Εκλογές: Πρώτα Νετανιάχου και μετά Τραμπ. Να δούμε τι θα μείνει όρθιο...
Οι πατάτες που έχουν αποκτήσει πράσινο χρώμα ή έχουν αναπτύξει πολλές φύτρες χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς ενδέχεται να περιέχουν αυξημένες ποσότητες φυσικών τοξικών ουσιών.
Το βράσιμο, το ψήσιμο ή το τηγάνισμα δεν εξασφαλίζουν ότι αυτές θα απομακρυνθούν πλήρως, γι’ αυτό είναι σημαντικό να ελέγχετε την κατάστασή τους πριν τις χρησιμοποιήσετε στο φαγητό.
Δεν είναι, ωστόσο, κάθε αλλοίωση λόγος για να πετάξετε ολόκληρη την πατάτα. Ένα μικρό, τοπικό πράσινο σημάδι σε μια φρέσκια και σκληρή πατάτα διαφέρει από το εκτεταμένο πρασίνισμα, τις πολλές φύτρες ή την εμφάνιση ζαρώματος και μαλακών σημείων. Η σωστή αξιολόγηση μπορεί να περιορίσει τόσο τη σπατάλη τροφίμων όσο και τον κίνδυνο για την υγεία.
Γιατί αποκτούν πράσινο χρώμα οι πατάτες;
Το πρασίνισμα εμφανίζεται όταν οι πατάτες εκτίθενται στο φως, με αποτέλεσμα να παράγεται χλωροφύλλη. Η συγκεκριμένη ουσία δεν είναι τοξική από μόνη της. Ωστόσο, οι συνθήκες που προκαλούν την εμφάνισή της μπορεί να συνδέονται και με την αύξηση των γλυκοαλκαλοειδών, κυρίως της σολανίνης και της χακονίνης.
Οι ενώσεις αυτές αποτελούν μέρος της φυσικής άμυνας του φυτού απέναντι σε παράσιτα και ασθένειες. Στις πατάτες εντοπίζονται κυρίως κοντά στη φλούδα, στα «μάτια» και στις φύτρες.
Το πράσινο χρώμα, επομένως, λειτουργεί ως προειδοποιητική ένδειξη, χωρίς να αποκαλύπτει με ακρίβεια τη συγκέντρωση των τοξικών ουσιών. Ακόμη και το έντονο πρασίνισμα δεν μπορεί από μόνο του να προσδιορίσει πόσο επικίνδυνη είναι μια πατάτα.
Πότε πρέπει να πετάξετε τις πατάτες
Η απόφαση εξαρτάται από την έκταση της αλλοίωσης και τη συνολική κατάσταση του τροφίμου.
Μικρό πράσινο σημείο: Εάν η πατάτα παραμένει σκληρή και φρέσκια, αφαιρέστε γενναιόδωρα το συγκεκριμένο τμήμα, μαζί με τη φλούδα και τα κοντινά «μάτια». Το απλό ξύσιμο της επιφάνειας δεν αρκεί.
Εκτεταμένο πρασίνισμα: Εάν μεγάλο μέρος της πατάτας έχει πρασινίσει ή η σάρκα παραμένει πράσινη κάτω από τη φλούδα, η ασφαλέστερη επιλογή είναι να την απορρίψετε.
Πολλές φύτρες: Εάν έχουν αναπτυχθεί πολλές ή μεγάλες φύτρες, ιδιαίτερα όταν η πατάτα έχει μαλακώσει ή ζαρώσει, μην επιχειρήσετε να αφαιρέσετε μόνο τις φύτρες και να καταναλώσετε το υπόλοιπο.
Πικρή γεύση ή κάψιμο στο στόμα: Σταματήστε αμέσως την κατανάλωση και πετάξτε το φαγητό. Μην δοκιμάζετε σκόπιμα μια ύποπτη πατάτα για να ελέγξετε αν είναι ασφαλής.
Οι φύτρες δεν πρέπει να καταναλώνονται. Εάν η έκταση της αλλοίωσης δεν είναι ξεκάθαρη, προτιμήστε να μην χρησιμοποιήσετε την πατάτα.
Αρκεί το μαγείρεμα για να εξουδετερωθούν οι τοξικές ουσίες;
Το μαγείρεμα μπορεί να μειώσει την περιεκτικότητα των πατατών σε γλυκοαλκαλοειδή, αλλά δεν αποτελεί εγγυημένο τρόπο εξάλειψής τους.
Σύμφωνα με επιστημονική αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), το ξεφλούδισμα μείωσε τις συγκεντρώσεις κατά περίπου 25% έως 75% στις μελέτες που εξετάστηκαν. Το βράσιμο ή το ζεμάτισμα πατατών που είχαν προηγουμένως ξεφλουδιστεί συνδέθηκε με μειώσεις από 5% έως 65%.
Τα ποσοστά παρουσιάζουν σημαντικές διακυμάνσεις, καθώς η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από την αρχική συγκέντρωση των ουσιών και τον τρόπο προετοιμασίας. Συνεπώς, μια πατάτα με εκτεταμένο πρασίνισμα ή σοβαρή αλλοίωση δεν γίνεται αυτομάτως ασφαλής επειδή μαγειρεύτηκε καλά.
Ποια συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν
Η κατανάλωση πατάτας με αυξημένα επίπεδα γλυκοαλκαλοειδών μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα που σχετίζονται κυρίως με το πεπτικό σύστημα, όπως:
Ναυτία και εμετό.
Πόνο ή κράμπες στην κοιλιά.
Διάρροια.
Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν μέσα σε λίγες ώρες ή να καθυστερήσουν έως την επόμενη ημέρα. Επειδή μπορεί να σχετίζονται και με άλλες αιτίες, η εμφάνισή τους δεν αποδεικνύει από μόνη της δηλητηρίαση από πατάτες.
Σε περίπτωση υποψίας έκθεσης, επικοινωνήστε με το Κέντρο Δηλητηριάσεων στο 210 7793777, το οποίο λειτουργεί όλο το εικοσιτετράωρο. Αναφέρετε τι καταναλώθηκε, την κατά προσέγγιση ποσότητα και τον χρόνο κατανάλωσης. Μην προκαλέσετε εμετό.
Εάν εμφανιστούν επίμονοι εμετοί ή αδυναμία συγκράτησης υγρών, αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια. Σε περίπτωση δυσκολίας στην αναπνοή, λιποθυμίας ή έντονης σύγχυσης, καλέστε το 166.
