Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τη σύγχρονη Ελλάδα χωρίς σουβλατζίδικα. Το τυλιχτό με πίτα, κρέας και λαχανικά έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο αγαπημένα φαγητά της χώρας, ενώ αποτελεί βασικό στοιχείο της καθημερινότητας για εκατομμύρια ανθρώπους.
Η ιστορία της σημερινής εμπορικής μορφής του, όμως, συνδέεται με τη Μικρασιατική Καταστροφή και τις προσφυγικές γειτονιές της Αθήνας.
Ένας από τους ανθρώπους που συνέβαλαν καθοριστικά στη διάδοση του σύγχρονου αθηναϊκού σουβλακιού ήταν ο Ισαάκ Μερακλίδης, ο οποίος άνοιξε το «Αιγυπτιακόν» στη Νίκαια το 1924. Από εκεί ξεκίνησε μια πορεία που θα μετέτρεπε το φαγητό σε σύμβολο της ελληνικής γαστρονομίας.
Ο άνθρωπος πίσω από το «Αιγυπτιακόν»
Ο Μερακλίδης, αρμενικής καταγωγής, είχε γεννηθεί με το όνομα Μισάκ Ανισπικιάν και είχε περάσει από την Αίγυπτο πριν εγκατασταθεί στην Ελλάδα.
Στη Νίκαια δημιούργησε ένα μικρό κατάστημα όπου σέρβιρε κεμπάπ από πρόβειο κρέας, ψημένο στα κάρβουνα, μαζί με πίτα και ντομάτα.
Το φαγητό ήταν απλό, γευστικό και μπορούσε να καταναλωθεί χωρίς πιάτα και μαχαιροπίρουνα.
Η επιτυχία του οδήγησε στη δημιουργία και άλλων καταστημάτων, με την παράδοση να επεκτείνεται προς το κέντρο της Αθήνας.
Η πίτα που άλλαξε το φαγητό του δρόμου
Η ανάπτυξη του τυλιχτού σουβλακιού συνδέθηκε και με την παραγωγή της χαρακτηριστικής πίτας.
Στη δεκαετία του 1950, η οργανωμένη παρασκευή πιτών επέτρεψε στα σουβλατζίδικα να εξυπηρετούν περισσότερους πελάτες.
Παράλληλα, το χοιρινό καλαμάκι γνώρισε ιδιαίτερη διάδοση, με τη Λιβαδειά να συνδέεται στενά με την ιστορία του.
Από το κεμπάπ στον γύρο
Μεταπολεμικά, η ελληνική αγορά άρχισε να γνωρίζει περισσότερες επιλογές.
Ο γύρος, που ψήνεται σε κάθετη σούβλα, έγινε σταδιακά ιδιαίτερα δημοφιλής, ενώ η προσθήκη τζατζικιού, κρεμμυδιού, ντομάτας και αργότερα τηγανητών πατατών δημιούργησε πολλές τοπικές παραλλαγές.
Στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη διαμορφώθηκαν διαφορετικές συνήθειες τόσο στην ονομασία όσο και στον τρόπο σερβιρίσματος.
Η συνήθεια που άλλαξε την καθημερινότητα
Το σουβλάκι συνέβαλε καθοριστικά στη διάδοση του γρήγορου και οικονομικά προσιτού φαγητού εκτός σπιτιού.
Έγινε αγαπημένη επιλογή εργαζομένων, μαθητών, φοιτητών και οικογενειών, ενώ η ανάπτυξη της διανομής στο σπίτι ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τη δημοτικότητά του.
Σήμερα αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα στοιχεία της ελληνικής κουζίνας στο εξωτερικό.
Η ιστορία του δείχνει πώς μια απλή προσφυγική επιχειρηματική πρωτοβουλία συνέβαλε στη διαμόρφωση μιας γαστρονομικής συνήθειας που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει ολόκληρη τη χώρα.


Tο pronews.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το pronews.gr ουδεμία νομική ή άλλα ευθύνη φέρει.
Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus. Εάν δεν έχετε ήδη επιβεβαιώσει το email σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας αποσταλεί νέο email επιβεβαίωσης από το disqus.com
Όποιος χρήστης της πλατφόρμας του disqus.com ενδιαφέρεται να αναλάβει διαχείριση (moderating) των σχολίων στα άρθρα του pronews.gr σε εθελοντική βάση, μπορεί να στείλει τα στοιχεία του και στοιχεία επικοινωνίας στο [email protected] και θα εξεταστεί άμεσα η υποψηφιότητά του.