Ο κανόνας των 5 δευτερολέπτων: Η αλήθεια για το φαγητό που πέφτει στο πάτωμα

Ο «κανόνας των 5 δευτερολέπτων» αποτελεί εδώ και χρόνια μια από τις πιο διαδεδομένες πεποιθήσεις γύρω από την κατανάλωση τροφίμων που πέφτουν στο πάτωμα.

Η λογική είναι απλή: αν προλάβουμε να σηκώσουμε γρήγορα το φαγητό, θεωρείται ότι τα μικρόβια δεν έχουν προλάβει να μεταφερθούν πάνω του.

Οι επιστημονικές μελέτες, όμως, δείχνουν ότι τα πράγματα δεν λειτουργούν ακριβώς έτσι.

Έρευνα που πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου Rutgers εξέτασε πόσο εύκολα μεταφέρονται βακτήρια από διαφορετικές επιφάνειες στα τρόφιμα.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ανοξείδωτο ατσάλι, κεραμικό πλακάκι, ξύλο και χαλί, ενώ δοκίμασαν διαφορετικά τρόφιμα και χρόνους επαφής.

Το βασικό συμπέρασμα ήταν ότι η μεταφορά βακτηρίων μπορεί να ξεκινήσει από την πρώτη στιγμή που το τρόφιμο ακουμπήσει την επιφάνεια.

Με άλλα λόγια, το γεγονός ότι κάποιος σηκώνει το φαγητό μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα δεν σημαίνει ότι αυτό παρέμεινε απαλλαγμένο από μικρόβια.

Η υγρασία παίζει σημαντικό ρόλο

Ένας από τους παράγοντες που επηρεάζουν σημαντικά τη μεταφορά μικροοργανισμών είναι η υγρασία του τροφίμου.

Ένα υγρό ή μαλακό τρόφιμο, όπως ένα κομμάτι φρούτου ή ένα μαγειρεμένο ζυμαρικό, μπορεί να έρθει σε πολύ πιο άμεση επαφή με τους μικροοργανισμούς που βρίσκονται στην επιφάνεια. Αντίθετα, ένα ξηρό τρόφιμο μπορεί να παρουσιάσει μικρότερη μεταφορά βακτηρίων.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι τα ξηρά τρόφιμα είναι ασφαλή όταν πέσουν στο πάτωμα. Απλώς η ποσότητα των μικροοργανισμών που μεταφέρονται μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τις συνθήκες.

Τι συμβαίνει με το χαλί

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο ρόλος της επιφάνειας. Το χαλί δεν αποδείχθηκε απαραίτητα η χειρότερη περίπτωση, παρά την αντίληψη ότι πρόκειται για ιδιαίτερα βρώμικη επιφάνεια.

Οι ίνες του μπορούν να περιορίσουν την άμεση επαφή μεταξύ τροφίμου και βακτηρίων. Αντίθετα, οι λείες επιφάνειες, όπως τα πλακάκια και το ανοξείδωτο ατσάλι, επιτρέπουν μεγαλύτερη επιφάνεια επαφής.

Το αποτέλεσμα εξαρτάται, επομένως, από έναν συνδυασμό παραγόντων: το είδος του τροφίμου, την υγρασία του, την επιφάνεια στην οποία έπεσε και την ποσότητα των μικροοργανισμών που βρίσκονται εκεί.

Ο «κανόνας των πέντε δευτερολέπτων» δεν αποτελεί, λοιπόν, εγγύηση ότι ένα τρόφιμο είναι ασφαλές επειδή σηκώθηκε γρήγορα. Η επαφή με μια επιφάνεια μπορεί να οδηγήσει σε μεταφορά μικροοργανισμών από την πρώτη στιγμή και γι’ αυτό, όταν ένα τρόφιμο πέσει στο πάτωμα, η ασφαλέστερη επιλογή είναι να μην καταναλωθεί.