Γιατί ορισμένοι άνθρωποι δεν μπορούν να κοιμηθούν αν ακούγεται έστω και ένας μικρός θόρυβος;

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί ορισμένοι άνθρωποι δεν μπορούν να κοιμηθούν αν ακούγεται έστω και ο παραμικρός θόρυβος;

Ένα ρολόι που χτυπά, ένα αυτοκίνητο που περνά στον δρόμο, ο ήχος του ψυγείου ή ακόμη και η αναπνοή του ανθρώπου που κοιμάται δίπλα τους μπορεί να τους προκαλέσει εκνευρισμό και να διακόψει τον ύπνο τους.

Για τους συγκεκριμένους ανθρώπους, η απόλυτη ησυχία δεν αποτελεί απλώς μια προτίμηση.

Ο εγκέφαλός τους μπορεί να αντιδρά πιο έντονα σε περιβαλλοντικούς ήχους, ιδιαίτερα όταν προσπαθούν να χαλαρώσουν και να αποκοιμηθούν.

Γιατί συμβαίνει αυτό;

Κατά τη διάρκεια του ύπνου ο εγκέφαλος δεν σταματά να επεξεργάζεται όσα συμβαίνουν γύρω μας. Συνεχίζει να «παρακολουθεί» το περιβάλλον και μπορεί να αντιδράσει σε ήχους, ιδιαίτερα όταν αυτοί είναι ξαφνικοί ή απρόβλεπτοι.

Έτσι, ένας μικρός θόρυβος μπορεί να προκαλέσει μια σύντομη αφύπνιση ή να εμποδίσει κάποιον από το να περάσει εύκολα από την εγρήγορση στον ύπνο.

Το άγχος κάνει την κατάσταση χειρότερη

Η ευαισθησία στους ήχους μπορεί να γίνεται ακόμη πιο έντονη σε περιόδους στρες και ψυχολογικής έντασης.

Όταν ο οργανισμός βρίσκεται σε κατάσταση αυξημένης εγρήγορσης, ο εγκέφαλος είναι περισσότερο «σε επιφυλακή». Ένας ήχος που κανονικά θα αγνοούσε μπορεί τότε να γίνει αρκετός για να διακόψει τη διαδικασία του ύπνου.

Μάλιστα, μπορεί να δημιουργηθεί ένας φαύλος κύκλος: κάποιος ακούει έναν θόρυβο, φοβάται ότι δεν θα καταφέρει να κοιμηθεί, αρχίζει να επικεντρώνεται σε αυτόν και τελικά δυσκολεύεται ακόμη περισσότερο να χαλαρώσει.

Δεν ενοχλούν όλους τους ανθρώπους οι ίδιοι ήχοι

Σημαντικό ρόλο παίζει και το είδος του θορύβου. Ένας συνεχόμενος και σταθερός ήχος, όπως αυτός ενός ανεμιστήρα, μπορεί σε αρκετούς ανθρώπους να λειτουργεί ως «φόντο» και να καλύπτει άλλους, πιο απότομους ήχους.

Αντίθετα, ένας ξαφνικός ή επαναλαμβανόμενος θόρυβος μπορεί να τραβά συνεχώς την προσοχή.

Υπάρχουν επίσης άνθρωποι που παρουσιάζουν πολύ έντονη αντίδραση σε συγκεκριμένους ήχους, όπως το μάσημα, το ροχαλητό, το χτύπημα των δαχτύλων ή η αναπνοή κάποιου άλλου. Σε ορισμένες περιπτώσεις αυτό μπορεί να συνδέεται με τη μισοφωνία, χωρίς όμως κάθε άνθρωπος που χρειάζεται ησυχία για να κοιμηθεί να παρουσιάζει απαραίτητα κάποια διαταραχή.

Η απόλυτη ησυχία μπορεί να έχει γίνει «προϋπόθεση» ύπνου

Σε αρκετές περιπτώσεις, η ανάγκη για απόλυτη ησυχία μπορεί να είναι αποτέλεσμα συνήθειας. Όταν κάποιος έχει συνηθίσει να κοιμάται σε ένα εντελώς ήσυχο περιβάλλον, οποιαδήποτε αλλαγή μπορεί να γίνεται αντιληπτή πολύ πιο έντονα.

Αυτός είναι και ο λόγος που κάποιοι άνθρωποι δυσκολεύονται ιδιαίτερα να κοιμηθούν σε ξενοδοχεία, σε ταξίδια ή όταν μοιράζονται ένα δωμάτιο με κάποιον άλλο.

Τι μπορεί να βοηθήσει

Οι ειδικοί συνήθως προτείνουν ένα σταθερό περιβάλλον ύπνου, περιορισμό των απρόβλεπτων θορύβων και, όπου χρειάζεται, τη χρήση ωτοασπίδων ή ενός σταθερού ήπιου ήχου, όπως λευκός θόρυβος.

Αν όμως η ευαισθησία στους ήχους είναι τόσο έντονη ώστε να προκαλεί συστηματικά προβλήματα στον ύπνο και στην καθημερινότητα, τότε μπορεί να χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση από ειδικό.

Σε κάθε περίπτωση, το γεγονός ότι κάποιος θέλει απόλυτη ησυχία για να κοιμηθεί δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι ιδιότροπος. Μπορεί απλώς ο εγκέφαλός του να αντιλαμβάνεται και να επεξεργάζεται τους ήχους διαφορετικά, ιδιαίτερα τη στιγμή που προσπαθεί να περάσει στην κατάσταση του ύπνου.