Μεγάλες πυροσβεστικές δυνάμεις αλλά οι φωτιές δεν σβήνουν με τίποτα: Γιατί;

Κάθε μεγάλο πύρινο μέτωπο ακολουθεί το ίδιο μοτίβο: εκατοντάδες πυροσβέστες, εναέρια μέσα, ανακοινώσεις για «όλες τις διαθέσιμες δυνάμεις» και τελικά φωτιές που συνεχίζουν να μαίνονται για ώρες ή μέρες. Το ερώτημα επανέρχεται επίμονα: γιατί, παρά την αποστολή μεγάλων δυνάμεων, οι φωτιές δεν σβήνουν εύκολα;

Η απάντηση δεν είναι μία. Είναι το άθροισμα πολλών αποτυχιών.

Οι άμεσοι λόγοι

Ο ισχυρός άνεμος αλλάζει συνεχώς κατεύθυνση και τροφοδοτεί τις φλόγες. Η ξηρασία και η υψηλή θερμοκρασία μετατρέπουν τη βλάστηση σε εύφλεκτο υλικό. Το ανάγλυφο του εδάφους – απότομες πλαγιές, δύσβατες περιοχές – δυσκολεύει την πρόσβαση των επίγειων δυνάμεων. Όταν ξεσπούν ταυτόχρονα πολλά μέτωπα, οι δυνάμεις διασπώνται και χάνουν την αποτελεσματικότητά τους.

Όμως αυτά είναι τα συμπτώματα. Όχι η ρίζα. Άλλωστε αυτά υπήρχαν και θα υπάρχουν πάντα.

Οι βαθύτερες ευθύνες

1. Αποτυχία πρόληψης

Ακαθάριστα οικόπεδα, οι σωροί σκουπιδιών, τα ξερά χόρτα δίπλα σε κατοικίες και οι εγκαταλελειμμένες δασικές εκτάσεις αποτελούν έτοιμο καύσιμο.

Η ευθύνη βαραίνει πρωτίστως τους δήμους που δεν ελέγχουν και δεν καθαρίζουν συστηματικά, τους ιδιοκτήτες που αδιαφορούν και την πολιτεία που δεν επιβάλλει ουσιαστικές κυρώσεις.

Όταν η φωτιά ξεκινά από οικόπεδο γεμάτο σκουπίδια, όπως πρόσφατα στη Σαλαμίνα, δεν μιλάμε για «ατύχημα». Μιλάμε για προαναγγελθείσα καταστροφή.

Σας πληροφορούμε (και έχουμε ιδία άποψη, όχι μεταφερόμενη) πως τέτοια σκουπιδο-οικόπεδα υπάρχουν εκατοντάδες στην Σαλαμίνα.

2. Ανεπαρκής δασική διαχείριση

Η έλλειψη τακτικών καθαρισμών, αντιπυρικών ζωνών και σωστής διαχείρισης της καύσιμης ύλης αφήνει τα δάση εκτεθειμένα. Η ευθύνη εδώ ανήκει στις δασικές υπηρεσίες και στην κεντρική πολιτική που επί χρόνια υποβάθμισε τη δασοπροστασία.

3. Συντονισμός και επιχειρησιακές αδυναμίες

Παρά τις μεγάλες δυνάμεις, συχνά παρατηρούνται καθυστερήσεις στην αρχική επέμβαση, προβλήματα επικοινωνίας και κατακερματισμός αρμοδιοτήτων. Η Πυροσβεστική σηκώνει το μεγαλύτερο βάρος, ενώ η πρόληψη παραμένει ορφανή.

4. Πολιτική ευθύνη

Κάθε κυβέρνηση υπόσχεται «αλλαγή σελίδας» μετά τις καταστροφές. Οι προσλήψεις είναι περιορισμένες, ο εξοπλισμός δεν ανανεώνεται επαρκώς και η πρόληψη παραμένει δευτερεύουσα προτεραιότητα μπροστά στην καταστολή.

Η υποτιθέμενη κλιματική αλλαγή έχει γίνει η μόνιμη δικαιολογία για τη διαχρονική ανεπάρκεια.

5. Κοινωνική συνενοχή

Η αδιαφορία πολιτών που πετάνε σκουπίδια σε οικόπεδα ή ανάβουν φωτιές χωρίς μέτρα επιδεινώνει την κατάσταση. Χωρίς κοινωνική εγρήγορση, καμία κρατική μηχανή δεν αρκεί.

Οι μεγάλες πυροσβεστικές δυνάμεις είναι απαραίτητες, αλλά δεν μπορούν να αντισταθμίσουν την απουσία πρόληψης.

Οι ευθύνες είναι συλλογικές, αλλά ξεκινούν από την κορυφή: Από την πολιτική επιλογή να αντιμετωπίζεται η πυροπροστασία ως εποχιακό πρόβλημα και όχι ως μόνιμη προτεραιότητα.

Και μια που είπαμε για εξοπλισμό πυρόσβεσης, στην φωτιά της Σαλαμίνας φάνηκε για ακόμα μία φορά πως κάποια εναέρια μέσα είναι εντελώς ακατάλληλα για αυτή την δουλειά.