Για δεκαετίες το όνομα «Λαμπρόπουλος» δεν σήμαινε απλώς ένα μεγάλο κατάστημα στο κέντρο της Αθήνας. Ήταν σημείο συνάντησης, προορισμός για οικογένειες που κατέβαιναν στην πρωτεύουσα για ψώνια και μία από τις επιχειρήσεις που άλλαξαν τον τρόπο με τον οποίο οι Έλληνες γνώρισαν το σύγχρονο πολυκατάστημα.

Πίσω όμως από τις εντυπωσιακές βιτρίνες και το περίφημο «Διαλέγουν πριν από σας, για σας» υπήρχε κάτι ακόμη πιο ασυνήθιστο για την εποχή: η σχέση της εταιρείας με τους εργαζομένους της.

Οι «Αφοί Λαμπρόπουλοι» έφτασαν να προσφέρουν παροχές που ακόμη και σήμερα ακούγονται εντυπωσιακές.

Από έναν πλανόδιο πωλητή σε μια εμπορική αυτοκρατορία

Η ιστορία ξεκινά στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν ο Ξενοφών Λαμπρόπουλος έφτασε στην Αθήνα από την Αρκαδία αναζητώντας μια καλύτερη ζωή.

Αρχικά εργάστηκε ως πλανόδιος πωλητής ανδρικών ειδών. Το 1906, μαζί με τον αδελφό του Βασίλειο, δημιούργησε την εταιρεία «Αδελφοί Π. Λαμπρόπουλοι», ξεκινώντας από έναν υπόγειο χώρο στη συμβολή των οδών Αιόλου και Σοφοκλέους.

Στην αρχή πουλούσαν κυρίως πουκάμισα, γραβάτες, κάλτσες, εσώρουχα και άλλα ανδρικά είδη.

Η επιχείρηση όμως μεγάλωσε γρήγορα.

Με τα χρόνια οι Λαμπρόπουλοι άρχισαν να εισάγουν νέα προϊόντα, να επεκτείνονται σε διαφορετικούς εμπορικούς τομείς και να δημιουργούν ένα κατάστημα στο οποίο ο καταναλωτής μπορούσε να βρει σχεδόν τα πάντα.

Το κατάστημα όπου πήγαινες για να δεις… τι καινούργιο κυκλοφόρησε

Οι αδελφοί παρακολουθούσαν στενά τις τάσεις του εξωτερικού και προσπαθούσαν να φέρνουν στην ελληνική αγορά προϊόντα που οι περισσότεροι καταναλωτές δεν είχαν ξαναδεί.

Η εταιρεία έφτασε να δραστηριοποιείται ακόμη και σε έπιπλα, ραδιόφωνα και γραμμόφωνα, ενώ το 1932 συμμετείχε μαζί με την EMI στη δημιουργία της «Columbia – Αφοί Λαμπρόπουλοι».

Μετά τον πόλεμο, καθώς η Αθήνα μεγάλωνε με εντυπωσιακούς ρυθμούς, το ίδιο συνέβαινε και με την επιχείρηση.

Το 1965 εγκαινιάστηκε το ανανεωμένο μεγάλο κατάστημα στην περιοχή Αιόλου και Σταδίου, ενώ το σλόγκαν της εταιρείας έγινε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα της ελληνικής αγοράς.

Οι οικογένειες της επαρχίας κατέβαιναν στην Αθήνα για τον Λαμπρόπουλο

Από τη δεκαετία του ’60 μέχρι και τη δεκαετία του ’80, το πολυκατάστημα αποτελούσε πραγματικό προορισμό.

Άνθρωποι που έρχονταν από την επαρχία στην πρωτεύουσα συνδύαζαν συχνά το ταξίδι τους με ψώνια στον Λαμπρόπουλο, καθώς εκεί μπορούσαν να βρουν εισαγόμενα προϊόντα που ήταν δύσκολο να εντοπιστούν αλλού.

Στη δεκαετία του ’70 λειτουργούσαν πέντε μεγάλα καταστήματα της εταιρείας στην Ελλάδα. Το κεντρικό κατάστημα της Αθήνας είχε γίνει αξιοθέατο ακόμη και για τους ίδιους τους Αθηναίους, με τις εντυπωσιακές βιτρίνες και τις κινούμενες κούκλες να τραβούν τα βλέμματα.

Οι μισθοί που ξεχώριζαν

Η μεγάλη διαφορά όμως βρισκόταν πίσω από τα ταμεία.

Σύμφωνα με τις ιστορικές αναφορές για την εταιρεία, οι εργαζόμενοι λάμβαναν μισθούς υψηλότερους από εκείνους που προέβλεπαν οι αντίστοιχες συλλογικές συμβάσεις.

Και αυτό ήταν μόνο η αρχή.

Όταν ένας εργαζόμενος έφευγε για να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία, η εταιρεία συνέχιζε να του καταβάλλει τον μισθό του.

Υπήρχαν επίσης άδειες για εργαζομένους που σπούδαζαν, μεγαλύτερες άδειες μητρότητας και παροχές που ήταν εξαιρετικά προωθημένες για τα δεδομένα της εποχής.

Ακόμη πιο εντυπωσιακό: αναφέρεται ότι εργαζόμενοι μπορούσαν να λάβουν αποζημίωση ακόμη και όταν αποφάσιζαν οι ίδιοι να αποχωρήσουν από την επιχείρηση.

Και μετά ήρθαν τα δύσκολα χρόνια

Η δεκαετία του 1980 άλλαξε δραματικά το ελληνικό λιανεμπόριο.

Οι εμπρησμοί μεγάλων πολυκαταστημάτων της Αθήνας το 1980 προκάλεσαν σοκ, ενώ παράλληλα άλλαζαν οι καταναλωτικές συνήθειες. Όλο και περισσότεροι Αθηναίοι άρχισαν να κάνουν τα ψώνια τους στα προάστια αντί να κατεβαίνουν στο κέντρο.

Η κίνηση μειωνόταν και τα μεγάλα παραδοσιακά πολυκαταστήματα άρχισαν να αντιμετωπίζουν σοβαρές πιέσεις.

Ο Λαμπρόπουλος προσπάθησε να προσαρμοστεί. Το 1991 εισήγαγε το μοντέλο «shop in shop», φιλοξενώντας επιμέρους εμπορικά brands μέσα στο πολυκατάστημα.

Δεν ήταν όμως αρκετό για να ανατρέψει την πορεία.

Το τέλος ενός ονόματος που είχε γίνει κομμάτι της Αθήνας

Το 1999 η εταιρεία πωλήθηκε στον όμιλο Παπαέλληνα. Δύο χρόνια αργότερα δημιουργήθηκε η Notos Com μέσα από τη συγχώνευση της «Αφοί Λαμπρόπουλοι» με άλλες εταιρείες του ομίλου και η οικογένεια Λαμπρόπουλου έπαψε να έχει μετοχική σχέση με την επιχείρηση.

Έπειτα από σχεδόν έναν αιώνα, το ιστορικό εμπορικό όνομα έπαψε να υπάρχει με τη μορφή που γνώριζαν γενιές Ελλήνων.

Και μπορεί σήμερα πολλοί να θυμούνται περισσότερο τις βιτρίνες, τις διαφημίσεις και το διάσημο σλόγκαν, όμως ένα από τα πιο ενδιαφέροντα κομμάτια της ιστορίας του βρισκόταν αλλού:

σε μια εποχή που τα εργασιακά δικαιώματα απείχαν πολύ από τα σημερινά δεδομένα, μια ελληνική επιχείρηση πλήρωνε πάνω από τις προβλεπόμενες αποδοχές και συνέχιζε να δίνει μισθό ακόμη και στον υπάλληλο που είχε φύγει για να υπηρετήσει τη θητεία του.