«Σκουλήκι του διαβόλου»: Το πλάσμα που ζει 1,3 χιλιόμετρα κάτω από τη Γη και αψηφά τα όρια της ζωής

Το Halicephalobus mephisto, γνωστό και ως «σκουλήκι του διαβόλου», είναι ένας μικροσκοπικός οργανισμός που εντοπίστηκε σε βάθος περίπου 1,3 χιλιομέτρων κάτω από την επιφάνεια της Γης και άλλαξε όσα γνώριζαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες για τις αντοχές της ζωής.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη pronews.gr (@pronews.gr)

Το συγκεκριμένο είδος ανακαλύφθηκε το 2008 σε χρυσωρυχείο της Νότιας Αφρικής και αποτέλεσε την πρώτη σαφή ένδειξη ότι ακόμη και σύνθετοι οργανισμοί μπορούν να επιβιώσουν σε ένα περιβάλλον χωρίς φως, με υψηλές θερμοκρασίες, τεράστια πίεση και ελάχιστους πόρους.

Μέχρι τότε, οι περισσότεροι ερευνητές θεωρούσαν ότι στα μεγάλα βάθη του φλοιού της Γης θα μπορούσαν να υπάρχουν μόνο μικρόβια. Η παρουσία όμως ενός ζώου, έστω και μικροσκοπικού, ανέτρεψε αυτή την αντίληψη.

Mahluk Terdalam di Daratan.

The Devil Worm, Halicephalobus mephisto, sejauh ini merupakan organisme multiseluler yang hidup didaratan paling dalam: 3,5 – 3,7 km di bawah permukaan Bumi.

Nematoda (cacing mikroskopis) yang rata-rata panjangnya 0,5 mm ini berkembang biak di… pic.twitter.com/XVRReQGF2p

— Semesta Sains (@semestasains) February 23, 2026

Οι επιστήμονες εντόπισαν το σκουλήκι μέσα σε υπόγεια νερά του χρυσωρυχείου Μπέατριξ στη Νότια Αφρική. Μετά από χιλιάδες λίτρα νερού που πέρασαν από ειδικά φίλτρα, βρέθηκε ένα και μοναδικό άτομο του άγνωστου μέχρι τότε είδους.

Η ανακάλυψη έγινε ακόμη πιο εντυπωσιακή επειδή το συγκεκριμένο θηλυκό σκουλήκι είχε υποστεί ζημιά κατά τη συλλογή του.

Παρ’ όλα αυτά, κατάφερε να αναπαραχθεί χωρίς ζευγάρωμα και να δημιουργήσει απογόνους, επιτρέποντας στους επιστήμονες να μελετήσουν το είδος.

Το «σκουλήκι του διαβόλου» έχει μήκος μόλις μερικές εκατοντάδες μικρόμετρα, όμως θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους οργανισμούς που έχουν εντοπιστεί σε αυτή τη σκοτεινή υπόγεια ζώνη.

Η επιβίωσή του βασίζεται σε ιδιαίτερες προσαρμογές. Οι έρευνες έδειξαν ότι διαθέτει αυξημένο αριθμό γονιδίων που σχετίζονται με τις πρωτεΐνες θερμικού σοκ, οι οποίες προστατεύουν τα κύτταρα από τις βλάβες που προκαλούν οι υψηλές θερμοκρασίες.

Vermes-do-Diabo (Halicephalobus mephisto) são pequenas criaturas que sobrevivem na profundidade e no calor (~40°) das minas profundas na África do Sul. Depois de sequenciarem o genoma, cientistas acharam sua estratégia: duplicação de genes responsáveis por proteínas protetoras pic.twitter.com/nYHK4rY2IL

— Pílulas do LSD (@pilulasdolsd) October 19, 2020

Σε αντίθεση με πολλούς άλλους οργανισμούς, το συγκεκριμένο είδος δεν δυσκολεύεται σε θερμοκρασίες κοντά στους 37 βαθμούς Κελσίου.

Αντίθετα, εκεί παρουσιάζει καλύτερη ανάπτυξη και ταχύτερη αναπαραγωγή, γεγονός που αποδεικνύει ότι έχει εξελιχθεί για να ζει βαθιά μέσα στη Γη.

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι το Halicephalobus mephisto αποτελεί μέρος ενός τεράστιου υπόγειου οικοσυστήματος που παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητο.

Στα βάθη του πλανήτη υπάρχουν βακτήρια, μύκητες και άλλοι μικροοργανισμοί που δημιουργούν έναν διαφορετικό κύκλο ζωής, μακριά από το ηλιακό φως.

Η ανακάλυψη του «σκουληκιού του διαβόλου» έχει επίσης επηρεάσει την έρευνα για πιθανή ζωή σε άλλους πλανήτες. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αν υπάρχει ζωή στον Άρη, ίσως να βρίσκεται προστατευμένη κάτω από την επιφάνειά του, όπως συμβαίνει με ορισμένους οργανισμούς στη Γη.

Ένα μικροσκοπικό σκουλήκι που βρέθηκε στα βάθη ενός ορυχείου απέδειξε τελικά ότι η ζωή μπορεί να επιβιώνει σε μέρη που κάποτε θεωρούνταν απολύτως ακατάλληλα για οποιονδήποτε οργανισμό.