Good life
Τους 19 «δείκτες» της ψυχικής ευεξίας που μπορούν να δείξουν αν ένας άνθρωπος βρίσκεται σε καλή ψυχική κατάσταση εντόπισε νέα διεθνής επιστημονική μελέτη, με τους ερευνητές να ξεχωρίζουν ανάμεσά τους έξι βασικά χαρακτηριστικά που θεωρούνται ο πυρήνας της θετικής ψυχικής υγείας.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Nature Mental Health, πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή 122 ειδικών από 26 χώρες και 11 διαφορετικούς επιστημονικούς κλάδους.
Στόχος ήταν να υπάρξει ένας πιο κοινός και σαφής ορισμός για το τι σημαίνει πραγματικά «καλή ψυχική υγεία».
Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες χρησιμοποιούσαν διαφορετικούς όρους, όπως ευημερία, άνθηση και ψυχική ευεξία, για να περιγράψουν παρόμοιες καταστάσεις. Η νέα προσέγγιση επιχειρεί να συγκεντρώσει αυτά τα στοιχεία σε ένα κοινό πλαίσιο.
Οι 6 σημαντικότεροι «δείκτες»
Από τις 19 διαστάσεις που εντοπίστηκαν, έξι θεωρούνται οι σημαντικότερες και αποτελούν τον βασικό πυρήνα της θετικής ψυχικής υγείας:
- Νόημα και σκοπός στη ζωή
- Ικανοποίηση από τη ζωή
- Αυτοαποδοχή
- Ουσιαστική σύνδεση με τους άλλους
- Αυτονομία
- Ευτυχία
Οι συγκεκριμένοι παράγοντες δείχνουν ότι η ψυχική ευεξία δεν είναι απλώς το να αισθάνεται κάποιος χαρούμενος.
Σημαντικό ρόλο παίζει το αν νιώθει ότι η ζωή του έχει νόημα και κατεύθυνση, αν είναι σε θέση να αποδέχεται τον εαυτό του, αν μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις σύμφωνα με τις αξίες του και αν διατηρεί ουσιαστικές σχέσεις με τους ανθρώπους γύρω του.
Ποιοι είναι οι υπόλοιποι 13 δείκτες
Οι έξι βασικοί πυλώνες συμπληρώνονται από ακόμη 13 διαστάσεις, οι οποίες συνθέτουν τη συνολική εικόνα της ψυχικής ευεξίας.
Σε αυτές περιλαμβάνονται:
- Αισιοδοξία
- Αίσθηση του ανήκειν
- Ηρεμία
- Ενεργητικότητα
- Προσωπική ανάπτυξη
- Ικανότητα αντιμετώπισης των δυσκολιών
- Επίτευξη στόχων
- Απόλαυση
- Αίσθηση ασφάλειας
- Συμφωνία ανάμεσα στις προσωπικές αξίες και τις πράξεις
Οι υπόλοιπες διαστάσεις συμπληρώνουν την εικόνα, δείχνοντας ότι η ψυχική ευεξία αποτελεί ένα σύνθετο σύνολο και όχι μια κατάσταση που μπορεί να περιγραφεί με έναν μόνο παράγοντα.
Η ψυχική ευεξία δεν σημαίνει απουσία προβλημάτων
Ένα ιδιαίτερα σημαντικό συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι η καλή ψυχική υγεία δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την απουσία μιας ψυχικής διαταραχής.
Ένας άνθρωπος μπορεί να αντιμετωπίζει μια ψυχική δυσκολία και παράλληλα να έχει σημαντικά στοιχεία ψυχικής ευεξίας, όπως ουσιαστικές σχέσεις, αίσθηση σκοπού, προσωπικές δυνάμεις και ικανότητα να ανταποκρίνεται στην καθημερινότητά του.
Με αυτόν τον τρόπο, οι επιστήμονες επιχειρούν να ξεχωρίσουν δύο διαφορετικές έννοιες: την αντιμετώπιση μιας ψυχικής διαταραχής και την παρουσία θετικών στοιχείων που βοηθούν έναν άνθρωπο να αισθάνεται και να λειτουργεί καλά.
Οι σχέσεις και οι στόχοι μπορούν να ενισχύσουν την ευεξία
Η μελέτη δείχνει ακόμη ότι οι 19 διαστάσεις δεν λειτουργούν ανεξάρτητα η μία από την άλλη.
Για παράδειγμα, η κοινωνική σύνδεση μπορεί να συμβάλλει στη βελτίωση της ψυχικής κατάστασης, ενώ ένας άνθρωπος που αισθάνεται καλά είναι πιθανότερο να δημιουργεί και να διατηρεί υγιείς σχέσεις.
Αντίστοιχα, η επίτευξη στόχων, η αυτονομία και η προσωπική ανάπτυξη μπορούν να ενισχύσουν την αίσθηση ικανοποίησης και σκοπού στη ζωή.
Τι μπορούμε να κρατήσουμε από τα ευρήματα
Η νέα επιστημονική προσέγγιση δείχνει ότι η φροντίδα της ψυχικής υγείας δεν αφορά μόνο την αντιμετώπιση του άγχους ή άλλων δυσκολιών.
Η καλλιέργεια ουσιαστικών σχέσεων, η ύπαρξη στόχων, η αποδοχή του εαυτού, η προσωπική εξέλιξη και η αναζήτηση στιγμών χαράς αποτελούν επίσης σημαντικά κομμάτια μιας καλύτερης ψυχικής κατάστασης.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι 19 διαστάσεις αποτελούν ένα πρώτο βήμα προς έναν πιο ενιαίο τρόπο αξιολόγησης της θετικής ψυχικής υγείας. Στο μέλλον θα εξεταστεί και κατά πόσο οι συγκεκριμένοι παράγοντες εμφανίζονται με τον ίδιο τρόπο σε διαφορετικούς πολιτισμούς και κοινωνίες.
