Την ανάγκη να διατηρούν ένα μικρό απόθεμα μετρητών στο σπίτι τους επισημαίνουν οι Αρχές στη Βρετανία και την Ολλανδία, προκειμένου οι πολίτες να μπορούν να καλύπτουν βασικές ανάγκες σε περίπτωση που τεθούν εκτός λειτουργίας τα ηλεκτρονικά συστήματα πληρωμών ή τα ΑΤΜ.
Η συγκεκριμένη σύσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή κατά την οποία οι συναλλαγές με κάρτες και κινητά τηλέφωνα έχουν γίνει καθημερινότητα.
Ωστόσο, μια εκτεταμένη διακοπή ρεύματος, μια τεχνική βλάβη ή ένα πρόβλημα στις τραπεζικές υποδομές μπορεί να καταστήσει προσωρινά απρόσιτα ακόμη και τα χρήματα που υπάρχουν σε έναν τραπεζικό λογαριασμό.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Futurmag, η Βρετανία ενημέρωσε τους πολίτες για τη συγκεκριμένη πρακτική τον Οκτώβριο του 2026, ενώ στην Ολλανδία αντίστοιχη σύσταση εφαρμόζεται ήδη από το 2025.
Το βασικό ερώτημα, ωστόσο, είναι κατά πόσο μπορεί να βοηθήσει η κατοχή μετρητών όταν τα καταστήματα και οι επιχειρήσεις δεν έχουν τη δυνατότητα ή δεν επιλέγουν να πραγματοποιούν συναλλαγές με φυσικό χρήμα.
Οι διακοπές που έδειξαν τη χρησιμότητα των μετρητών
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί περιστατικό στην Ιαπωνία στις 6 Νοεμβρίου 2026, όταν περίπου 128 ΑΤΜ τέθηκαν εκτός λειτουργίας, κυρίως σε περιοχές της δυτικής χώρας, μεταξύ άλλων από το Αΐτσι έως την Οσάκα και τη Χιροσίμα.
Η δυσλειτουργία ξεκίνησε περίπου στις 13:30 και αποκαταστάθηκε γύρω στις 19:00. Για αρκετές ώρες, οι πολίτες που χρειάζονταν χρήματα από τα συγκεκριμένα μηχανήματα δεν μπορούσαν να εξυπηρετηθούν.
Το περιστατικό ανέδειξε μια σημαντική παράμετρο: η ύπαρξη χρημάτων σε τραπεζικό λογαριασμό δεν εγγυάται ότι ο κάτοχός τους θα μπορεί να τα χρησιμοποιήσει ανά πάσα στιγμή.
Όταν οι υποδομές που επιτρέπουν την πρόσβαση στα χρήματα παρουσιάζουν βλάβη, η δυνατότητα άμεσης συναλλαγής μπορεί να περιοριστεί.
Ανάλογη εικόνα καταγράφηκε τον Απρίλιο του 2025, κατά τη μεγάλη διακοπή ηλεκτροδότησης που έπληξε την Ισπανία και την Πορτογαλία. Η απώλεια ρεύματος επηρέασε τις ηλεκτρονικές πληρωμές και τη λειτουργία των ΑΤΜ.
Σύμφωνα με ανάλυση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, κατά τη διάρκεια της διακοπής οι πληρωμές με κάρτα σε φυσικά καταστήματα στις πληγείσες περιοχές μειώθηκαν κατά 41%-42%, ενώ οι ηλεκτρονικές αγορές στην Ισπανία υποχώρησαν κατά 54%.
Παράλληλα, οι πολίτες σε περιοχές χωρίς ηλεκτροδότηση δεν μπορούσαν να πραγματοποιήσουν αναλήψεις από τα ΑΤΜ. Στοιχεία της ΕΚΤ για το 2024 έδειξαν ότι μόλις το 39% των Ισπανών διατηρούσε μετρητά για περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
Οι οικονομικές επιπτώσεις από μια βλάβη στις πληρωμές
Στη Βρετανία, έρευνα της εταιρείας Censuswide, η οποία πραγματοποιήθηκε σε 500 επιχειρήσεις και 2.000 πολίτες, κατέγραψε τις συνέπειες που μπορεί να έχει μια διακοπή στα ηλεκτρονικά συστήματα πληρωμών.
Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν τον Νοέμβριο του 2026, δείχνουν ότι οι επιχειρήσεις μπορεί να αντιμετωπίσουν τέτοιου είδους προβλήματα περίπου τρεις φορές τον χρόνο, με τις απώλειες να υπολογίζονται σε περίπου 255 λίρες για κάθε ώρα διακοπής.
Μάλιστα, μία στις τέσσερις επιχειρήσεις χρειάστηκε να αναστείλει τη λειτουργία της ή δεν μπορούσε να ολοκληρώσει συναλλαγές με τους πελάτες της.
Από την πλευρά τους, το 29% των Βρετανών δήλωσε ότι τουλάχιστον μία φορά μέσα στον χρόνο δεν κατάφερε να ολοκληρώσει κάποια αγορά εξαιτίας προβλήματος στις πληρωμές.
Παρότι το 83% των επιχειρήσεων διαθέτει κάποιο σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων και το 81% θεωρεί σημαντική τη δυνατότητα πληρωμής με μετρητά, το 90% των σχεδίων αυτών δεν μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη.
Πόσα χρήματα προτείνεται να κρατούν οι πολίτες
Στην Ολλανδία, η σχετική σύσταση προβλέπει ότι κάθε ενήλικας θα πρέπει να έχει διαθέσιμα 70 ευρώ σε μετρητά, ενώ για κάθε παιδί προτείνεται ποσό 30 ευρώ.
Τα χρήματα αυτά προορίζονται για την κάλυψη βασικών αναγκών σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, όταν οι συνηθισμένοι τρόποι πληρωμής δεν είναι διαθέσιμοι.
Παρά την ενημέρωση των πολιτών, η εφαρμογή της οδηγίας παραμένει περιορισμένη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, το 71% των Ολλανδών γνωρίζει τη σύσταση, αλλά μόλις το 58% την ακολουθεί.
Την ίδια στιγμή, το 70% των πολιτών διαθέτει περισσότερους από έναν τρόπους για να πραγματοποιεί ηλεκτρονικές ή ανέπαφες συναλλαγές. Αυτό, όμως, δεν αποτελεί εγγύηση ότι θα μπορεί να πληρώνει κανονικά σε περίπτωση γενικευμένης τεχνικής βλάβης.
Το πρόβλημα με τα καταστήματα που δεν δέχονται μετρητά
Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στην αξιοποίηση των μετρητών είναι ότι δεν γίνονται πλέον δεκτά από όλες τις επιχειρήσεις.
Έρευνα για λογαριασμό των Βρετανικών Ταχυδρομείων (Post Office), μέσω των οποίων οι πολίτες μπορούν να πραγματοποιούν αναλήψεις και καταθέσεις, έδειξε ότι μόλις το 32% των καταστημάτων εξακολουθεί να δέχεται φυσικό χρήμα, σύμφωνα με τα στοιχεία του δημοσιεύματος.
Αντίστοιχα, σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε τρία καταστήματα, κανένα δεν κατάφερε να ολοκληρώσει συναλλαγές με μετρητά.
Έτσι, προκύπτει μια αντίφαση: οι Αρχές προτρέπουν τους πολίτες να έχουν διαθέσιμο φυσικό χρήμα για περιπτώσεις κρίσης, την ώρα που η δυνατότητα χρήσης του περιορίζεται σε αρκετά σημεία της αγοράς.
Η διατήρηση ενός μικρού αποθέματος μετρητών μπορεί να προσφέρει μια επιπλέον επιλογή σε περίπτωση διακοπής των ηλεκτρονικών πληρωμών. Για να είναι, όμως, πραγματικά χρήσιμη, θα πρέπει να υπάρχει και η δυνατότητα να γίνονται δεκτά από τις επιχειρήσεις.


Tο pronews.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το pronews.gr ουδεμία νομική ή άλλα ευθύνη φέρει.
Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus. Εάν δεν έχετε ήδη επιβεβαιώσει το email σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας αποσταλεί νέο email επιβεβαίωσης από το disqus.com
Όποιος χρήστης της πλατφόρμας του disqus.com ενδιαφέρεται να αναλάβει διαχείριση (moderating) των σχολίων στα άρθρα του pronews.gr σε εθελοντική βάση, μπορεί να στείλει τα στοιχεία του και στοιχεία επικοινωνίας στο [email protected] και θα εξεταστεί άμεσα η υποψηφιότητά του.