Γιατί οι φωτογραφίες διαβατηρίου απαγορεύουν σχεδόν πάντα το χαμόγελο;

Στις φωτογραφίες των social media χαμογελάμε, αλλάζουμε γωνία και προσπαθούμε να δείχνουμε όσο το δυνατόν καλύτερα. Μπροστά στον φακό για το διαβατήριο, όμως, οι οδηγίες είναι σχεδόν οι αντίθετες: κοιτάς ευθεία, κρατάς κλειστό το στόμα και διατηρείς ουδέτερη έκφραση.

Ο λόγος δεν είναι ότι οι αρχές θέλουν να δείχνουμε σοβαροί. Η φωτογραφία ενός σύγχρονου ταξιδιωτικού εγγράφου χρησιμοποιείται για βιομετρική αναγνώριση προσώπου, επομένως πρέπει να παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά του προσώπου με όσο το δυνατόν πιο σταθερό και συγκρίσιμο τρόπο.

Το χαμόγελο αλλάζει ολόκληρο το πρόσωπο

Ένα πλατύ χαμόγελο δεν επηρεάζει μόνο το στόμα. Τα μάγουλα ανεβαίνουν, τα μάτια μπορεί να στενέψουν, το περίγραμμα των χειλιών αλλάζει και πολλές μικρές αποστάσεις ανάμεσα στα χαρακτηριστικά μεταβάλλονται.

Για έναν άνθρωπο αυτές οι διαφορές δεν δημιουργούν ιδιαίτερο πρόβλημα. Για ένα αυτοματοποιημένο σύστημα που συγκρίνει τη φωτογραφία του διαβατηρίου με το πρόσωπο που βλέπει μια κάμερα σε αεροδρόμιο, όμως, μια ουδέτερη έκφραση προσφέρει πολύ πιο σταθερό σημείο αναφοράς.

Τι ακριβώς «βλέπει» ένα σύστημα αναγνώρισης;

Τα συστήματα δεν κοιτούν τη φωτογραφία όπως ένας άνθρωπος. Αναλύουν γεωμετρικά και ψηφιακά χαρακτηριστικά του προσώπου, όπως τη θέση των ματιών, τη μύτη, τη γνάθο και τις μεταξύ τους αναλογίες.

Όσο λιγότερο παραμορφώνονται αυτά τα σημεία από εκφράσεις, σκιές ή κλίση του κεφαλιού, τόσο ευκολότερα μπορεί να γίνει η σύγκριση. Για τον ίδιο λόγο απαιτείται συνήθως να κοιτάζεις κατευθείαν στον φακό και να μην έχεις το κεφάλι γυρισμένο.

Γιατί πρέπει να είναι κλειστό το στόμα;

Ένα ανοιχτό στόμα ή ένα χαμόγελο που δείχνει έντονα τα δόντια μπορεί επίσης να επηρεάσει την εικόνα της κάτω περιοχής του προσώπου. Γι’ αυτό οι προδιαγραφές των φωτογραφιών διαβατηρίου συνήθως ζητούν ουδέτερη έκφραση με κλειστό στόμα.

Σε ορισμένα συστήματα μπορεί να γίνει δεκτό ένα πολύ ελαφρύ φυσικό χαμόγελο, αρκεί να μην αλλοιώνονται τα χαρακτηριστικά. Στην πράξη όμως οι φωτογράφοι προτιμούν να ζητούν πλήρως ουδέτερη έκφραση ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος απόρριψης της φωτογραφίας.

Τα παιδιά αποτελούν συχνά εξαίρεση

Οι κανόνες συνήθως είναι πιο ελαστικοί για πολύ μικρά παιδιά και βρέφη. Είναι προφανώς δύσκολο να ζητήσεις από ένα μωρό να κρατήσει ουδέτερη έκφραση και να κοιτάξει απολύτως ευθεία στον φακό.

Παρόλα αυτά, όσο μεγαλώνει το παιδί τόσο περισσότερο οι απαιτήσεις πλησιάζουν εκείνες που ισχύουν για τους ενήλικες. Το βασικό ζητούμενο παραμένει πάντα το ίδιο: το πρόσωπο να είναι καθαρά ορατό και εύκολα αναγνωρίσιμο.

Γι’ αυτό σχεδόν όλοι δείχνουμε… χειρότεροι

Υπάρχει λοιπόν εξήγηση για το γεγονός ότι ελάχιστοι άνθρωποι αγαπούν τη φωτογραφία του διαβατηρίου τους. Δεν είναι τραβηγμένη για να είναι κολακευτική αλλά για να λειτουργεί ως όσο γίνεται πιο ουδέτερο βιομετρικό δείγμα.

Χωρίς έντονο χαμόγελο, χωρίς ιδιαίτερη στάση και χωρίς «καλή γωνία», ο φακός καταγράφει τα χαρακτηριστικά που χρειάζεται το σύστημα και τίποτε περισσότερο. Η φωτογραφία διαβατηρίου δεν προσπαθεί να δείξει πώς θέλεις να φαίνεσαι – προσπαθεί να αποδείξει ότι είσαι πράγματι εσύ.