τους ισχυρότερους θεσμούς της χώρας, με σημαντική επιρροή στον στρατό, την οικονομία, τις υπηρεσίες ασφαλείας και την εξωτερική πολιτική.

Σύμφωνα με αυτή την εκτίμηση, ακόμα και αν ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ παραμένει τυπικά στην κορυφή της ιρανικής ηγεσίας, το IRGC ενδέχεται να έχει πλέον τον καθοριστικό ρόλο στη λήψη αποφάσεων.