Τα «ματωμένα» υπερπλεονάσματα μεταρέπει σε «κουμπαρά» ο Κ.Μητσοτάκης για προεκλογικές παροχές

Μπορεί ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης να επιχειρεί να πείσει ότι κινείται θεσμικά και να καλεί Ανδρουλάκη και Τσίπρα να παρουσιάσουν κοστολογημένα προγράμματα, όμως τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι η κυβέρνηση έχει ήδη βρει τον δικό της «κουμπαρά».

Τα πρωτογενή υπερπλεονάσματα του προϋπολογισμού φαίνεται να αποτελούν την κινητήρια δύναμη τόσο για τις παροχές όσο και για την προεκλογική στρατηγική.

Τα δισεκατομμύρια των υπερπλεονασμάτων

Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά ο προϋπολογισμός της χώρας γεννά υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα. Το 2025 έκλεισε στο 4,9% του ΑΕΠ, δηλαδή στα 12,13 δισ. ευρώ – ποσό κατά 2,9 δισ. υψηλότερο από τον στόχο. Το 2024 είχε κλείσει στο +4,8% και το 2023 στο +2%.Όλα δείχνουν ότι και το 2026 θα κινηθεί κοντά στο ίδιο υψηλό επίπεδο, πράγμα που σημαίνει ότι θα συγκεντρωθούν περίπου άλλα 3 δισ. ευρώ πάνω από τις αρχικές προβλέψεις του προϋπολογισμού.

Τους αριθμούς επιβεβαίωσε ο ESM, ο μεγαλύτερος πιστωτής της χώρας, μέσω του Euro Area Stability Watch.Ακόμη και σε δυσμενές σενάριο –με νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, άνοδο του κόστους ενέργειας και βίαιη διόρθωση στις αγορές– η Ελλάδα εμφανίζεται ως μία από τις δύο χώρες της Ευρωζώνης (μαζί με την Κύπρο) όπου το χρέος συνεχίζει να μειώνεται.

Το πρώτο τρίμηνο του 2026 το ελληνικό χρέος υποχώρησε στο 143,5% του ΑΕΠ, με τον ταχύτερο ρυθμό αποκλιμάκωσης στην Ευρωζώνη.Από πού μαζεύονται τα χρήματαΗ άλλη όψη του νομίσματος είναι ο τρόπος με τον οποίο δημιουργούνται αυτά τα υπερπλεονάσματα.

Η πολιτική της κυβέρνησης παραμένει έντονα φορο-εισπρακτική, με κύρια εργαλεία τον ΦΠΑ και τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί επιδοματικό χαρακτήρα ώστε να κρατά συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες σε κατάσταση εξάρτησης από κρατικές ενισχύσεις.

Με άλλα λόγια, την ώρα που η κυβέρνηση μιλάει για δημοσιονομική σοβαρότητα, τα επιπλέον δισεκατομμύρια προέρχονται κυρίως από την υψηλή φορολογία και την ακρίβεια που πλήττει την καθημερινότητα των πολιτών.Ο κουμπαράς για τις παροχέςΤο υπερπλεόνασμα των περίπου 3 δισ. ευρώ δίνει στον πρωθυπουργό τη δυνατότητα να προχωρήσει σε στοχευμένες παροχές, ιδιαίτερα προς ομάδες που έχουν δυσαρεστηθεί από την πολιτική του. Ελεύθεροι επαγγελματίες και μικρομεσαίοι φαίνεται να αποτελούν προτεραιότητα.

Μέτρα όπως ο περιορισμός της προκαταβολής φόρου στο 40% ή παρεμβάσεις στο τέλος επιτηδεύματος θεωρούνται χαμηλού δημοσιονομικού κόστους, καθώς αντισταθμίζονται από αυξημένα έσοδα από άμεσους φόρους, ακρίβεια και μερίσματα.

Στο κυβερνητικό επιτελείο εκτιμούν ότι τέτοιες κινήσεις θα μπορούσαν να «κλείσουν» τη ψαλίδα και να προσφέρουν στη Νέα Δημοκρατία επιπλέον 1-1,5 ποσοστιαίες μονάδες, βοηθώντας να «κλειδώσει» το 30%.Πλήρες ξήλωμα του τεκμαρτού εισοδήματος θεωρείται δύσκολο, καθώς έχει φέρει πάνω από 500 εκατ. ευρώ στα ταμεία.

Στο τραπέζι, ωστόσο, βρίσκονται σημειακές παρεμβάσεις.

Παροχές σε δόσεις

Αν τελικά τηρηθεί η δέσμευση για εκλογές την άνοιξη του 2027, το πακέτο των παροχών αναμένεται να σπάσει σε δύο φάσεις: ένα πρώτο τμήμα στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και ένα δεύτερο λίγο πριν από τις κάλπες.

Στόχος είναι να δοθεί η αίσθηση ότι η κυβέρνηση «ακούει» την κοινωνία, χωρίς να εξαντλήσει όλα τα δημοσιονομικά περιθώρια από την αρχή.

Με αυτόν τον τρόπο, τα υπερπλεονάσματα που κάποτε αποκαλούνταν «ματωμένα» μετατρέπονται σε πολιτικό εργαλείο. Έναν κουμπαρά που μπορεί να χρηματοδοτήσει τόσο τις παροχές όσο και την προεκλογική στρατηγική της κυβέρνησης.